جزیه و مصالحه · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 3184

روایت‌شده توسط Al-Bara ibn Azib. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: جزیه و مصالحه
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

از البخاري تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1أَحْمَدُ بْنُ عُثْمَانَ بْنِ حَكِيمٍآن را به البخاري روایت کرد
  2. 2شُرَيْحُ بْنُ مَسْلَمَةَ
  3. 3إِبْرَاهِيمُ بْنُ يُوسُفَ بْنِ أَبِي إِسْحَاقَ
  4. 4أَبِي
  5. 5أَبِي إِسْحَاقَ
  6. 6الْبَرَاءُ
  7. 7رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عُثْمَانَ بْنِ حَكِيمٍ، حَدَّثَنَا شُرَيْحُ بْنُ مَسْلَمَةَ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ يُوسُفَ بْنِ أَبِي إِسْحَاقَ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، قَالَ حَدَّثَنِي الْبَرَاءُ ـ رضى الله عنه أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم لَمَّا أَرَادَ أَنْ يَعْتَمِرَ أَرْسَلَ إِلَى أَهْلِ مَكَّةَ يَسْتَأْذِنُهُمْ لِيَدْخُلَ مَكَّةَ، فَاشْتَرَطُوا عَلَيْهِ أَنْ لاَ يُقِيمَ بِهَا إِلاَّ ثَلاَثَ لَيَالٍ، وَلاَ يَدْخُلَهَا إِلاَّ بِجُلُبَّانِ السِّلاَحِ، وَلاَ يَدْعُوَ مِنْهُمْ أَحَدًا، قَالَ فَأَخَذَ يَكْتُبُ الشَّرْطَ بَيْنَهُمْ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ، فَكَتَبَ هَذَا مَا قَاضَى عَلَيْهِ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ‏.‏ فَقَالُوا لَوْ عَلِمْنَا أَنَّكَ رَسُولُ اللَّهِ لَمْ نَمْنَعْكَ وَلَبَايَعْنَاكَ، وَلَكِنِ اكْتُبْ هَذَا مَا قَاضَى عَلَيْهِ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ أَنَا وَاللَّهِ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَأَنَا وَاللَّهِ رَسُولُ اللَّهِ ‏"‏‏.‏ قَالَ وَكَانَ لاَ يَكْتُبُ قَالَ فَقَالَ لِعَلِيٍّ ‏"‏ امْحُ رَسُولَ اللَّهِ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ عَلِيٌّ وَاللَّهِ لاَ أَمْحَاهُ أَبَدًا‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَأَرِنِيهِ ‏"‏‏.‏ قَالَ فَأَرَاهُ إِيَّاهُ، فَمَحَاهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِيَدِهِ، فَلَمَّا دَخَلَ وَمَضَى الأَيَّامُ أَتَوْا عَلِيًّا فَقَالُوا مُرْ صَاحِبَكَ فَلْيَرْتَحِلْ‏.‏ فَذَكَرَ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ نَعَمْ ‏"‏ ثُمَّ ارْتَحَلَ‏.‏

ترجمه

احمد بن عثمان بن حکیم برای ما حدیث کرد، شریح بن مسلمه برای ما حدیث کرد، ابراهیم بن یوسف بن ابواسحاق برای ما حدیث کرد و گفت: پدرم برایم حدیث کرد، از ابواسحاق، که گفت: براء رضی الله عنه برایم حدیث کرد که چون پیامبر ﷺ قصد انجام عمره کردند، شخصی را نزد مردم مکه فرستادند تا اجازه ورود به مکه را درخواست کند. آنان بر ایشان شرط گذاشتند که بیش از سه شب در آنجا نمانند، جز با سلاح غلاف‌شده وارد نشوند و هیچ‌یک از آنان را به اسلام دعوت نکنند. سپس علی بن ابی‌طالب شروع به نوشتن پیمان میان آنان کرد و نوشت:

«این آنچه است که محمد، رسول الله بر آن توافق کرده است.» آنان گفتند: «اگر می‌دانستیم که تو رسول الله هستی، هرگز مانعت نمی‌شدیم و با تو بیعت می‌کردیم؛ اما بنویس: این آنچه است که محمد بن عبدالله بر آن توافق کرده است.» پیامبر فرمودند: «به خدا سوگند، من محمد بن عبدالله هستم و به خدا سوگند، من رسول الله هستم.» راوی گوید: ایشان نوشتن نمی‌دانستند، پس به علی فرمودند: «رسول الله را پاک کن.» علی گفت: «به خدا سوگند، هرگز آن را پاک نخواهم کرد.» فرمودند: «پس آن را به من نشان بده.» علی کاغذ را به ایشان نشان داد و پیامبر ﷺ با دست خود آن را پاک کردند. هنگامی که وارد مکه شدند و روزهای مقرر سپری گشت، مشرکان نزد علی آمدند و گفتند: «به یارت (پیامبر) بگو که کوچ کند.» علی موضوع را به رسول الله ﷺ اطلاع داد و ایشان فرمودند: «بله،» سپس کوچ کردند.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ به توافق‌های مربوط به مدت اقامت خود در مکه پایبند ماند.

پیشینه و سبب بیان

این روایت توافق‌های مربوط به عمرهٔ قضا را شرح می‌دهد؛ زمانی که پیامبر ﷺ برای ورود به مکه اجازه خواست.

توضیح واژه‌های دشوار
عمره

زیارت مکه که خارج از موسم سالانهٔ حج انجام می‌شود.

غلاف

پوششی برای نگهداری سلاح؛ در اینجا به سلاح‌هایی اشاره دارد که به‌صورت آماده‌به‌کار حمل نمی‌شدند.

پیمان

توافقی میان طرف‌ها که به شرایط مورد توافق پایبند می‌شوند.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که باید به توافق با طرف دیگر پایبند بود، حتی اگر شرایط آن محدودیت‌هایی ایجاد کند. پیامبر ﷺ همچنین نشان داد که اختلافی فرعی دربارهٔ عبارت‌بندی پیمان، لزوماً نباید مانع اجرای توافق اصلی شود. درخواست او برای حذف عنوان، چیزی از پیامبری‌اش نمی‌کاست؛ این امتیازی عملی برای ثبت پیمان بود. مذاهب فقهی بر اهمیت پیمان‌ها و شرایط آن‌ها، در چارچوب حدود شریعت اسلامی، تأکید دارند.

درس‌هایی برای امروز
  1. توافق‌های مهم را روشن و دقیق ثبت کنید و به شرایط مورد توافق پایبند بمانید.
  2. اجازه ندهید اختلاف بر سر واژه‌ها مانع توافقی منصفانه یا همکاری مسالمت‌آمیز شود.
  3. در باور خود استوار بمانید و در عین حال هنگام مذاکره صبور و فروتن باشید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.