Sahih al-Bukhari، حدیث 2686
روایتشده توسط An-Nu'man ibn Bashir. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از البخاري تا پیامبر ﷺ
- 1عُمَرُ بْنُ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍآن را به البخاري روایت کرد
- 2أَبِي
- 3الأَعْمَشُ
- 4الشَّعْبِيُّ
- 5النُّعْمَانَ بْنَ بَشِيرٍ
- 6رسول خدا ﷺ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، قَالَ حَدَّثَنِي الشَّعْبِيُّ، أَنَّهُ سَمِعَ النُّعْمَانَ بْنَ بَشِيرٍ ـ رضى الله عنهما ـ يَقُولُ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " مَثَلُ الْمُدْهِنِ فِي حُدُودِ اللَّهِ وَالْوَاقِعِ فِيهَا مَثَلُ قَوْمٍ اسْتَهَمُوا سَفِينَةً، فَصَارَ بَعْضُهُمْ فِي أَسْفَلِهَا وَصَارَ بَعْضُهُمْ فِي أَعْلاَهَا، فَكَانَ الَّذِي فِي أَسْفَلِهَا يَمُرُّونَ بِالْمَاءِ عَلَى الَّذِينَ فِي أَعْلاَهَا، فَتَأَذَّوْا بِهِ، فَأَخَذَ فَأْسًا، فَجَعَلَ يَنْقُرُ أَسْفَلَ السَّفِينَةِ، فَأَتَوْهُ فَقَالُوا مَا لَكَ قَالَ تَأَذَّيْتُمْ بِي، وَلاَ بُدَّ لِي مِنَ الْمَاءِ، فَإِنْ أَخَذُوا عَلَى يَدَيْهِ أَنْجَوْهُ وَنَجَّوْا أَنْفُسَهُمْ، وَإِنْ تَرَكُوهُ أَهْلَكُوهُ وَأَهْلَكُوا أَنْفُسَهُمْ ".
عمر بن حفص بن غیاث برای ما حدیث کرد، گفت: پدرم برای ما حدیث کرد، گفت: اعمش برای ما حدیث کرد، گفت: شعبی به من خبر داد که نعمان بن بشیر رضی الله عنهما را شنید که میگفت: پیامبر ﷺ فرمودند:
«مثل کسی که حدود الهی را رعایت میکند و کسی که آن را نقض میکند، مانند گروهی است که بر سر نشستن در کشتی قرعه کشیدند. برخی از آنان در قسمت پایین و برخی در قسمت بالای کشتی جای گرفتند. کسانی که در پایین بودند برای برداشتن آب باید از کنار بالاییها عبور میکردند و این باعث آزار آنان میشد. پس یکی از پایینیها تبر را برداشت و شروع به سوراخ کردن ته کشتی کرد. بالاییها نزد او آمدند و پرسیدند: «تو را چه شده است؟» پاسخ داد: «شما از دست من ناراحت شدید، در حالی که من سخت نیازمند آب هستم.» اکنون اگر دست او را بگیرند (مانعش شوند)، هم او را نجات دادهاند و هم خودشان را؛ و اگر رهایش کنند، هم او را هلاک کردهاند و هم خودشان را.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
کسی که اجازه میدهد رفتار زیانبار ادامه یابد، کل جامعه را به خطر میاندازد.
احکام و ممنوعیتهایی که خداوند مقرر کرده است.
قرعهکشی منصفانهای که مردم با آن جای خود را در کشتی تعیین میکنند.
دخالت کردن برای پیشگیری از اینکه کسی موجب آسیب شود.
عالمان کلاسیک، از جمله امام نووی، از این تمثیل چنین برداشت کردهاند که ترکِ بازداشتن از کار ناپسند میتواند برای خطاکار و جامعه آسیب جدی به بار آورد. کشتی نماد جامعهای مشترک است: عمل زیانبار یک فرد همیشه به همان شخص محدود نمیماند. دعوت به کار نیک و بازداشتن از کار ناپسند باید با دانش و خرد و در چارچوب اختیارات انجام شود؛ این امر مجوز خشونت خودسرانه یا ستم نیست.
- با رفتار زیانبار آرام و بهموقع برخورد کنید، پیش از آنکه پیامدهایش گستردهتر شود.
- هنگام انتخابهای خود، ایمنی و آسایش همهٔ کسانی را که از آن تأثیر میپذیرند در نظر بگیرید.
- فقط به شیوهای قانونی و سنجیده مداخله کنید؛ در موقعیتهای جدی از افراد مسئول و ذیصلاح کمک بخواهید.
پیامبر ﷺ در آن به رهگذران میآموزد رفتار خود را چنان تنظیم کنند که به دیگران آسیب نرسانند یا مزاحمشان نشوند.
Sahih al-Bukhari · #2684 (Sahih)این روایت صحیح در کتاب صحیح بخاری، در باب گواهان، به حدیث مورد بحث نزدیک است و زمینهای تکمیلی دربارهٔ مسئولیت اجتماعی فراهم میکند.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.