جهاد در راه الله · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 3064

روایت‌شده توسط Anas ibn Malik. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: جهاد در راه الله
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Anas ibn Malik

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ، وَسَهْلُ بْنُ يُوسُفَ، عَنْ سَعِيدٍ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أَتَاهُ رِعْلٌ وَذَكْوَانُ وَعُصَيَّةُ وَبَنُو لِحْيَانَ، فَزَعَمُوا أَنَّهُمْ قَدْ أَسْلَمُوا، وَاسْتَمَدُّوهُ عَلَى قَوْمِهِمْ، فَأَمَدَّهُمُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِسَبْعِينَ مِنَ الأَنْصَارِ قَالَ أَنَسٌ كُنَّا نُسَمِّيهِمُ الْقُرَّاءَ، يَحْطِبُونَ بِالنَّهَارِ وَيُصَلُّونَ بِاللَّيْلِ، فَانْطَلَقُوا بِهِمْ حَتَّى بَلَغُوا بِئْرَ مَعُونَةَ غَدَرُوا بِهِمْ وَقَتَلُوهُمْ، فَقَنَتَ شَهْرًا يَدْعُو عَلَى رِعْلٍ وَذَكْوَانَ وَبَنِي لِحْيَانَ‏.‏ قَالَ قَتَادَةُ وَحَدَّثَنَا أَنَسٌ أَنَّهُمْ قَرَءُوا بِهِمْ قُرْآنًا أَلاَ بَلِّغُوا عَنَّا قَوْمَنَا بِأَنَّا قَدْ لَقِينَا رَبَّنَا فَرَضِيَ عَنَّا وَأَرْضَانَا‏.‏ ثُمَّ رُفِعَ ذَلِكَ بَعْدُ‏.‏

ترجمه

محمد بن بشار برای ما حدیث کرد، ابن ابی عدی و سهل بن یوسف از سعید، او از قتاده، و او از انس رضی الله عنه روایت کردند که نزد پیامبر ﷺ مردانی از قبایل رِعْل، ذکوان، عُصَیّه و بنی‌لِحْیان آمدند. آنان ادعا کردند که اسلام آورده‌اند و از ایشان خواستند تا برای نبرد با قومشان، مردانی را به یاری‌شان بفرستد. پیامبر ﷺ هفتاد تن از انصار را با آنان روانه کرد. انس می‌گوید:

«ما آنان را قُرّاء (قرآن‌خوانان) می‌نامیدیم؛ روزها هیزم جمع می‌کردند و شب‌ها به نماز می‌ایستادند.» آن مردم، این همراهان را بردند تا اینکه به چاه مَعونه رسیدند؛ آنگاه به آنان خیانت کرده و همه را کشتند. بدین سبب، پیامبر ﷺ یک ماه در نمازهای خود قنوت خواند و بر قبایل رِعْل، ذکوان و بنی‌لِحْیان نفرین فرمود. قتاده گفت: انس برای ما نقل کرد که شهیدان درباره خود آیه‌ای از قرآن می‌خواندند: «از جانب ما به قوممان برسانید که ما پروردگارمان را ملاقات کردیم، پس او از ما خشنود گشت و ما را نیز خشنود ساخت.» سپس این آیه بعدها نسخ شد.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

قُرّاء در بئر معونه فریب خوردند و کشته شدند و پس از آن پیامبر ﷺ قنوت خواند.

پیشینه و سبب بیان

قبیله‌های رِعل، ذَکوان، عُصَیّه و بنی‌لحیان از پیامبر ﷺ درخواست کمک کردند و ادعا کردند اسلام آورده‌اند. آنان در بئر معونه به هفتاد تن از انصار که همراهشان فرستاده شده بودند خیانت کردند و ایشان را کشتند. پیامبر ﷺ پس از آن یک ماه قنوت خواند و در دعا علیه قبیله‌های دخیل دعا کرد.

توضیح واژه‌های دشوار
قُرّاء

کسانی که قرآن تلاوت می‌کردند و به دانش‌اندوزی و عبادت می‌پرداختند.

قنوت

دعایی که در نماز خوانده می‌شود.

آیهٔ منسوخ‌التلاوه

متنی وحی‌شده که بعدها دیگر به‌عنوان آیه‌ای از قرآن تلاوت نشد.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که پیامبر ﷺ در پی یک فاجعهٔ بزرگ برای جامعه قنوت خواند و در دعای خود از عاملان به‌طور مشخص نام برد. مذاهب فقهی دربارهٔ خواندن همیشگی قنوت هنگام مصیبت‌ها و نمازهایی که قنوت در آن‌ها خوانده می‌شود اختلاف دارند؛ بااین‌حال، این روایت را دلیلی بر خواندن قنوت در چنین شرایطی می‌دانند. اشاره به آیهٔ منسوخ‌التلاوه روشن می‌کند که تلاوت آن بعدها پایان یافت، در حالی که یاد شهیدان در روایت حفظ شد.

درس‌هایی برای امروز
  1. درخواست‌های کمک را جدی بگیرید، اما در سنجش اعتماد و مسئولیت‌پذیری محتاط باشید.
  2. کسانی را که جان خود را برای دیگران به خطر می‌اندازند به یاد آورید و برای آسیب‌دیدگانِ ستم دعا کنید.
  3. هنگام سختی‌های بزرگ دعا کنید و انتقام را به خداوند و مراجع قضایی صالح واگذارید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.