جهاد در راه الله · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 3063

روایت‌شده توسط Anas ibn Malik. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: جهاد در راه الله
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Anas ibn Malik

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ حُمَيْدِ بْنِ هِلاَلٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ خَطَبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏ "‏ أَخَذَ الرَّايَةَ زَيْدٌ فَأُصِيبَ، ثُمَّ أَخَذَهَا جَعْفَرٌ فَأُصِيبَ، ثُمَّ أَخَذَهَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَوَاحَةَ فَأُصِيبَ، ثُمَّ أَخَذَهَا خَالِدُ بْنُ الْوَلِيدِ عَنْ غَيْرِ إِمْرَةٍ فَفُتِحَ عَلَيْهِ، وَمَا يَسُرُّنِي ـ أَوْ قَالَ مَا يَسُرُّهُمْ ـ أَنَّهُمْ عِنْدَنَا ‏"‏‏.‏ وَقَالَ وَإِنَّ عَيْنَيْهِ لَتَذْرِفَانِ‏.‏

ترجمه

یعقوب بن ابراهیم به ما حدیث کرد، ابن عُلیّه به ما حدیث کرد، از ایّوب، از حُمید بن هلال، از انس بن مالک ـ رضی الله عنه ـ که گفت: رسول الله ﷺ خطبه خواندند و فرمودند:

«زید پرچم را گرفت و شهید شد، سپس جعفر آن را گرفت و شهید شد، سپس عبدالله بن رواحه آن را گرفت و شهید شد، آنگاه خالد بن ولید بدون اینکه امیر تعیین شده باشد آن را گرفت و خداوند به او پیروزی عطا فرمود. و خوش ندارم ـ یا فرمودند: خوش ندارند ـ که آنان نزد ما (زنده) باشند.» راوی گفت: و همانا چشمان مبارکشان ﷺ اشک می‌ریخت.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ پرچم‌داران شهیدشده را با اندوه و احترام یاد کرد.

پیشینه و سبب بیان

این سخنان به نبرد مُؤته اشاره دارند؛ جایی که زید بن حارثه، جعفر بن ابی‌طالب و عبدالله بن رواحه به‌ترتیب پرچم را در دست گرفتند و به شهادت رسیدند. سپس خالد بن ولید فرماندهی را بر عهده گرفت و مسلمانان را به عقب‌نشینی موفقیت‌آمیزی هدایت کرد.

توضیح واژه‌های دشوار
پرچم

نشان شاخصی که در میدان نبرد محل گردهمایی و جایگاه نیروها را مشخص می‌کرد.

بدون انتصاب قبلی

خالد پرچم را در دست گرفت، بی‌آنکه پیامبر ﷺ پیش‌تر رسماً او را به‌عنوان جانشین تعیین کرده باشد.

برداشت‌های عالمان

شارحان کلاسیک، از جمله ابن حجر، اشاره می‌کنند که اقدام خالد نشان می‌دهد در وضعیت اضطراری، وقتی رهبران پیشین از میدان خارج شده‌اند، فردی می‌تواند مسئولیت بپذیرد. سخن از شهیدان نشان می‌دهد اندوهِ از دست دادن آنان با قدردانی از فداکاری‌شان همراه است؛ اشک ریختن نشانهٔ فقدان صبر یا ایمان نیست. این رویداد گزارشی تاریخی است و به‌خودی‌خود فراخوانی عمومی به خشونت به شمار نمی‌آید.

درس‌هایی برای امروز
  1. کسانی را که برای نیکی می‌کوشند با قدردانی و احترام یاد کنید، حتی اگر از دست دادنشان مایهٔ اندوه باشد.
  2. در شرایط بحرانی، در چارچوب توانایی خود و توافق‌های موجود مسئولیت بپذیرید.
  3. به خود اجازهٔ اندوه بدهید و همدلی نشان دهید؛ اشک می‌تواند با شکیبایی و توکل به الله همراه باشد.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.