الوصايا والعهود · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 2769

روایت‌شده توسط Anas ibn Malik. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: الوصايا والعهود
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

از البخاري تا أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ

Sahih (معتبر)
  1. 1عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَآن را به البخاري روایت کرد
  2. 2مَالِكٍ
  3. 3إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ
  4. 4أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ، أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ كَانَ أَبُو طَلْحَةَ أَكْثَرَ أَنْصَارِيٍّ بِالْمَدِينَةِ مَالاً مِنْ نَخْلٍ، وَكَانَ أَحَبُّ مَالِهِ إِلَيْهِ بَيْرَحَاءَ مُسْتَقْبِلَةَ الْمَسْجِدِ، وَكَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَدْخُلُهَا وَيَشْرَبُ مِنْ مَاءٍ فِيهَا طَيِّبٍ‏.‏ قَالَ أَنَسٌ فَلَمَّا نَزَلَتْ ‏{‏لَنْ تَنَالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ‏}‏ قَامَ أَبُو طَلْحَةَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يَقُولُ ‏{‏لَنْ تَنَالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ‏}‏ وَإِنَّ أَحَبَّ أَمْوَالِي إِلَىَّ بِيرُحَاءَ، وَإِنَّهَا صَدَقَةٌ لِلَّهِ أَرْجُو بِرَّهَا وَذُخْرَهَا عِنْدَ اللَّهِ، فَضَعْهَا حَيْثُ أَرَاكَ اللَّهُ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ بَخْ، ذَلِكَ مَالٌ رَابِحٌ ـ أَوْ رَايِحٌ ـ شَكَّ ابْنُ مَسْلَمَةَ وَقَدْ سَمِعْتُ مَا قُلْتَ، وَإِنِّي أَرَى أَنْ تَجْعَلَهَا فِي الأَقْرَبِينَ ‏"‏‏.‏ قَالَ أَبُو طَلْحَةَ أَفْعَلُ ذَلِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ فَقَسَمَهَا أَبُو طَلْحَةَ فِي أَقَارِبِهِ وَفِي بَنِي عَمِّهِ‏.‏ وَقَالَ إِسْمَاعِيلُ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ وَيَحْيَى بْنُ يَحْيَى عَنْ مَالِكٍ ‏"‏ رَايِحٌ ‏"‏‏.‏

ترجمه

عبدالله بن مَسْلَمه برای ما حدیث کرد، از مالک، از اسحاق بن عبدالله بن ابی‌طلحه که او انس بن مالک رضی الله عنه را شنید که می‌گفت: ابوطَلحه در میان انصار در مدینه بیشترین ثروت نخلستان را داشت و محبوب‌ترین دارایی‌اش باغ

«بَیرُحاء» بود که روبروی مسجد قرار داشت. پیامبر ﷺ وارد آن می‌شدند و از آب گوارای آن می‌نوشیدند. انس گفت: چون این آیه نازل شد: {هرگز به نیکی نخواهید رسید تا اینکه از آنچه دوست دارید انفاق کنید}، ابوطَلحه برخاست و عرض کرد: «ای رسول خدا ﷺ! همانا خداوند می‌فرماید: {هرگز به نیکی نخواهید رسید تا اینکه از آنچه دوست دارید انفاق کنید} و محبوب‌ترین اموال من بَیرُحاء است؛ پس آن را برای خدا صدقه می‌دهم و امید پاداش و ذخیره‌اش را نزد خدا دارم. بنابراین آن را هر جا که خداوند به شما نشان داد قرار دهید.» پیامبر ﷺ فرمودند: «به‌به! این مالی سودمند است — یا پرمنفعت — (ابن مَسْلَمه در مورد کلمه تردید داشت). آنچه گفتی شنیدم و نظر من این است که آن را میان خویشاوندانت تقسیم کنی.» ابوطَلحه عرض کرد: «ای رسول خدا ﷺ! چنین خواهم کرد.» سپس ابوطَلحه آن باغ را میان بستگان و پسران عموهایش تقسیم کرد. اسماعیل، عبدالله بن یوسف و یحیی بن یحیی از مالک لفظ «رائِح» را نقل کرده‌اند.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

ابوطلحه باغ محبوبش را بخشید و به توصیهٔ پیامبر ﷺ آن را میان خویشاوندان تقسیم کرد.

پیشینه و سبب بیان

انس روایت می‌کند که ابوطلحه پس از نزول این آیه باغ خود، بَیرُحاء، را بخشید: «هرگز به نیکی نمی‌رسید مگر آنکه از آنچه دوست دارید انفاق کنید» (قرآن، ۳:۹۲).

توضیح واژه‌های دشوار
بَیرُحاء

باغ ابوطلحه در برابر مسجد پیامبر ﷺ که چشمه‌ای با آب گوارا داشت.

صدقه

بخشش مالی که انسان برای خشنودی خدا انجام می‌دهد.

پسران عموی او

پسرعموهای او از سوی پدر.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که صدقهٔ خالصانه یعنی انسان از چیزی ببخشد که برایش عزیز است و پاداش را از خدا بخواهد. پیامبر ﷺ بخشش ابوطلحه را تأیید کرد و به او توصیه فرمود باغ را به خویشاوندانش بدهد. این امر نشان می‌دهد که حمایت از خانواده هم صدقه است و هم صلهٔ رحم. این بخشش میان خویشاوندان و پسرعموها تقسیم شد؛ اما روایت نمی‌گوید که هر صدقه‌ای باید منحصراً به خانواده اختصاص یابد.

درس‌هایی برای امروز
  1. در صدقه فقط به آنچه به‌آسانی می‌توانید از دست بدهید بسنده نکنید؛ چیزی را هم ببخشید که برایتان عزیز است.
  2. خانواده را در برنامه‌های حمایت داوطلبانهٔ خود در نظر بگیرید و با این کار پیوندهای خویشاوندی را حفظ کنید.
  3. دربارهٔ محل مصرف یک بخشش بزرگ از افراد آگاه راهنمایی بخواهید و مطمئن شوید مطابق نیت شما هزینه می‌شود.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.