Sahih al-Bukhari، حدیث 2643
روایتشده توسط Umar ibn al-Khattab. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Umar ibn al-Khattab
صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ أَبِي الْفُرَاتِ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بُرَيْدَةَ، عَنْ أَبِي الأَسْوَدِ، قَالَ أَتَيْتُ الْمَدِينَةَ وَقَدْ وَقَعَ بِهَا مَرَضٌ، وَهُمْ يَمُوتُونَ مَوْتًا ذَرِيعًا، فَجَلَسْتُ إِلَى عُمَرَ ـ رضى الله عنه ـ فَمَرَّتْ جِنَازَةٌ فَأُثْنِيَ خَيْرٌ فَقَالَ عُمَرُ وَجَبَتْ. ثُمَّ مُرَّ بِأُخْرَى فَأُثْنِيَ خَيْرًا فَقَالَ وَجَبَتْ. ثُمَّ مُرَّ بِالثَّالِثَةِ فَأُثْنِيَ شَرًّا، فَقَالَ وَجَبَتْ. فَقُلْتُ مَا وَجَبَتْ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ قَالَ قُلْتُ كَمَا قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " أَيُّمَا مُسْلِمٍ شَهِدَ لَهُ أَرْبَعَةٌ بِخَيْرٍ أَدْخَلَهُ اللَّهُ الْجَنَّةَ ". قُلْنَا وَثَلاَثَةٌ قَالَ " وَثَلاَثَةٌ ". قُلْتُ وَاثْنَانِ قَالَ " وَاثْنَانِ ". ثُمَّ لَمْ نَسْأَلْهُ عَنِ الْوَاحِدِ.
موسی بن اسماعیل برای ما حدیث کرد، داوود بن ابیالفُرات برای ما حدیث کرد، عبدالله بن بُریده از ابوالاسود نقل کرد که گفت: به مدینه آمدم در حالی که بیماری شیوع یافته بود و مردم به سرعت میمردند. نزد عمر رضی الله عنه نشستم که جنازهای گذشت و مردم او را به نیکی ستودند. عمر فرمود:
«واجب شد.» سپس جنازه دیگری گذشت و او را نیز به نیکی ستودند، باز فرمود: «واجب شد.» آنگاه جنازه سومی گذشت و مردم بدگویی او را کردند، باز هم فرمود: «واجب شد.» گفتم: «ای امیرالمؤمنین! چه چیزی واجب شد؟» فرمود: «همان را گفتم که پیامبر ﷺ فرموده است: هر مسلمانی که چهار نفر به نیکی او شهادت دهند، خداوند او را وارد بهشت میکند.» پرسیدیم: «اگر سه نفر باشند؟» فرمود: «و سه نفر.» پرسیدیم: «اگر دو نفر باشند؟» فرمود: «و دو نفر.» اما درباره یک نفر از ایشان نپرسیدیم.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
گواهی صادقانه مردم درباره اخلاق کسی، مایه امید به رحمت الله است.
ابوالاسود نقل میکند که در مدینه بیماریای فراگیر شده بود و بسیاری از مردم میمردند. هنگامی که نزد عمر نشسته بود، جنازههایی را عبور میدادند و عمر در پاسخ به گواهیهایی که درباره درگذشتگان داده میشد، سخن میگفت.
منظور عمر این است که نتیجهای که بیان شده قطعی است؛ او توضیح میدهد که به سخن پیامبر ﷺ درباره گواهیهایی که به سود فرد درگذشته داده میشود اشاره دارد.
اظهارنظر صادقانه کسانی که فرد درگذشته را میشناختند و درباره اخلاق و رفتارش سخن میگویند.
عالمان کلاسیک توضیح میدهند که گواهی نیک چند مسلمان، دلیلی برای امید بستن به رحمت الله و بهشت برای فرد درگذشته است. روایت از دو، سه و چهار گواه نام میبرد و یک گواه را حدی قطعی تعیین نمیکند. سخنان آنان بهتنهایی دانشی از غیب نیست؛ داوری نهایی از آنِ الله است. این حدیث همچنین تشویق میکند که نیکیهای درگذشتگان را صادقانه بیان کنیم، بیآنکه بیدلیل ستایش کنیم یا بدگویی کنیم.
- پس از درگذشت کسی، صادقانه و محترمانه از ویژگیهای خوب او یاد کنید.
- در دوران زندگی، شخصیتی قابل اعتماد بسازید تا دیگران بتوانند صادقانه آن را تأیید کنند.
- برای درگذشتگان دعا کنید و داوری نهایی درباره آنان را به الله واگذارید.
انس نقل میکند که پیامبر ﷺ هنگامی که مردم از فرد درگذشته به نیکی یاد کردند، سخنشان را تأیید کرد و گواهی آنان را نشانهای از پذیرش الله دانست.
Sahih al-Bukhari · #1368 (Sahih)این روایت نیز شرح میدهد که عمر چگونه گواهیها درباره درگذشتگان را به سخنان پیامبر ﷺ پیوند داد.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.