Sahih al-Bukhari، حدیث 2641
روایتشده توسط Umar ibn al-Khattab. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از البخاري تا پیامبر ﷺ
- 1الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍآن را به البخاري روایت کرد
- 2شُعَيْبٌ
- 3الزُّهْرِيِّ
- 4حُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ
- 5عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُتْبَةَ
- 6عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ
- 7رسول خدا ﷺ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ حَدَّثَنِي حُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُتْبَةَ، قَالَ سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ إِنَّ أُنَاسًا كَانُوا يُؤْخَذُونَ بِالْوَحْىِ فِي عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، وَإِنَّ الْوَحْىَ قَدِ انْقَطَعَ، وَإِنَّمَا نَأْخُذُكُمُ الآنَ بِمَا ظَهَرَ لَنَا مِنْ أَعْمَالِكُمْ، فَمَنْ أَظْهَرَ لَنَا خَيْرًا أَمِنَّاهُ وَقَرَّبْنَاهُ، وَلَيْسَ إِلَيْنَا مِنْ سَرِيرَتِهِ شَىْءٌ، اللَّهُ يُحَاسِبُهُ فِي سَرِيرَتِهِ، وَمَنْ أَظْهَرَ لَنَا سُوءًا لَمْ نَأْمَنْهُ وَلَمْ نُصَدِّقْهُ، وَإِنْ قَالَ إِنَّ سَرِيرَتَهُ حَسَنَةٌ.
حکم بن نافع برای ما حدیث کرد، شعیب به ما خبر داد، از زهری، که گفت: حمید بن عبدالرحمن بن عوف برایم حدیث کرد که عبدالله بن عتبه گفت: شنیدم عمر بن خطاب رضی الله عنه میفرمود:
«در عهد رسول الله ﷺ برخی از مردم بودند که بر اساس وحی دربارهشان داوری میشد. اما اکنون وحی منقطع شده است و ما اکنون شما را تنها بر اساس آنچه از اعمالتان برای ما آشکار است، داوری میکنیم. پس هر کس نزد ما خیری ظاهر سازد، او را ایمن میداریم و نزدیک میگردانیم، و کاری به باطن و سریرت او نداریم؛ خداوند است که در باطنش او را محاسبه خواهد کرد. و هر کس نزد ما بدی ظاهر سازد، نه او را ایمن میداریم و نه تصدیقش میکنیم، حتی اگر ادعا کند که باطنش نیکوست.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
مردم بر پایه رفتار آشکارشان داوری میشوند و نیتهای پنهانشان را الله میداند.
هدایت الهی که به پیامبر ﷺ ابلاغ شد.
آنچه شخص پنهان میدارد، مانند نیت خالص یا اعمال پنهانی او.
پاسخگو بودن شخص در برابر الله درباره اعمالش.
عالمان از این روایت چنین برداشت میکنند که مردم باید بر پایه امور آشکار داوری کنند و نباید مدعی آگاهی از نیتهای پنهان شوند. ظاهر نیکو دلیلی است برای اعتماد به شخص در تعاملات معمول، اما او را از پاسخگویی در برابر الله معاف نمیکند. برعکس، ادعای نیت نیک، بدیِ آشکار را پذیرفتنی نمیسازد. این اصل در داوریهای انسانی به کار میرود؛ جایگزین ارائه دلیل نیست و به کسی اجازه نمیدهد بیدلیل درباره دل دیگران سخن بگوید.
- دیگران را بر پایه رفتار قابلبررسیشان ارزیابی کنید و درباره آنچه تنها الله از دلشان میداند داوری نکنید.
- اجازه ندهید ادعای نیت نیک، رفتار زیانبار یا ناعادلانه را توجیه کند.
- نیت خود را مرتب بررسی کنید و آن را با اعمالی که آشکارا نیکاند همراه سازید.
در مراسم تشییع، از فرد درگذشته بر پایه اعمال آشکارش به نیکی یاد شد؛ پیامبر ﷺ تأیید کرد که چنین گواهیهایی از سوی مردم اهمیت دارند.
Sahih al-Bukhari · #6606 (Sahih)این روایت هشدار میدهد که عمل ظاهراً نیک، مانند شرکت در نبرد، بهتنهایی رستگاری را تضمین نمیکند، اگر نیت واقعی و اعمال شخص نادرست باشد.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.