مقدمه · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 3131

روایت‌شده توسط Miswar bin Makhrama. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: مقدمه
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Miswar bin Makhrama

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُفَيْرٍ، قَالَ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ، قَالَ حَدَّثَنِي عُقَيْلٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ وَزَعَمَ عُرْوَةُ أَنَّ مَرْوَانَ بْنَ الْحَكَمِ، وَمِسْوَرَ بْنَ مَخْرَمَةَ، أَخْبَرَاهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ حِينَ جَاءَهُ وَفْدُ هَوَازِنَ مُسْلِمِينَ، فَسَأَلُوهُ أَنْ يَرُدَّ إِلَيْهِمْ أَمْوَالَهُمْ وَسَبْيَهُمْ فَقَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَحَبُّ الْحَدِيثِ إِلَىَّ أَصْدَقُهُ، فَاخْتَارُوا إِحْدَى الطَّائِفَتَيْنِ إِمَّا السَّبْىَ وَإِمَّا الْمَالَ، وَقَدْ كُنْتُ اسْتَأْنَيْتُ بِهِمْ ‏"‏‏.‏ وَقَدْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم انْتَظَرَ آخِرَهُمْ بِضْعَ عَشْرَةَ لَيْلَةً، حِينَ قَفَلَ مِنَ الطَّائِفِ، فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم غَيْرُ رَادٍّ إِلَيْهِمْ إِلاَّ إِحْدَى الطَّائِفَتَيْنِ‏.‏ قَالُوا فَإِنَّا نَخْتَارُ سَبْيَنَا، فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي الْمُسْلِمِينَ فَأَثْنَى عَلَى اللَّهِ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ أَمَّا بَعْدُ، فَإِنَّ إِخْوَانَكُمْ هَؤُلاَءِ قَدْ جَاءُونَا تَائِبِينَ، وَإِنِّي قَدْ رَأَيْتُ أَنْ أَرُدَّ إِلَيْهِمْ سَبْيَهُمْ، مَنْ أَحَبَّ أَنْ يُطَيِّبَ فَلْيَفْعَلْ، وَمَنْ أَحَبَّ مِنْكُمْ أَنْ يَكُونَ عَلَى حَظِّهِ حَتَّى نُعْطِيَهُ إِيَّاهُ مِنْ أَوَّلِ مَا يُفِيءُ اللَّهُ عَلَيْنَا فَلْيَفْعَلْ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ النَّاسُ قَدْ طَيَّبْنَا ذَلِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَهُمْ‏.‏ فَقَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنَّا لاَ نَدْرِي مَنْ أَذِنَ مِنْكُمْ فِي ذَلِكَ مِمَّنْ لَمْ يَأْذَنْ، فَارْجِعُوا حَتَّى يَرْفَعَ إِلَيْنَا عُرَفَاؤُكُمْ أَمْرَكُمْ ‏"‏ فَرَجَعَ النَّاسُ، فَكَلَّمَهُمْ عُرَفَاؤُهُمْ، ثُمَّ رَجَعُوا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرُوهُ أَنَّهُمْ قَدْ طَيَّبُوا فَأَذِنُوا‏.‏ فَهَذَا الَّذِي بَلَغَنَا عَنْ سَبْىِ هَوَازِنَ‏.‏

ترجمه

سعید بن عفیر به ما حدیث کرد و گفت: لیث به من حدیث کرد و گفت: عقیل از ابن شهاب برایم حدیث کرد که عروه ادعا کرده است که مروان بن حکم و مسور بن مخرمه به او خبر دادند که چون وفد هوازن پس از مسلمان شدن نزد رسول الله ﷺ آمدند و از ایشان خواستند که اموال و اسیرانشان را به آنان بازگرداند، رسول الله ﷺ به ایشان فرمودند:

«محبوب‌ترین سخن نزد من راست‌ترین آن است؛ پس یکی از دو دسته را انتخاب کنید: یا اسیران و یا اموال، و من در تقسیم آن تأمل کرده بودم.» رسول الله ﷺ پس از بازگشت از طائف بیش از ده شب منتظر ماندند تا آخرین نفرشان بیاید. وقتی برای آنان روشن شد که رسول الله ﷺ جز یکی از دو دسته را به آنان بازنمی‌گردانند، گفتند: «ما اسیرانمان را انتخاب می‌کنیم.» آنگاه رسول الله ﷺ در میان مسلمانان برخاستند و خداوند را چنان‌که شایسته‌ی اوست ثنا گفتند، سپس فرمودند: «اما بعد، این برادرانتان توبه‌کنان نزد ما آمده‌اند و من صلاح دیدم که اسیرانشان را به آنان بازگردانم. هر کس از شما دوست دارد که داوطلبانه ببخشد، چنین کند؛ و هر کس از شما مایل است بر سهم خود باقی بماند، چنین کند و ما از نخستین فئی که خداوند به ما عطا فرماید، عوض آن را به او خواهیم داد.» مردم گفتند: «یا رسول الله ﷺ! ما این امر را برایشان با رضایت بخشیدیم.» رسول الله ﷺ به ایشان فرمودند: «ما نمی‌دانیم چه کسی از شما اجازه داده و چه کسی اجازه نداده است؛ پس بازگردید تا سرپرستانتان وضعیت شما را به ما گزارش دهند.» مردم بازگشتند و سرپرستانشان با آنان سخن گفتند، سپس نزد رسول الله ﷺ برگشتند و به ایشان اطلاع دادند که همگی با رضایت اجازه داده‌اند. این است آنچه درباره اسیران هوازن به ما رسیده است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

النبي ﷺ صان الحقوق وطلب الموافقة الطوعية عند ردّها.

پیشینه و سبب بیان

پس از بازگشت پیامبر ﷺ از طائف، هیئت هوازن در حالی که مسلمان شده بودند نزد او آمدند و خواستار بازگرداندن اموال و اسیرانشان شدند. او تقسیم غنایم را به تأخیر انداخته بود و مسلمانان را آزاد گذاشت تا خود با بازگرداندن اسیران موافقت کنند؛ و برای هر کس که می‌خواست سهم قانونی خود را نگه دارد، غرامتی در نظر گرفت.

توضیح واژه‌های دشوار
هوازن

قبيلة عربية قدم وفد منها بعد إسلامها طالبًا استرداد الأموال والأسرى.

السبي

الأسرى الذين أُخذوا خلال الحرب.

الفيء

غنائم أو أموال آلت إلى جماعة المسلمين؛ والمقصود بها هنا مصدر للتعويض.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این مطلب نتیجه می‌گیرند که رهبر باید راستگو باشد و در رعایت حقوق دیگران دقت کند. پیامبر ﷺ روشن ساخت که بازگرداندن تنها با رضایت امکان‌پذیر بود: هر کس موافقت می‌کرد، سهم خود را می‌بخشید؛ و هر کس موافقت نمی‌کرد، حق دریافت غرامت را برای خود محفوظ می‌داشت. همچنین اهمیت نمایندگان مورد اعتمادی آشکار می‌شود که رضایت مردم را به‌طور واقعی احراز کنند. چهار مکتب فقهی اهل‌سنت در آموزه‌های فقهی خود بر اهمیت رضایت و ممنوعیت گرفتن دارایی بدون حق یا رضایت تأکید دارند.

درس‌هایی برای امروز
  1. هنگام اتخاذ تصمیمی که بر دارایی دیگری اثر می‌گذارد، به‌روشنی توضیح دهید چه گزینه‌هایی وجود دارد و هرگونه جبران خسارت چگونه انجام خواهد شد.
  2. اجازه را شخصاً یا از طریق نمایندگان مورد اعتماد درخواست کنید و تا زمانی که موافقت تأیید نشده است، آن را مفروض نگیرید.
  3. قل الصدق في الوساطة والقيادة، حتى حين يفضّل الناس سماع نتيجة أخرى.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.