جزیه و مصالحه · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 3185

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Mas'ud. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: جزیه و مصالحه
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Mas'ud

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عَبْدَانُ بْنُ عُثْمَانَ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ بَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سَاجِدٌ وَحَوْلَهُ نَاسٌ مِنْ قُرَيْشٍ مِنَ الْمُشْرِكِينَ إِذْ جَاءَ عُقْبَةُ بْنُ أَبِي مُعَيْطٍ بِسَلَى جَزُورٍ، فَقَذَفَهُ عَلَى ظَهْرِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَلَمْ يَرْفَعْ رَأْسَهُ حَتَّى جَاءَتْ فَاطِمَةُ ـ عَلَيْهَا السَّلاَمُ ـ فَأَخَذَتْ مِنْ ظَهْرِهِ، وَدَعَتْ عَلَى مَنْ صَنَعَ ذَلِكَ، فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ اللَّهُمَّ عَلَيْكَ الْمَلأَ مِنْ قُرَيْشٍ، اللَّهُمَّ عَلَيْكَ أَبَا جَهْلِ بْنَ هِشَامٍ، وَعُتْبَةَ بْنَ رَبِيعَةَ، وَشَيْبَةَ بْنَ رَبِيعَةَ، وَعُقْبَةَ بْنَ أَبِي مُعَيْطٍ، وَأُمَيَّةَ بْنَ خَلَفٍ ـ أَوْ أُبَىَّ بْنَ خَلَفٍ ‏"‏‏.‏ فَلَقَدْ رَأَيْتُهُمْ قُتِلُوا يَوْمَ بَدْرٍ، فَأُلْقُوا فِي بِئْرٍ، غَيْرَ أُمَيَّةَ أَوْ أُبَىٍّ، فَإِنَّهُ كَانَ رَجُلاً ضَخْمًا، فَلَمَّا جَرُّوهُ تَقَطَّعَتْ أَوْصَالُهُ قَبْلَ أَنْ يُلْقَى فِي الْبِئْرِ‏.‏

ترجمه

عبدان بن عثمان برای ما حدیث کرد و گفت: پدرم از شعبه، او از ابواسحاق، او از عمرو بن میمون، و او از عبدالله رضی الله عنه روایت کرده است که گفت: در حالی که رسول الله ﷺ در حال سجده بودند و گروهی از مشرکان قریش پیرامون ایشان بودند، عقبه بن ابی‌معیط با شکمبه شتری آمد و آن را بر پشت پیامبر ﷺ انداخت. ایشان سر خود را بلند نکردند تا اینکه فاطمه علیها السلام آمد و آن را از پشت ایشان برداشت و بر کسی که این کار را کرده بود نفرین فرمود. سپس پیامبر ﷺ فرمودند:

«خدایا! بر بزرگان قریش عذاب نازل کن. خدایا! بر ابوجهل بن هشام، عتبه بن ربیعه، شیبه بن ربیعه، عقبه بن ابی‌معیط، و امیه بن خلف — یا اُبیّ بن خلف — عذاب نازل کن.» من دیدم که همه آنان در روز بدر کشته شدند و اجسادشان در چاهی انداخته شد، جز امیه یا اُبیّ؛ زیرا او مردی تنومند بود و وقتی او را کشیدند، پیش از آنکه در چاه انداخته شود، مفاصل بدنش از هم جدا گشت.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ خواری را شکیبا تحمل کرد و از الله خواست که در برابر ستمگران دادگری کند.

پیشینه و سبب بیان

این روایت از حمله به پیامبر ﷺ هنگام سجده در مکه سخن می‌گوید: عُقبه بن ابی‌مُعَیط احشای شتر را بر پشت ایشان گذاشت. فاطمه آن‌ها را برداشت؛ بعدها رهبران یادشده در بدر کشته شدند.

توضیح واژه‌های دشوار
سجده

حالتی در نماز که شخص پیشانی خود را بر زمین می‌گذارد.

احشای شتر

اندام‌های داخل شکم شتر که در اینجا برای تمسخر پیامبر ﷺ و آزار ایشان به کار رفت.

بدر

محل نبرد مشهور میان مسلمانان و مخالفان مکی.

برداشت‌های عالمان

دانشمندان کلاسیک از این گزارش چنین برداشت کرده‌اند که پیامبر ﷺ هنگام نماز، توهین شدید را با شکیبایی تحمل کرد و برای دفاع از خود نمازش را قطع نکرد. دعای ایشان برای گرفتار شدن ستمگران نشان می‌دهد که درخواست دادگری در برابر ستمگران جایز است؛ اما این مجوزی عمومی برای انتقام‌گیری نیست. این روایت همچنین یادآور عدالت الله و پیامدهای دشمنی است. این روایت به‌تنهایی قاعده‌ای کلی دربارهٔ قطع کردن نماز تعیین نمی‌کند.

درس‌هایی برای امروز
  1. هنگام توهین دیگران آرام و استوار بمانید و برای رسیدگی به وضعیت، راهی دادگرانه بجویید.
  2. از الله دادگری و حفاظت بخواهید، اما شخصاً انتقام نگیرید و از حدود فراتر نروید.
  3. وقتی کسی مورد آزار قرار می‌گیرد، مداخله کنید: فاطمه آزار را از پیامبر ﷺ دور کرد.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.