شرایط · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 2717

روایت‌شده توسط Aisha. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: شرایط
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

از البخاري تا عُرْوَةَ

Sahih (معتبر)
  1. 1عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَآن را به البخاري روایت کرد
  2. 2اللَّيْثُ
  3. 3ابْنِ شِهَابٍ
  4. 4عُرْوَةَ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، أَنَّ عَائِشَةََ،ـ رضى الله عنها ـ أَخْبَرَتْهُ أَنَّ بَرِيرَةَ جَاءَتْ عَائِشَةَ تَسْتَعِينُهَا فِي كِتَابَتِهَا، وَلَمْ تَكُنْ قَضَتْ مِنْ كِتَابَتِهَا شَيْئًا، قَالَتْ لَهَا عَائِشَةُ ارْجِعِي إِلَى أَهْلِكِ، فَإِنْ أَحَبُّوا أَنْ أَقْضِيَ عَنْكِ كِتَابَتَكِ، وَيَكُونَ وَلاَؤُكِ لِي فَعَلْتُ‏.‏ فَذَكَرَتْ ذَلِكَ بَرِيرَةُ إِلَى أَهْلِهَا فَأَبَوْا وَقَالُوا إِنْ شَاءَتْ أَنْ تَحْتَسِبَ عَلَيْكِ فَلْتَفْعَلْ، وَيَكُونَ لَنَا وَلاَؤُكِ‏.‏ فَذَكَرَتْ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ لَهَا ‏ "‏ ابْتَاعِي فَأَعْتِقِي، فَإِنَّمَا الْوَلاَءُ لِمَنْ أَعْتَقَ ‏"‏‏.‏

ترجمه

عبدالله بن مسلمه به ما حدیث کرد، لیث به ما حدیث کرد، از ابن شهاب، از عروه، که عایشه رضی الله عنها به او خبر داد که بریره نزد عایشه آمد تا در پرداخت اقساط آزادی‌اش (کتابت) از او یاری جوید، در حالی که هنوز هیچ مبلغی از آن را نپرداخته بود. عایشه به او گفت:

«به نزد صاحبانت بازگرد، اگر راضی شدند که من مبلغ آزادی‌ات را بپردازم و حق ولایت تو برای من باشد، این کار را خواهم کرد.» بریره این موضوع را با صاحبانش در میان گذاشت، اما آنان نپذیرفتند و گفتند: «اگر می‌خواهد به تو احسان کند، بکند؛ اما حق ولایت تو برای ماست.» سپس این ماجرا به رسول الله ﷺ گفته شد، ایشان به عایشه فرمودند: «او را بخر و آزاد کن، زیرا حق ولایت تنها از آنِ کسی است که بنده را آزاد می‌کند.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

حقّ ولاء از آنِ کسی است که برده را آزاد می‌کند، نه مالک پیشین او.

توضیح واژه‌های دشوار
قرارداد مکاتبه (کتابه)

توافقی که به‌موجب آن فردِ به‌بردگی‌گرفته‌شده مبلغی معین می‌پردازد تا آزاد شود.

ولاء

پیوندی حقوقی که با آزاد کردن فردِ به‌بردگی‌گرفته‌شده پدید می‌آید و پیامدهای مشخصی در ارث دارد.

آزادسازی (عتق)

به‌طور رسمی به فردِ به‌بردگی‌گرفته‌شده آزادی دادن.

برداشت‌های عالمان

دانشمندان کلاسیک از این روایت نتیجه گرفته‌اند که حقّ ولاء متعلق به کسی است که عملاً فرد را آزاد می‌کند و نمی‌توان آن را با قرارداد به دیگری واگذار کرد. عایشه می‌توانست در پرداخت هزینهٔ مکاتبهٔ بریره کمک کند، اما پس از آنکه او را آزاد کرد، مالکان نمی‌توانستند ادعای ولاء داشته باشند. مذاهب فقهی دربارهٔ کاربرد دقیق و پیامدهای ولاء در احکام ارث بحث می‌کنند، اما این اصل را می‌پذیرند.

درس‌هایی برای امروز
  1. پیش از بستن قرارداد، تعهدات و حقوق هر طرف را به‌روشنی مشخص کنید.
  2. هنگام کمک مالی، ادعای حقی را نکنید که طبق احکام اسلامی متعلق به دیگری است.
  3. دربارهٔ قراردادهای پیچیده و مسائل ارث با عالمی آگاه مشورت کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.