Sahih al-Bukhari، حدیث 2687
روایتشده توسط Um Al-Ala. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از البخاري تا پیامبر ﷺ
- 1أَبُو الْيَمَانِآن را به البخاري روایت کرد
- 2شُعَيْبٌ
- 3الزُّهْرِيِّ
- 4خَارِجَةُ بْنُ زَيْدٍ الأَنْصَارِيُّ
- 5رسول خدا ﷺ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ حَدَّثَنِي خَارِجَةُ بْنُ زَيْدٍ الأَنْصَارِيُّ، أَنَّ أُمَّ الْعَلاَءِ، امْرَأَةً مِنْ نِسَائِهِمْ قَدْ بَايَعَتِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أَخْبَرَتْهُ أَنَّ عُثْمَانَ بْنَ مَظْعُونٍ طَارَ لَهُ سَهْمُهُ فِي السُّكْنَى حِينَ أَقْرَعَتِ الأَنْصَارُ سُكْنَى الْمُهَاجِرِينَ. قَالَتْ أُمُّ الْعَلاَءِ فَسَكَنَ عِنْدَنَا عُثْمَانُ بْنُ مَظْعُونٍ، فَاشْتَكَى، فَمَرَّضْنَاهُ حَتَّى إِذَا تُوُفِّيَ وَجَعَلْنَاهُ فِي ثِيَابِهِ دَخَلَ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ رَحْمَةُ اللَّهِ عَلَيْكَ أَبَا السَّائِبِ، فَشَهَادَتِي عَلَيْكَ لَقَدْ أَكْرَمَكَ اللَّهُ. فَقَالَ لِي النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " وَمَا يُدْرِيكِ أَنَّ اللَّهَ أَكْرَمَهُ ". فَقُلْتُ لاَ أَدْرِي بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي يَا رَسُولَ اللَّهِ. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَمَّا عُثْمَانُ فَقَدْ جَاءَهُ ـ وَاللَّهِ ـ الْيَقِينُ وَإِنِّي لأَرْجُو لَهُ الْخَيْرَ، وَاللَّهِ مَا أَدْرِي وَأَنَا رَسُولُ اللَّهِ مَا يُفْعَلُ بِي ". قَالَتْ فَوَاللَّهِ لاَ أُزَكِّي أَحَدًا بَعْدَهُ أَبَدًا، وَأَحْزَنَنِي ذَلِكَ قَالَتْ فَنِمْتُ فَأُرِيتُ لِعُثْمَانَ عَيْنًا تَجْرِي، فَجِئْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ " ذَلِكَ عَمَلُهُ ".
ابو یمان برای ما حدیث کرد، شعیب به ما خبر داد، از زهری، که گفت: خارجه بن زید انصاری برایم حدیث کرد که امالعلاء، یکی از زنان آنان که با پیامبر ﷺ بیعت کرده بود، به او خبر داد که هنگامی که انصار برای سکونت مهاجران قرعه کشیدند، نام عثمان بن مظعون در سهم آنان درآمد. امالعلاء گفت:
«عثمان بن مظعون نزد ما ساکن شد، سپس بیمار گشت و ما از او پرستاری کردیم تا اینکه وفات یافت و او را در لباسهایش کفن کردیم. رسول خدا ﷺ بر ما وارد شدند و من گفتم: ای ابوالسائب! رحمت خدا بر تو باد؛ شهادت میدهم که خداوند تو را گرامی داشته است.» پیامبر ﷺ به من فرمودند: «چه میدانی که خداوند او را گرامی داشته است؟» گفتم: نمیدانم، پدر و مادرم فدایت باد ای رسول خدا ﷺ! آنگاه رسول خدا ﷺ فرمودند: «اما عثمان، به خدا سوگند که یقین (مرگ) به سراغش آمد و من برای او خیر امیدوارم، ولی به خدا سوگند، من با اینکه رسول خدا هستم، نمیدانم با من چه خواهد شد.» او گفت: «به خدا سوگند، پس از او هرگز کسی را تزکیه نخواهم کرد.» و سخن رسول خدا ﷺ مرا اندوهگین ساخت. او افزود: «خوابیدم و در خواب چشمهای روان برای عثمان دیدم. پس نزد رسول خدا ﷺ آمدم و ایشان را خبر دادم، فرمودند: این همان اعمال اوست.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
برای درگذشتگان به خیر امید داریم، اما از سرانجام نهایی آنان آگاه نیستیم.
انصار قرعه انداختند تا مشخص شود هر یک از مهاجران نزد کدام خانواده سکونت کند. عثمان بن مظعون نزد امّ علاء اقامت گزید و در همان مدت درگذشت؛ سپس او سخنان و خوابی را که دیده بود برای پیامبر ﷺ بازگو کرد.
کنایهای از مرگ است که هر انسانی ناگزیر با آن روبهرو میشود.
با قطعیت کسی را پرهیزکار یا از اهل بهشت شمردن.
تصویری که امّ علاء در خواب دید؛ پیامبر ﷺ آن را به اعمال او تعبیر کرد.
عالمان از این روایت برداشت کردهاند که میتوان برای مسلمان درگذشته رحمت و خیر را امید داشت، اما بدون دلیل نمیتوان با قطعیت درباره سرانجام نهایی او حکم کرد. پیامبر ﷺ بهدرستی مرز دانش بشری را به امّ علاء یادآوری کرد، در حالی که امید ایشان به خیر برای عثمان بن مظعون آشکار بود. در این مورد، خواب به اعمال او پیوند داده شد، اما مبنایی برای بیان احکام کلی درباره غیب نیست.
- برای درگذشتگان از الله طلب رحمت کنید و به خیر امید داشته باشید، بیآنکه سرانجامشان را قطعی بدانید.
- در گواهی دادن درباره پرهیزکاری افراد دقت کنید و میان آنچه میدانید و آنچه تنها الله میداند تفاوت بگذارید.
- بگذارید اعمال نیک، امیدتان به رحمت الله را بیشتر کند و خود نیز برای اخلاص بکوشید.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.