صلح · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 2703

روایت‌شده توسط Anas ibn Malik. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: صلح
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

از البخاري تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الأَنْصَارِيُّآن را به البخاري روایت کرد
  2. 2حُمَيْدٌ
  3. 3أَنَسًا
  4. 4رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الأَنْصَارِيُّ، قَالَ حَدَّثَنِي حُمَيْدٌ، أَنَّ أَنَسًا، حَدَّثَهُمْ أَنَّ الرُّبَيِّعَ ـ وَهْىَ ابْنَةُ النَّضْرِ ـ كَسَرَتْ ثَنِيَّةَ جَارِيَةٍ، فَطَلَبُوا الأَرْشَ وَطَلَبُوا الْعَفْوَ، فَأَبَوْا فَأَتَوُا النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَأَمَرَهُمْ بِالْقِصَاصِ‏.‏ فَقَالَ أَنَسُ بْنُ النَّضْرِ أَتُكْسَرُ ثَنِيَّةُ الرُّبَيِّعِ يَا رَسُولَ اللَّهِ لاَ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لاَ تُكْسَرُ ثَنِيَّتُهَا فَقَالَ ‏"‏ يَا أَنَسُ كِتَابُ اللَّهِ الْقِصَاصُ ‏"‏‏.‏ فَرَضِيَ الْقَوْمُ وَعَفَوْا فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنَّ مِنْ عِبَادِ اللَّهِ مَنْ لَوْ أَقْسَمَ عَلَى اللَّهِ لأَبَرَّهُ ‏"‏‏.‏ زَادَ الْفَزَارِيُّ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ فَرَضِيَ الْقَوْمُ وَقَبِلُوا الأَرْشَ‏.‏

ترجمه

محمد بن عبدالله انصاری برای ما حدیث کرد و گفت: حمید برایم نقل کرد که انس به آنان خبر داد که رُبیّع — دختر نضر — دندان پیشین دختری را شکست. پس خانواده‌اش درخواست دیه و عفو کردند، اما طرف مقابل نپذیرفت. سپس نزد پیامبر ﷺ آمدند و ایشان حکم به قصاص دادند. آنگاه انس بن نضر عرض کرد:

«ای رسول خدا! آیا دندان رُبیّع شکسته خواهد شد؟ نه، سوگند به آن ذاتی که تو را به حق مبعوث فرموده است، دندان او شکسته نخواهد شد.» پیامبر ﷺ فرمودند: «ای انس! کتاب الله قصاص است.» سپس مردم راضی شدند و عفو نمودند. آنگاه پیامبر ﷺ فرمودند: «همانا از میان بندگان خدا کسانی هستند که اگر بر خدا قسم بخورند، خداوند قسمشان را محقق می‌سازد.» فزاری از حمید از انس این افزوده را نقل کرده است: پس مردم راضی شدند و دیه را پذیرفتند.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

قصاص حق است، اما زیان‌دیده می‌تواند ببخشد یا غرامت بپذیرد.

پیشینه و سبب بیان

اَلرُّبَیِّع دندان پیشین دختری را شکست. خانوادهٔ دختر در آغاز درخواست غرامت و بخشش را نپذیرفتند؛ اما پس از فرمان به قصاص، با بخشش و بنا بر روایتی تکمیلی، با دریافت غرامت موافقت کردند.

توضیح واژه‌های دشوار
قصاص

کیفر قانونیِ متناسب برای آسیب جسمانی، در چارچوب احکام شریعت اسلامی.

اَرش

غرامت مالیِ تعیین‌شده برای جراحت.

ثَنِیَّه

یکی از دندان‌های پیشین.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت نتیجه می‌گیرند که در آسیب جسمانی، عدالت و قصاص متناسب معتبر است؛ بااین‌حال، صاحبان حق می‌توانند از قصاص صرف‌نظر کنند و بخشش یا غرامت را بپذیرند. سخن انس بن نضر به معنای اختیار او برای نادیده‌گرفتن خودسرانهٔ این حق نیست؛ پیامبر ﷺ تأیید کرد که حکم خدا قصاص را مقرر می‌دارد. مذاهب فقهی شرایط دقیق قصاص و غرامت را در چارچوب احکام مربوط به آسیب‌دیدگی بررسی می‌کنند؛ اختیار گذشت با صاحبان حق است.

درس‌هایی برای امروز
  1. بگذارید اختلاف مربوط به آسیب‌دیدگی را مراجع قضایی صلاحیت‌دار بررسی کنند و خودسرانه قصاص نکنید.
  2. کسی که حق قصاص دارد می‌تواند داوطلبانه بخشش یا غرامتی مناسب را انتخاب کند.
  3. با رعایت حق زیان‌دیده میانجی‌گری کنید و بخشش را به او تحمیل نکنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.