خمس غنیمت در راه خدا · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 3136

روایت‌شده توسط Abu Musa al-Ash'ari. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: خمس غنیمت در راه خدا
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abu Musa al-Ash'ari

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، حَدَّثَنَا بُرَيْدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ أَبِي بُرْدَةَ، عَنْ أَبِي مُوسَى ـ رضى الله عنه ـ قَالَ بَلَغَنَا مَخْرَجُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَنَحْنُ بِالْيَمَنِ فَخَرَجْنَا مُهَاجِرِينَ إِلَيْهِ، أَنَا وَأَخَوَانِ لِي، أَنَا أَصْغَرُهُمْ، أَحَدُهُمَا أَبُو بُرْدَةَ وَالآخَرُ أَبُو رُهْمٍ، إِمَّا قَالَ فِي بِضْعٍ، وَإِمَّا قَالَ فِي ثَلاَثَةٍ وَخَمْسِينَ أَوِ اثْنَيْنِ وَخَمْسِينَ رَجُلاً مِنْ قَوْمِي فَرَكِبْنَا سَفِينَةً، فَأَلْقَتْنَا سَفِينَتُنَا إِلَى النَّجَاشِيِّ بِالْحَبَشَةِ، وَوَافَقْنَا جَعْفَرَ بْنَ أَبِي طَالِبٍ وَأَصْحَابَهُ عِنْدَهُ فَقَالَ جَعْفَرٌ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَعَثَنَا هَا هُنَا، وَأَمَرَنَا بِالإِقَامَةِ فَأَقِيمُوا مَعَنَا‏.‏ فَأَقَمْنَا مَعَهُ، حَتَّى قَدِمْنَا جَمِيعًا، فَوَافَقْنَا النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم حِينَ افْتَتَحَ خَيْبَرَ، فَأَسْهَمَ لَنَا‏.‏ أَوْ قَالَ فَأَعْطَانَا مِنْهَا‏.‏ وَمَا قَسَمَ لأَحَدٍ غَابَ عَنْ فَتْحِ خَيْبَرَ مِنْهَا شَيْئًا، إِلاَّ لِمَنْ شَهِدَ مَعَهُ، إِلاَّ أَصْحَابَ سَفِينَتِنَا مَعَ جَعْفَرٍ وَأَصْحَابِهِ، قَسَمَ لَهُمْ مَعَهُمْ‏.‏

ترجمه

محمد بن علاء به ما حدیث نقل کرد، ابواسامه به او نقل کرد، برید بن عبدالله به او نقل کرد، از ابوبرده، و او از ابوموسی رضی الله عنه روایت می‌کند که فرمود: هنگامی که در یمن بودیم، خبر هجرت پیامبر ﷺ به ما رسید، پس من و دو برادرم برای هجرت به سوی ایشان حرکت کردیم. من کوچک‌ترین آن‌ها بودم؛ یکی از برادرانم ابوبرده و دیگری ابورهم نام داشت. ما بیش از پنجاه نفر، یا پنجاه و سه یا پنجاه و دو مرد از قوم خود بودیم. سوار کشتی شدیم، اما کشتی ما را به نزد نجاشی در حبشه برد. در آنجا جعفر بن ابی‌طالب و یارانش را یافتیم که نزد نجاشی بودند. جعفر گفت:

«رسول خدا ﷺ ما را به اینجا فرستاده و دستور داده‌اند که در اینجا بمانیم، پس شما نیز با ما بمانید.» ما با آنان ماندیم تا اینکه همگی راه افتادیم و درست در زمان فتح خیبر به محضر پیامبر ﷺ رسیدیم. ایشان از غنایم جنگی به ما سهم دادند، یا راوی گفته است: از آن به ما بخشیدند. ایشان به هیچ‌کس که در فتح خیبر غایب بود سهمی ندادند مگر به کسانی که همراهشان حضور داشتند؛ اما اهل کشتی ما را همراه جعفر و یارانش در شمار آوردند و به آنان نیز سهم اختصاص دادند.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ برای مهاجران حبشه نیز سهمی از غنایم خیبر قرار داد.

توضیح واژه‌های دشوار
هجرت

ترک مکانی برای حفظ دین و پیوستن به جامعه مسلمانان.

خیبر

واحه و آبادی‌ای در شمال مدینه که در زمان پیامبر ﷺ فتح شد.

غنیمت جنگی

اموالی که در یک لشکرکشی به دست می‌آمد و بر اساس احکام اسلامی تقسیم می‌شد.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت نتیجه می‌گیرند که شرکت در لشکرکشی در همه موارد تنها مبنای برخورداری از غنیمت نیست. پیامبر ﷺ به گروهی که با کشتی آمده بودند، از جمله یاران جعفر، نیز به سبب هجرت ویژه و پیوندشان با جامعه مسلمانان سهمی داد. فقیهان این موضوع را در چارچوب احکام تقسیم غنایم و اختیار رهبر برای اقدام عادلانه در این زمینه بررسی می‌کنند.

درس‌هایی برای امروز
  1. از تلاش کسانی که برای دین و جامعه خود فداکاری می‌کنند قدردانی کنید، حتی اگر خدمتشان در جای دیگری انجام شده باشد.
  2. اموال مشترک را بر پایه قواعد روشن و با رعایت عدالت تقسیم کنید.
  3. درباره حقوق و تکالیف دینی از منابع معتبر و عالمان صاحب‌صلاحیت دانش بجویید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.