Sahih al-Bukhari، حدیث 2698
روایتشده توسط Al-Bara ibn Azib. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Al-Bara ibn Azib
صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، قَالَ سَمِعْتُ الْبَرَاءَ بْنَ عَازِبٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ لَمَّا صَالَحَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَهْلَ الْحُدَيْبِيَةِ كَتَبَ عَلِيٌّ بَيْنَهُمْ كِتَابًا فَكَتَبَ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم. فَقَالَ الْمُشْرِكُونَ لاَ تَكْتُبْ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ، لَوْ كُنْتَ رَسُولاً لَمْ نُقَاتِلْكَ. فَقَالَ لِعَلِيٍّ " امْحُهُ ". فَقَالَ عَلِيٌّ مَا أَنَا بِالَّذِي أَمْحَاهُ. فَمَحَاهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِيَدِهِ، وَصَالَحَهُمْ عَلَى أَنْ يَدْخُلَ هُوَ وَأَصْحَابُهُ ثَلاَثَةَ أَيَّامٍ، وَلاَ يَدْخُلُوهَا إِلاَّ بِجُلُبَّانِ السِّلاَحِ، فَسَأَلُوهُ مَا جُلُبَّانُ السِّلاَحِ فَقَالَ الْقِرَابُ بِمَا فِيهِ.
محمد بن بشار برای ما حدیث کرد، غندر برای ما حدیث کرد، شعبه از ابواسحاق برای ما حدیث کرد، او گفت: شنیدم که براء بن عازب رضی الله عنهما میفرمود: هنگامی که رسول الله ﷺ با مردم حدیبیه پیمان صلح بستند، علی میان آنان سندی نوشت و در آن نوشت:
«محمد، رسول الله ﷺ». مشرکان گفتند: «ننویس محمد رسول الله؛ زیرا اگر تو واقعاً رسول بودی، با تو نمیجنگیدیم.» پس ایشان به علی فرمودند: «آن را پاک کن.» اما علی گفت: «من کسی نیستم که آن را پاک کنم.» آنگاه رسول الله ﷺ با دست مبارک خود آن را پاک کردند و با آنان بر این شرط صلح نمودند که ایشان و یارانشان سه روز وارد مکه شوند و جز با سلاحهای غلافدار وارد آن نشوند. سپس پرسیدند منظور از سلاح غلافدار چیست؟ فرمودند: «غلاف شمشیر همراه با آنچه درون آن است.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
در پیمان صلح حدیبیه، پیامبر ﷺ صلح را بر حفظ یک عنوان ترجیح داد.
این روایت رویدادی را در پیمان صلح حدیبیه شرح میدهد: طرف مقابل به عنوان «فرستادهٔ خدا» اعتراض کرد، پس پیامبر ﷺ آن را از سند پاک کرد و دربارهٔ زیارت مکه توافقهایی انجام داد.
مکانی نزدیک مکه که پیامبر ﷺ و قریش در آن پیمان صلح بستند.
پوشش یا محفظهای که سلاح را در آن نگه میدارند.
توافقی رسمی که طرفها در آن برای پایان دادن به جنگ یا جلوگیری از آن تعهداتی میپذیرند.
عالمان از این روایت نتیجه میگیرند که مذاکره و برقراری صلح هنگامی جایز است که مصلحتی بزرگتر در پی داشته باشد. پیامبر ﷺ از پیامبری خود دست نکشید، بلکه پذیرفت عنوان مورد اختلاف در سند نوشته نشود. این انتخاب نشاندهندهٔ شکیبایی و خردمندی در ادارهٔ امور بود؛ خودداری علی از پاک کردن آن عبارت نیز بازتاب احترام او به پیامبر ﷺ بود. فقیهان بر اهمیت توافقها و پایبندی به آنها تأکید میکنند، تا زمانی که با اصول اسلامی تعارض نداشته باشند.
- در اختلافها بهدنبال توافقهایی باشید که از آسیب بیشتر جلوگیری کند، بیآنکه از باور دینی خود دست بکشید.
- در مذاکره، شرایط را روشن و دقیق بیان کنید تا هر دو طرف بدانند بر سر چه چیزی توافق کردهاند.
- نگذارید غرور جریحهدارشده بر راهحل عادلانه و مسالمتآمیز غلبه کند.
این روایت نیز شرح میدهد که چگونه مردم مکه مانع ورود پیامبر ﷺ و یارانش به شهر شدند.
Sahih al-Bukhari · #2700 (Sahih)این گزارش از براء نیز به توافقهای مربوط به زیارت مکه پس از پیمان میپردازد.
Sahih al-Bukhari · #2690 (Sahih)پیامبر ﷺ در آنجا میان افرادی که اختلاف داشتند میانجیگری کرد؛ این کار با تلاش برای آشتی و صلح پیوند دارد.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.