جهاد در راه الله · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 2832

روایت‌شده توسط Sahl bin Sa'd As-Sa'idi. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: جهاد در راه الله
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Sahl bin Sa'd As-Sa'idi

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ الزُّهْرِيُّ، قَالَ حَدَّثَنِي صَالِحُ بْنُ كَيْسَانَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ، أَنَّهُ قَالَ رَأَيْتُ مَرْوَانَ بْنَ الْحَكَمِ جَالِسًا فِي الْمَسْجِدِ، فَأَقْبَلْتُ حَتَّى جَلَسْتُ إِلَى جَنْبِهِ، فَأَخْبَرَنَا أَنَّ زَيْدَ بْنَ ثَابِتٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَمْلَى عَلَيْهِ لاَ يَسْتَوِي الْقَاعِدُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُجَاهِدُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ قَالَ فَجَاءَهُ ابْنُ أُمِّ مَكْتُومٍ وَهُوَ يُمِلُّهَا عَلَىَّ، فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، لَوْ أَسْتَطِيعُ الْجِهَادَ لَجَاهَدْتُ‏.‏ وَكَانَ رَجُلاً أَعْمَى، فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى عَلَى رَسُولِهِ صلى الله عليه وسلم وَفَخِذُهُ عَلَى فَخِذِي، فَثَقُلَتْ عَلَىَّ حَتَّى خِفْتُ أَنْ تَرُضَّ فَخِذِي، ثُمَّ سُرِّيَ عَنْهُ، فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ‏{‏غَيْرُ أُولِي الضَّرَرِ‏}‏‏.‏

ترجمه

عبدالعزيز بن عبدالله به ما حدیث کرد، ابراهيم بن سعد زهری به ما حدیث کرد و گفت: صالح بن کیسان برایم حدیث کرد، از ابن شهاب، از سهل بن سعد ساعدی که فرمود: مروان بن حکم را دیدم که در مسجد نشسته بود، پس پیش رفتم و در کنارش نشستم. او به ما خبر داد که زید بن ثابت به او اطلاع داده است که رسول الله ﷺ این آیه را بر او املا فرمودند:

«کسانی از مؤمنان که (در خانه) نشسته‌اند با کسانی که در راه خدا با مال و جان خود جهاد می‌کنند، برابر نیستند.» زید گفت: در حالی که پیامبر این آیه را بر من املا می‌فرمودند، ابن ام مکتوم نزد ایشان آمد و عرض کرد: «ای رسول خدا! اگر توانایی داشتم، حتماً جهاد می‌کردم.» او مردی نابینا بود. در آن حال الله تبارک و تعالی بر رسولش ﷺ وحی نازل فرمود در حالی که ران مبارکشان بر روی ران من بود؛ چنان سنگینی کرد که ترسیدم رانم بشکند. سپس آن حالت برطرف شد و الله عزوجل این بخش از آیه را نازل فرمود: {«مگر کسانی که ناتوان و معذورند»}.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

عذر، فرد را از مشارکت معاف می‌کند، بی‌آنکه نیت صادقانه‌اش را از میان ببرد.

پیشینه و سبب بیان

سبب نزول در خود روایت آمده است: ابن‌امّ مکتومِ نابینا از پیامبر ﷺ درخواست استثنا کرد و پس از آن، عبارت «جز کسانی که عذر دارند» نازل شد.

توضیح واژه‌های دشوار
ابن‌امّ مکتوم

صحابی پیامبر ﷺ که نابینا بود.

عذر

مانع جسمی‌ای که شرکت در نبردِ موردنظر را ناممکن می‌کند.

وحی

پیام خداوند که به پیامبر ﷺ ابلاغ شد.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت برداشت می‌کنند که استثنای آیهٔ ۹۵ سورهٔ نساء شامل کسانی می‌شود که به سبب عذری نمی‌توانند شرکت کنند. این رویداد همچنین نشان می‌دهد که خواست صادقانه برای انجام کار نیک، هنگامی که فرد توان انجام آن را ندارد، ارزشمند است. فقیهان تأکید می‌کنند که تکالیف با توجه به توانایی هر شخص در نظر گرفته می‌شوند؛ کاربرد دقیق آن به شرایط و احکام مرتبط بستگی دارد.

درس‌هایی برای امروز
  1. تلاش افراد را تنها بر پایهٔ آنچه از نظر جسمی می‌توانند انجام دهند ارزیابی نکنید.
  2. اگر عذری مانع انجام کار نیکی شد، نیت صادقانه‌تان را حفظ کنید و راهی متناسب برای مشارکت بیابید.
  3. هنگام اجرای تکالیف دینی، توانایی واقعی هر فرد را در نظر بگیرید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.