خمس غنیمت در راه خدا · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 3152

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Umar. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: خمس غنیمت در راه خدا
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

از البخاري تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1أَحْمَدُ بْنُ الْمِقْدَامِآن را به البخاري روایت کرد
  2. 2الْفُضَيْلُ بْنُ سُلَيْمَانَ
  3. 3مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ
  4. 4نَافِعٌ
  5. 5ابْنِ عُمَرَ
  6. 6رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ الْمِقْدَامِ، حَدَّثَنَا الْفُضَيْلُ بْنُ سُلَيْمَانَ، حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ، قَالَ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ، أَجْلَى الْيَهُودَ وَالنَّصَارَى مِنْ أَرْضِ الْحِجَازِ، وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَمَّا ظَهَرَ عَلَى أَهْلِ خَيْبَرَ أَرَادَ أَنْ يُخْرِجَ الْيَهُودَ مِنْهَا، وَكَانَتِ الأَرْضُ لَمَّا ظَهَرَ عَلَيْهَا لِلْيَهُودِ وَلِلرَّسُولِ وَلِلْمُسْلِمِينَ، فَسَأَلَ الْيَهُودُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ يَتْرُكَهُمْ عَلَى أَنْ يَكْفُوا الْعَمَلَ، وَلَهُمْ نِصْفُ الثَّمَرِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ نُقِرُّكُمْ عَلَى ذَلِكَ مَا شِئْنَا ‏"‏‏.‏ فَأُقِرُّوا حَتَّى أَجْلاَهُمْ عُمَرُ فِي إِمَارَتِهِ إِلَى تَيْمَاءَ وَأَرِيحَا‏.‏

ترجمه

احمد بن مقدام برایم حدیث کرد، فضیل بن سلیمان برایمان حدیث کرد، موسی بن عقبه برایمان حدیث کرد و گفت: نافع مرا خبر داد از ابن عمر رضی الله عنهما که عمر بن خطاب یهودیان و مسیحیان را از سرزمین حجاز بیرون راند. هنگامی که رسول الله ﷺ بر اهل خیبر پیروز شد، قصد داشت یهودیان را از آنجا اخراج کند. پس از فتح، آن زمین متعلق به یهودیان، رسول و مسلمانان بود. آنگاه یهودیان از رسول الله ﷺ درخواست کردند که آنان را با این شرط نگه دارد که کار کشاورزی را بر عهده بگیرند و نیمی از میوه‌ها نصیبشان شود. رسول الله ﷺ فرمودند:

«شما را تا هر زمان که بخواهیم بر این شرط نگه می‌داریم.» بدین ترتیب آنان ماندند تا اینکه عمر در دوران خلافت خود آنان را به تیماء و اریحا تبعید کرد.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

عمر به توافقی پایان داد که بر اساس آن یهودیان خیبر را در برابر دریافت نیمی از محصول کشت می‌کردند.

توضیح واژه‌های دشوار
خُمس

یک‌پنجم غنیمت جنگی که طبق احکام اسلامی به مصارف معینی اختصاص داده می‌شود.

خیبر

واحه‌ای در شمال مدینه که در زمان پیامبر ﷺ تحت حاکمیت مسلمانان درآمد.

نیمی از محصول

قرار بود ساکنان یهودی به کشت زمین ادامه دهند و نیمی از میوه‌ها را دریافت کنند.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک این روایت را در بحث جواز مزارعه بررسی می‌کنند: زمین را می‌توان در برابر سهمی معین از محصول، به کشت‌کاران سپرد تا آن را آباد و کشت کنند. سخن پیامبر ﷺ مبنی بر اینکه این توافق تا زمانی برقرار خواهد بود که ایشان بخواهد، نشان می‌دهد که این یک توافق اداری بود و می‌شد به آن پایان داد. عالمان همچنین بررسی کرده‌اند که عمر چگونه سیاست خود را درباره ساکنان حجاز اجرا کرد؛ این روایت به‌تنهایی همه شرایط فقهی یا اختلاف‌نظرهای میان مذاهب را شرح نمی‌دهد.

درس‌هایی برای امروز
  1. در همکاری برای کشت زمین و تقسیم محصول، از پیش روشن کنید چه کسی کار می‌کند و محصول چگونه تقسیم می‌شود.
  2. با توافق‌های اداری با دقت برخورد کنید و شرایط و اختیارات مورد توافق را در نظر بگیرید.
  3. تصمیم‌های تاریخی حکومت‌داری را در بستر خود بررسی کنید، پیش از آنکه آنها را قاعده‌ای کلی برای موقعیت‌های امروز بدانید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.