صلح · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 2704

روایت‌شده توسط Abu Bakrah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: صلح
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abu Bakrah

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ أَبِي مُوسَى، قَالَ سَمِعْتُ الْحَسَنَ، يَقُولُ اسْتَقْبَلَ وَاللَّهِ الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ مُعَاوِيَةَ بِكَتَائِبَ أَمْثَالِ الْجِبَالِ فَقَالَ عَمْرُو بْنُ الْعَاصِ إِنِّي لأَرَى كَتَائِبَ لاَ تُوَلِّي حَتَّى تَقْتُلَ أَقْرَانَهَا‏.‏ فَقَالَ لَهُ مُعَاوِيَةُ ـ وَكَانَ وَاللَّهِ خَيْرَ الرَّجُلَيْنِ ـ أَىْ عَمْرُو إِنْ قَتَلَ هَؤُلاَءِ هَؤُلاَءِ وَهَؤُلاَءِ هَؤُلاَءِ مَنْ لِي بِأُمُورِ النَّاسِ مَنْ لِي بِنِسَائِهِمْ، مَنْ لِي بِضَيْعَتِهِمْ فَبَعَثَ إِلَيْهِ رَجُلَيْنِ مِنْ قُرَيْشٍ مِنْ بَنِي عَبْدِ شَمْسٍ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ سَمُرَةَ وَعَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَامِرِ بْنِ كُرَيْزٍ، فَقَالَ اذْهَبَا إِلَى هَذَا الرَّجُلِ فَاعْرِضَا عَلَيْهِ، وَقُولاَ لَهُ، وَاطْلُبَا إِلَيْهِ‏.‏ فَأَتَيَاهُ، فَدَخَلاَ عَلَيْهِ فَتَكَلَّمَا، وَقَالاَ لَهُ، فَطَلَبَا إِلَيْهِ، فَقَالَ لَهُمَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ إِنَّا بَنُو عَبْدِ الْمُطَّلِبِ، قَدْ أَصَبْنَا مِنْ هَذَا الْمَالِ، وَإِنَّ هَذِهِ الأُمَّةَ قَدْ عَاثَتْ فِي دِمَائِهَا‏.‏ قَالاَ فَإِنَّهُ يَعْرِضُ عَلَيْكَ كَذَا وَكَذَا وَيَطْلُبُ إِلَيْكَ وَيَسْأَلُكَ‏.‏ قَالَ فَمَنْ لِي بِهَذَا قَالاَ نَحْنُ لَكَ بِهِ‏.‏ فَمَا سَأَلَهُمَا شَيْئًا إِلاَّ قَالاَ نَحْنُ لَكَ بِهِ‏.‏ فَصَالَحَهُ، فَقَالَ الْحَسَنُ وَلَقَدْ سَمِعْتُ أَبَا بَكْرَةَ يَقُولُ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى الْمِنْبَرِ وَالْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ إِلَى جَنْبِهِ، وَهْوَ يُقْبِلُ عَلَى النَّاسِ مَرَّةً وَعَلَيْهِ أُخْرَى وَيَقُولُ ‏ "‏ إِنَّ ابْنِي هَذَا سَيِّدٌ، وَلَعَلَّ اللَّهَ أَنْ يُصْلِحَ بِهِ بَيْنَ فِئَتَيْنِ عَظِيمَتَيْنِ مِنَ الْمُسْلِمِينَ ‏"‏‏.‏ قَالَ لِي عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ إِنَّمَا ثَبَتَ لَنَا سَمَاعُ الْحَسَنِ مِنْ أَبِي بَكْرَةَ بِهَذَا الْحَدِيثِ‏.‏

ترجمه

عبدالله بن محمد به ما حدیث کرد، سفیان به ما حدیث کرد، از ابوموسی که گفت: شنیدم حسن بصری می‌فرمود: به خدا سوگند، حسن بن علی با لشکریانی همچون کوه‌ها به استقبال معاویه رفت. عمرو بن عاص گفت:

«من لشکریانی را می‌بینم که تا همتایان خود را نکشند، پشت نخواهند کرد.» معاویه -که به خدا سوگند بهتر آن دو مرد بود- به او گفت: «ای عمرو! اگر این گروه آن گروه را بکشد و آن گروه این گروه را، چه کسی برای رسیدگی به امور مردم با من خواهد بود؟ چه کسی برای سرپرستی زنان آنان با من خواهد بود؟ چه کسی برای نگهداری اموال و فرزندان آنان با من خواهد بود؟» سپس دو مرد از قریش از خاندان بنی‌عبدشمس را نزد او فرستاد: عبدالرحمن بن سمره و عبدالله بن عامر بن کریز. به آنان گفت: «نزد این مرد بروید و پیشنهاد صلح را به او ارائه دهید، با او سخن بگویید و از او درخواست کنید.» پس آن دو نزد حسن آمدند و بر او وارد شدند و سخن گفتند و پیشنهاد دادند و از او خواستند. حسن بن علی به آنان فرمود: «ما خاندان عبدالمطلب هستیم و از این مال دنیا بهره‌مند شده‌ایم، و این امت در خونریزی یکدیگر زیاده‌روی کرده‌اند.» آن دو گفتند: «معاویه چنین و چنان به تو پیشنهاد می‌دهد و از تو درخواست و تقاضا دارد.» حسن پرسید: «چه کسی ضامن این وعده‌هاست؟» گفتند: «ما ضامن آن برای تو هستیم.» پس هر چه از آنان خواست، گفتند: «ما ضامن آن برای تو هستیم.» بدین ترتیب با معاویه صلح کرد. سپس حسن بصری گفت: همانا شنیدم ابوبکره می‌فرمود: دیدم رسول الله ﷺ بر منبر بودند در حالی که حسن بن علی در کنار ایشان بود. پیامبر ﷺ گاهی به مردم روی می‌کردند و گاهی به حسن بن علی، و می‌فرمودند: «همانا پسر من این، سرور است و شاید الله به وسیله او میان دو گروه بزرگ از مسلمانان صلح برقرار سازد.» علی بن عبدالله به من گفت: شنیدن این حدیث توسط حسن بصری از ابوبکره تنها با همین روایت برای ما ثابت شده است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

حسن بن علی با برقراری صلح از خون‌ریزی جلوگیری کرد.

پیشینه و سبب بیان

این روایت رویارویی حسن بن علی با معاویه و گفت‌وگوهایی را شرح می‌دهد که به توافق صلح انجامید.

توضیح واژه‌های دشوار
سید

سرور یا شخصی برجسته؛ در اینجا عنوانی افتخارآمیز برای حسن است.

سپاهیانی همچون کوه‌ها

تعبیری تصویری برای لشکرهایی بسیار بزرگ و پرهیبت.

ضمانت کردن

متعهد شدن به اجرای توافق‌ها و پذیرفتن مسئولیت آن‌ها.

برداشت‌های عالمان

عالمان در این روایت فضیلت آشتی را می‌بینند، به‌ویژه هنگامی که از خون‌ریزی جلوگیری کند و جامعه را متحد سازد. سخنان پیامبر، حسن را به‌سبب نقش او در برقراری صلح می‌ستاید. این روایت همچنین می‌آموزد که مذاکره‌کنندگان باید تعهدهای مشخصی بدهند و مسئولیت توافق‌های انجام‌شده را بپذیرند.

درس‌هایی برای امروز
  1. هنگام بروز اختلاف، پیش از آنکه گفتار یا کردار به خون‌ریزی بینجامد، میانجی‌گری و گفت‌وگو را برگزینید.
  2. در کشمکش‌های سیاسی یا شخصی، پیامدهای آن را برای خانواده‌ها و جامعه نیز بسنجید.
  3. در توافق‌های صلح، تعهدهای روشن بدهید و به مسئولیتی که پذیرفته‌اید پایبند بمانید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.