شرایط · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 2737

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Umar. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: شرایط
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

از البخاري تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍآن را به البخاري روایت کرد
  2. 2مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الأَنْصَارِيُّ
  3. 3ابْنُ عَوْنٍ
  4. 4نَافِعٌ
  5. 5ابْنِ عُمَرَ
  6. 6رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الأَنْصَارِيُّ، حَدَّثَنَا ابْنُ عَوْنٍ، قَالَ أَنْبَأَنِي نَافِعٌ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ، أَصَابَ أَرْضًا بِخَيْبَرَ، فَأَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَسْتَأْمِرُهُ فِيهَا، فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنِّي أَصَبْتُ أَرْضًا بِخَيْبَرَ، لَمْ أُصِبْ مَالاً قَطُّ أَنْفَسَ عِنْدِي مِنْهُ، فَمَا تَأْمُرُ بِهِ قَالَ ‏ "‏ إِنْ شِئْتَ حَبَسْتَ أَصْلَهَا، وَتَصَدَّقْتَ بِهَا ‏"‏‏.‏ قَالَ فَتَصَدَّقَ بِهَا عُمَرُ أَنَّهُ لاَ يُبَاعُ وَلاَ يُوهَبُ وَلاَ يُورَثُ، وَتَصَدَّقَ بِهَا فِي الْفُقَرَاءِ وَفِي الْقُرْبَى، وَفِي الرِّقَابِ، وَفِي سَبِيلِ اللَّهِ، وَابْنِ السَّبِيلِ، وَالضَّيْفِ، لاَ جُنَاحَ عَلَى مَنْ وَلِيَهَا أَنْ يَأْكُلَ مِنْهَا بِالْمَعْرُوفِ، وَيُطْعِمَ غَيْرَ مُتَمَوِّلٍ‏.‏ قَالَ فَحَدَّثْتُ بِهِ ابْنَ سِيرِينَ فَقَالَ غَيْرَ مُتَأَثِّلٍ مَالاً‏.‏

ترجمه

قتیبة بن سعید برای ما حدیث کرد، محمد بن عبدالله انصاری برای ما حدیث کرد، ابن عون برای ما حدیث کرد و گفت: نافع مرا خبر داد، از ابن عمر ـ رضی الله عنهما ـ که عمر بن خطاب زمینی در خیبر به دست آورد، پس نزد پیامبر ﷺ آمد تا در مورد آن با ایشان مشورت کند و عرض کرد:

«ای رسول خدا! من زمینی در خیبر به دست آورده‌ام که هرگز مالی ارزشمندتر از آن نداشته‌ام، اکنون چه دستور می‌فرمایید؟» ایشان فرمودند: «اگر بخواهی، اصل آن را نگه دار و محصولش را صدقه بده.» سپس عمر آن زمین را با این شرط وقف کرد که نه فروخته شود، نه بخشیده شود و نه به ارث برسد؛ و درآمد آن را برای فقرا، خویشاوندان، آزادسازی بردگان، در راه خدا، درراه‌ماندگان و مهمانان اختصاص داد. هیچ گناهی بر سرپرست وقف نیست که به طور متعارف از آن بخورد و دیگران را اطعام کند، مادامی که قصد اندوختن مال نداشته باشد. راوی گوید: این ماجرا را برای ابن سیرین نقل کردم، او گفت: «غیر متأثلٍ مالاً» (یعنی بدون اینکه از آن ثروتی بیندوزد یا کسب سود کند).

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

عمر زمین را به‌صورت وقف نگه داشت و درآمد آن را به امور خیر اختصاص داد.

پیشینه و سبب بیان

عمر بن خطاب زمینی در خیبر به دست آورد و از پیامبر ﷺ پرسید چگونه بهتر است این دارایی را صرف کند.

توضیح واژه‌های دشوار
وقف

بخشش یا تخصیصی که در آن اصل دارایی حفظ می‌شود و درآمدش برای اهداف معین به کار می‌رود.

درآمد

آنچه زمین به بار می‌آورد یا فراهم می‌کند، مانند محصولات کشاورزی یا عایدی.

متولی

کسی که از داراییِ وقف‌شده نگهداری می‌کند و درآمد آن را طبق شروط تقسیم می‌کند.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که می‌توان وقف را به‌طور پایدار برای امور خیریه اختصاص داد: اصل دارایی فروخته، بخشیده یا به ارث برده نمی‌شود، درحالی‌که درآمد آن به ذی‌نفعان تعیین‌شده می‌رسد. متولی می‌تواند طبق معیارهای متعارف از آن بهره ببرد و دیگران را نیز خوراک دهد، بی‌آنکه درآمد را برای ثروت‌اندوزی شخصی انباشته کند. مذاهب فقهی وقف را شیوه‌ای معتبر برای صدقه می‌دانند و شرایط و احکام دقیق آن را با استناد به این روایت و روایات دیگر بررسی می‌کنند.

درس‌هایی برای امروز
  1. برای دارایی‌های ارزشمند، اختصاصی پایدار به امور خیریه را در نظر بگیرید تا درآمد آن به مردم کمک کند.
  2. هنگام وقف یا بخشش، روشن کنید چه کسانی درآمد را دریافت می‌کنند و دارایی چگونه باید اداره شود.
  3. از دارایی خیریه با دقت نگهداری کنید و فقط به شیوه‌ای متعارف و بدون ثروت‌اندوزی شخصی از آن بهره ببرید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.