خمس غنیمت در راه خدا · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 3095

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: خمس غنیمت در راه خدا
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Abbas

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ أَبِي حَمْزَةَ الضُّبَعِيِّ، قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ يَقُولُ قَدِمَ وَفْدُ عَبْدِ الْقَيْسِ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنَّا هَذَا الْحَىَّ مِنْ رَبِيعَةَ، بَيْنَنَا وَبَيْنَكَ كُفَّارُ مُضَرَ، فَلَسْنَا نَصِلُ إِلَيْكَ إِلاَّ فِي الشَّهْرِ الْحَرَامِ، فَمُرْنَا بِأَمْرٍ نَأْخُذُ مِنْهُ وَنَدْعُو إِلَيْهِ مَنْ وَرَاءَنَا‏.‏ قَالَ ‏ "‏ آمُرُكُمْ بِأَرْبَعٍ، وَأَنْهَاكُمْ عَنْ أَرْبَعٍ، الإِيمَانِ بِاللَّهِ شَهَادَةِ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ ـ وَعَقَدَ بِيَدِهِ ـ وَإِقَامِ الصَّلاَةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَصِيَامِ رَمَضَانَ، وَأَنْ تُؤَدُّوا لِلَّهِ خُمُسَ مَا غَنِمْتُمْ، وَأَنْهَاكُمْ عَنِ الدُّبَّاءِ وَالنَّقِيرِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِ ‏"‏‏.‏

ترجمه

ابو نعمان برای ما حدیث کرد، حماد از ابو حمزه ضبعی نقل کرد که گفت: شنیدم ابن عباس رضی الله عنهما می‌فرمود: وفد قبیله عبدالقیس آمدند و گفتند:

«ای رسول خدا ﷺ! ما از قبیله ربیعه هستیم و میان ما و شما کفار قبیله مضر قرار دارند، بنابراین جز در ماه‌های حرام نمی‌توانیم به نزد شما بیاییم. پس ما را به امری فرمان ده که آن را بگیریم و کسانی را که پشت سر ما هستند نیز به سوی آن دعوت کنیم.» ایشان ﷺ فرمودند: «شما را به چهار چیز فرمان می‌دهم و از چهار چیز نهی می‌کنم: ایمان به الله، یعنی شهادت دادن بر اینکه هیچ معبودی جز الله نیست —و با دست خود اشاره کردند— برپا داشتن نماز، پرداخت زکات، روزه ماه رمضان، و اینکه یک‌پنجم غنایمی را که به دست می‌آورید برای الله بپردازید. و شما را از استفاده از دُبّاء، نقیر، حنتم و مزفّت نهی می‌کنم.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ به هیئت اعزامی، ایمان، عبادت، خمس و ظروف ممنوعِ نوشیدنی را آموزش داد.

پیشینه و سبب بیان

هیئت عبدالقیس گفت که قبایل دشمن میان آنان و پیامبر ﷺ جدایی انداخته بودند و آنان فقط در ماه‌های حرام می‌توانستند به دیدار ایشان بروند. ازاین‌رو، درخواست راهنمایی‌های روشنی کردند تا خود به آن عمل کنند و به قومشان نیز برسانند.

توضیح واژه‌های دشوار
خمس

یک‌پنجمِ مقرر از غنیمت جنگی که باید به مصارف تعیین‌شدهٔ اسلامی پرداخت شود.

دُبّاء، نَقیع، حَنتم و مُزفّت

انواع ظرف‌هایی که در آن زمان نوشیدنی‌های مست‌کننده در آنها تهیه یا نگهداری می‌شد؛ ممنوعیتشان با خطر مستی ارتباط داشت.

ماه‌های حرام

ماه‌هایی که اعراب به‌طور سنتی در آنها جنگ را متوقف می‌کردند و هیئت می‌توانست با امنیت سفر کند.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که اساس اسلام هم ایمان و هم عبادت آشکار را دربرمی‌گیرد: برپا داشتن نماز، پرداخت زکات و روزه‌داری در رمضان. یادکرد خمس، وجوب پرداخت سهم مقرر از غنیمت جنگی را تأیید می‌کند. آن چهار ظرف به‌دلیل استفاده از آنها برای نوشیدنی مست‌کننده ممنوع شدند؛ عالمان توضیح می‌دهند که بعداً، با کاهش خطر اشتباه، ممنوعیت خودِ این ظرف‌ها برداشته شد، اما حرمت نوشیدنی مست‌کننده همچنان برقرار است. این فهرست در پاسخ به پرسش این هیئت ارائه شده و فهرست کاملی از همهٔ واجبات دینی نیست.

درس‌هایی برای امروز
  1. واجبات بنیادین دینت را بیاموز و آنها را با زبانی روشن برای خانواده و جامعه‌ات توضیح بده.
  2. زکات و دیگر پرداخت‌های واجب را با دقت ادا کن و اگر احکام مربوط به وضعیتت روشن نیست، از فرد آگاه راهنمایی بگیر.
  3. از مواد مست‌کننده و هر چیزی که قدرت داوری‌ات را مختل می‌کند دوری کن.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.