Sahih al-Bukhari، حدیث 3207
روایتشده توسط Malik ibn Sa'sa'ah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Malik ibn Sa'sa'ah
صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا هُدْبَةُ بْنُ خَالِدٍ، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، عَنْ قَتَادَةَ،. وَقَالَ لِي خَلِيفَةُ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، حَدَّثَنَا سَعِيدٌ، وَهِشَامٌ، قَالاَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ، حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ، عَنْ مَالِكِ بْنِ صَعْصَعَةَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " بَيْنَا أَنَا عِنْدَ الْبَيْتِ بَيْنَ النَّائِمِ وَالْيَقْظَانِ ـ وَذَكَرَ بَيْنَ الرَّجُلَيْنِ ـ فَأُتِيتُ بِطَسْتٍ مِنْ ذَهَبٍ مُلِئَ حِكْمَةً وَإِيمَانًا، فَشُقَّ مِنَ النَّحْرِ إِلَى مَرَاقِّ الْبَطْنِ، ثُمَّ غُسِلَ الْبَطْنُ بِمَاءِ زَمْزَمَ، ثُمَّ مُلِئَ حِكْمَةً وَإِيمَانًا، وَأُتِيتُ بِدَابَّةٍ أَبْيَضَ دُونَ الْبَغْلِ وَفَوْقَ الْحِمَارِ الْبُرَاقُ، فَانْطَلَقْتُ مَعَ جِبْرِيلَ حَتَّى أَتَيْنَا السَّمَاءَ الدُّنْيَا قِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ. قِيلَ مَنْ مَعَكَ قِيلَ مُحَمَّدٌ. قِيلَ وَقَدْ أُرْسِلَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ. قِيلَ مَرْحَبًا بِهِ، وَلَنِعْمَ الْمَجِيءُ جَاءَ. فَأَتَيْتُ عَلَى آدَمَ، فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ، فَقَالَ مَرْحَبًا بِكَ مِنِ ابْنٍ وَنَبِيٍّ. فَأَتَيْنَا السَّمَاءَ الثَّانِيَةَ، قِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ. قِيلَ مَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ صلى الله عليه وسلم. قِيلَ أُرْسِلَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ. قِيلَ مَرْحَبًا بِهِ، وَلَنِعْمَ الْمَجِيءُ جَاءَ. فَأَتَيْتُ عَلَى عِيسَى وَيَحْيَى فَقَالاَ مَرْحَبًا بِكَ مِنْ أَخٍ وَنَبِيٍّ. فَأَتَيْنَا السَّمَاءَ الثَّالِثَةَ، قِيلَ مَنْ هَذَا قِيلَ جِبْرِيلُ. قِيلَ مَنْ مَعَكَ قِيلَ مُحَمَّدٌ. قِيلَ وَقَدْ أُرْسِلَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ. قِيلَ مَرْحَبًا بِهِ وَلَنِعْمَ الْمَجِيءُ جَاءَ. فَأَتَيْتُ يُوسُفَ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ، قَالَ مَرْحَبًا بِكَ مِنْ أَخٍ وَنَبِيٍّ فَأَتَيْنَا السَّمَاءَ الرَّابِعَةَ، قِيلَ مَنْ هَذَا قِيلَ جِبْرِيلُ. قِيلَ مَنْ مَعَكَ قِيلَ مُحَمَّدٌ صلى الله عليه وسلم. قِيلَ وَقَدْ أُرْسِلَ إِلَيْهِ قِيلَ نَعَمْ. قِيلَ مَرْحَبًا بِهِ، وَلَنِعْمَ الْمَجِيءُ جَاءَ. فَأَتَيْتُ عَلَى إِدْرِيسَ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ، فَقَالَ مَرْحَبًا مِنْ أَخٍ وَنَبِيٍّ. فَأَتَيْنَا السَّمَاءَ الْخَامِسَةَ، قِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ. قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قِيلَ مُحَمَّدٌ. قِيلَ وَقَدْ أُرْسِلَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ. قِيلَ مَرْحَبًا بِهِ، وَلَنِعْمَ الْمَجِيءُ جَاءَ. فَأَتَيْنَا عَلَى هَارُونَ، فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَقَالَ مَرْحَبًا بِكَ مِنْ أَخٍ وَنَبِيٍّ. فَأَتَيْنَا عَلَى السَّمَاءِ السَّادِسَةِ، قِيلَ مَنْ هَذَا قِيلَ جِبْرِيلُ. قِيلَ مَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ صلى الله عليه وسلم. قِيلَ وَقَدْ أُرْسِلَ إِلَيْهِ مَرْحَبًا بِهِ، وَلَنِعْمَ الْمَجِيءُ جَاءَ. فَأَتَيْتُ عَلَى مُوسَى، فَسَلَّمْتُ {عَلَيْهِ} فَقَالَ مَرْحَبًا بِكَ مِنْ أَخٍ وَنَبِيٍّ. فَلَمَّا جَاوَزْتُ بَكَى. فَقِيلَ مَا أَبْكَاكَ قَالَ يَا رَبِّ، هَذَا الْغُلاَمُ الَّذِي بُعِثَ بَعْدِي يَدْخُلُ الْجَنَّةَ مِنْ أُمَّتِهِ أَفْضَلُ مِمَّا يَدْخُلُ مِنْ أُمَّتِي. فَأَتَيْنَا السَّمَاءَ السَّابِعَةَ، قِيلَ مَنْ هَذَا قِيلَ جِبْرِيلُ. قِيلَ مَنْ مَعَكَ قِيلَ مُحَمَّدٌ. قِيلَ وَقَدْ أُرْسِلَ إِلَيْهِ مَرْحَبًا بِهِ، وَنِعْمَ الْمَجِيءُ جَاءَ. فَأَتَيْتُ عَلَى إِبْرَاهِيمَ، فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَقَالَ مَرْحَبًا بِكَ مِنِ ابْنٍ وَنَبِيٍّ، فَرُفِعَ لِيَ الْبَيْتُ الْمَعْمُورُ، فَسَأَلْتُ جِبْرِيلَ فَقَالَ هَذَا الْبَيْتُ الْمَعْمُورُ يُصَلِّي فِيهِ كُلَّ يَوْمٍ سَبْعُونَ أَلْفَ مَلَكٍ، إِذَا خَرَجُوا لَمْ يَعُودُوا إِلَيْهِ آخِرَ مَا عَلَيْهِمْ، وَرُفِعَتْ لِي سِدْرَةُ الْمُنْتَهَى فَإِذَا نَبِقُهَا كَأَنَّهُ قِلاَلُ هَجَرٍ، وَوَرَقُهَا كَأَنَّهُ آذَانُ الْفُيُولِ، فِي أَصْلِهَا أَرْبَعَةُ أَنْهَارٍ نَهْرَانِ بَاطِنَانِ وَنَهْرَانِ ظَاهِرَانِ، فَسَأَلْتُ جِبْرِيلَ فَقَالَ أَمَّا الْبَاطِنَانِ فَفِي الْجَنَّةِ، وَأَمَّا الظَّاهِرَانِ النِّيلُ وَالْفُرَاتُ، ثُمَّ فُرِضَتْ عَلَىَّ خَمْسُونَ صَلاَةً، فَأَقْبَلْتُ حَتَّى جِئْتُ مُوسَى، فَقَالَ مَا صَنَعْتَ قُلْتُ فُرِضَتْ عَلَىَّ خَمْسُونَ صَلاَةً. قَالَ أَنَا أَعْلَمُ بِالنَّاسِ مِنْكَ، عَالَجْتُ بَنِي إِسْرَائِيلَ أَشَدَّ الْمُعَالَجَةِ، وَإِنَّ أُمَّتَكَ لاَ تُطِيقُ، فَارْجِعْ إِلَى رَبِّكَ فَسَلْهُ. فَرَجَعْتُ فَسَأَلْتُهُ، فَجَعَلَهَا أَرْبَعِينَ، ثُمَّ مِثْلَهُ ثُمَّ ثَلاَثِينَ، ثُمَّ مِثْلَهُ فَجَعَلَ عِشْرِينَ، ثُمَّ مِثْلَهُ فَجَعَلَ عَشْرًا، فَأَتَيْتُ مُوسَى فَقَالَ مِثْلَهُ، فَجَعَلَهَا خَمْسًا، فَأَتَيْتُ مُوسَى فَقَالَ مَا صَنَعْتَ قُلْتُ جَعَلَهَا خَمْسًا، فَقَالَ مِثْلَهُ، قُلْتُ سَلَّمْتُ بِخَيْرٍ، فَنُودِيَ إِنِّي قَدْ أَمْضَيْتُ فَرِيضَتِي وَخَفَّفْتُ عَنْ عِبَادِي، وَأَجْزِي الْحَسَنَةَ عَشْرًا ". وَقَالَ هَمَّامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم " فِي الْبَيْتِ الْمَعْمُورِ ".
هُدْبَة بن خالد به ما حدیث کرد، هَمّام به ما حدیث کرد، از قَتاده. و خلیفه به من گفت: یزید بن زُرَیع به ما حدیث کرد، سعید و هشام به ما حدیث کردند، هر دو گفتند: قَتاده به ما حدیث کرد، اَنَس بن مالک به ما حدیث کرد، از مالک بن صَعصَعه ـ رضی الله عنهما ـ که گفت: پیامبر ﷺ فرمودند:
«در حالی که نزد خانه کعبه بودم، در حالتی میان خواب و بیداری ـ و اشاره کرد به مردی که میان دو نفر بود ـ طشتی از طلا برایم آورده شد که پر از حکمت و ایمان بود. سینهام از گلوگاه تا پایین شکاف داده شد، سپس شکمم با آب زمزم شسته شد و آنگاه از حکمت و ایمان لبریز گردید. سپس مرکبی سفید برایم آورده شد؛ کوچکتر از قاطر و بزرگتر از خر، که بُراق نام داشت. همراه جبرئیل حرکت کردم تا به آسمان اول رسیدیم. گفته شد: کیست؟ جبرئیل گفت: جبرئیل. گفته شد: چه کسی با توست؟ گفت: محمد ﷺ. گفته شد: آیا به سوی او فرستاده شده است؟ گفت: بله. گفته شد: خوش آمد باد بر او و چه نیکو آمدنی است! سپس بر آدم علیهالسلام گذشتم و بر او سلام کردم، پس گفت: خوش آمدی ای فرزند و ای پیامبر. سپس به آسمان دوم رسیدیم. گفته شد: کیست؟ جبرئیل گفت: جبرئیل. گفته شد: چه کسی با توست؟ گفت: محمد ﷺ. گفته شد: آیا به سوی او فرستاده شده است؟ گفت: بله. گفته شد: خوش آمد باد بر او و چه نیکو آمدنی است! سپس بر عیسی و یحیی علیهماالسلام گذشتم که گفتند: خوش آمدی ای برادر و ای پیامبر. سپس به آسمان سوم رسیدیم. گفته شد: کیست؟ گفته شد: جبرئیل. گفته شد: چه کسی با توست؟ گفته شد: محمد ﷺ. گفته شد: آیا به سوی او فرستاده شده است؟ گفت: بله. گفته شد: خوش آمد باد بر او و چه نیکو آمدنی است! سپس بر یوسف علیهالسلام گذشتم و بر او سلام کردم، گفت: خوش آمدی ای برادر و ای پیامبر. سپس به آسمان چهارم رسیدیم. گفته شد: کیست؟ گفته شد: جبرئیل. گفته شد: چه کسی با توست؟ گفته شد: محمد ﷺ. گفته شد: آیا به سوی او فرستاده شده است؟ گفته شد: بله. گفته شد: خوش آمد باد بر او و چه نیکو آمدنی است! سپس بر ادریس علیهالسلام گذشتم و بر او سلام کردم، پس گفت: خوش آمدی ای برادر و ای پیامبر. سپس به آسمان پنجم رسیدیم. گفته شد: کیست؟ جبرئیل گفت: جبرئیل. گفته شد: و چه کسی با توست؟ گفته شد: محمد ﷺ. گفته شد: آیا به سوی او فرستاده شده است؟ گفت: بله. گفته شد: خوش آمد باد بر او و چه نیکو آمدنی است! سپس بر هارون علیهالسلام گذشتیم و بر او سلام کردم، پس گفت: خوش آمدی ای برادر و ای پیامبر. سپس به آسمان ششم رسیدیم. گفته شد: کیست؟ گفته شد: جبرئیل. گفته شد: چه کسی با توست؟ گفت: محمد ﷺ. گفته شد: آیا به سوی او فرستاده شده است؟ خوش آمد باد بر او و چه نیکو آمدنی است! سپس بر موسی علیهالسلام گذشتم و بر او سلام کردم، پس گفت: خوش آمدی ای برادر و ای پیامبر. چون از او گذشتم، گریست. به او گفته شد: چه چیزی تو را به گریه انداخت؟ گفت: پروردگارا! این جوانی که بعد از من مبعوث شده است، کسانی از امتش وارد بهشت میشوند که بیشتر از کسانی هستند که از امت من وارد میشوند. سپس به آسمان هفتم رسیدیم. گفته شد: کیست؟ گفته شد: جبرئیل. گفته شد: چه کسی با توست؟ گفته شد: محمد ﷺ. گفته شد: آیا به سوی او فرستاده شده است؟ خوش آمد باد بر او و چه نیکو آمدنی است! سپس بر ابراهیم علیهالسلام گذشتم و بر او سلام کردم، پس گفت: خوش آمدی ای فرزند و ای پیامبر. سپس بیتالمعمور برایم نمایان شد، از جبرئیل پرسیدم، پس گفت: این بیتالمعمور است که هر روز هفتاد هزار فرشته در آن نماز میگزارند و چون بیرون روند، دیگر تا ابد به آن باز نمیگردند. و سِدْرَةُ الْمُنْتَهی برایم نمایان شد که میوههایش همچون کوزههای سنگی حَجَر بود و برگهایش مانند گوشهای فیلان. در ریشه آن چهار رود جاری بود: دو رود پنهان و دو رود آشکار. از جبرئیل پرسیدم، پس گفت: اما دو رود پنهان در بهشتاند و اما دو رود آشکار، نیل و فرات هستند. سپس پنجاه نماز بر من واجب شد. بازگشتم تا به موسی رسیدم، پرسید: چه کردی؟ گفتم: پنجاه نماز بر من واجب شد. گفت: من به مردم از تو داناترم؛ بنیاسرائیل را سختترین درمانها کردم و همانا امت تو توانایی این را ندارند، پس به سوی پروردگارت بازگرد و از او درخواست کن. بازگشتم و از او درخواست کردم، پس آن را چهل قرار داد. سپس دوباره همین گونه شد تا سی، سپس همین گونه تا بیست، سپس همین گونه تا ده. نزد موسی آمدم، او نیز همان سخن را گفت. سپس خداوند آن را پنج قرار داد. نزد موسی آمدم، پرسید: چه کردی؟ گفتم: آن را پنج قرار داد. او نیز همان سخن را تکرار کرد. گفتم: من تسلیم امر خیر شدم. پس ندا داده شد: همانا من فریضه خود را اجرا کردم و بر بندگانم تخفیف دادم و هر کار نیکی را ده برابر پاداش میدهم.» و هَمّام از قَتاده، از حَسَن، از ابیهریره رضی الله عنه، از پیامبر ﷺ نقل کرده است: «درباره بیتالمعمور».
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
اسراء و معراج، پنج نماز روزانه را بهعنوان تکلیفی همیشگی مقرر کرد.
مرکب سفیدرنگی که پیامبر ﷺ در سفر شبانه بر آن سوار شد.
خانهای پربازدید در آسمان که فرشتگان در آن عبادت میکنند.
درخت بزرگ سدر در دورترین مرز سفر آسمانی.
عالمان کلاسیک از این روایت برداشت کردهاند که پنج نماز روزانه در جریان معراج واجب شد و با وجود تعدادشان، پاداش پنجاه نماز برای آنها باقی ماند. دیدار با پیامبران، پیوند آنان را در دعوت به عبادت الله تأیید میکند. توصیف آسمانها و امور غیبی همانگونه که نقل شده پذیرفته میشود، بیآنکه جزئیات اثباتنشدهای به آن افزوده شود.
- از پنج نماز روزانه پاسداری کنید؛ جایگاه ثابت آنها در ایمان از مقرر شدنشان در معراج آشکار است.
- در عبادت پایداری کنید و از الله یاری بخواهید؛ نمازها فرصتی روزانه برای یاد او هستند.
- درباره امور غیبی با احترام سخن بگویید و به آنچه وحی معتبر درباره آن میآموزد بسنده کنید.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.