Sahih al-Bukhari، حدیث 3505
متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از البخاري تا پیامبر ﷺ
- 1عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَآن را به البخاري روایت کرد
- 2اللَّيْثُ
- 3أَبُو الأَسْوَدِ
- 4عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ
- 5رسول خدا ﷺ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو الأَسْوَدِ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، قَالَ كَانَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الزُّبَيْرِ أَحَبَّ الْبَشَرِ إِلَى عَائِشَةَ بَعْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَأَبِي بَكْرٍ، وَكَانَ أَبَرَّ النَّاسِ بِهَا، وَكَانَتْ لاَ تُمْسِكُ شَيْئًا مِمَّا جَاءَهَا مِنْ رِزْقِ اللَّهِ {إِلاَّ} تَصَدَّقَتْ. فَقَالَ ابْنُ الزُّبَيْرِ يَنْبَغِي أَنْ يُؤْخَذَ عَلَى يَدَيْهَا. فَقَالَتْ أَيُؤْخَذُ عَلَى يَدَىَّ عَلَىَّ نَذْرٌ إِنْ كَلَّمْتُهُ. فَاسْتَشْفَعَ إِلَيْهَا بِرِجَالٍ مِنْ قُرَيْشٍ، وَبِأَخْوَالِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَاصَّةً فَامْتَنَعَتْ، فَقَالَ لَهُ الزُّهْرِيُّونَ أَخْوَالُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مِنْهُمْ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ الأَسْوَدِ بْنِ عَبْدِ يَغُوثَ وَالْمِسْوَرُ بْنُ مَخْرَمَةَ إِذَا اسْتَأْذَنَّا فَاقْتَحِمِ الْحِجَابَ. فَفَعَلَ، فَأَرْسَلَ إِلَيْهَا بِعَشْرِ رِقَابٍ، فَأَعْتَقَتْهُمْ، ثُمَّ لَمْ تَزَلْ تُعْتِقُهُمْ حَتَّى بَلَغَتْ أَرْبَعِينَ. فَقَالَتْ وَدِدْتُ أَنِّي جَعَلْتُ حِينَ حَلَفْتُ عَمَلاً أَعْمَلُهُ فَأَفْرُغَ مِنْهُ.
عبدالله بن یوسف برای ما حدیث کرد، لیث برای ما حدیث کرد و گفت: ابوالاسود به من خبر داد، از عروة بن زبیر که گفت: عبدالله بن زبیر پس از پیامبر ﷺ و ابوبکر، محبوبترین فرد نزد عایشه بود و او نیز بیش از همه نسبت به وی نیکوکار بود. عایشه هیچچیز از روزیی را که خداوند به او میداد نگه نمیداشت و همه را صدقه میداد. ابن زبیر گفت:
«باید دستهایش گرفته شود (تا جلوی خرج کردنش گرفته شود).» وقتی عایشه این سخن را شنید، با ناراحتی گفت: «آیا دستهایم را خواهند گرفت؟ نذر کردهام که هرگز با او سخن نگویم.» سپس ابن زبیر از مردانی از قریش و بهویژه از داییان رسول الله ﷺ شفاعت خواست، اما عایشه امتناع ورزید. آنگاه زهریون که از داییان پیامبر ﷺ بودند، از جمله عبدالرحمن بن اسود بن عبد یغوث و مسور بن مخرمه، به او گفتند: «وقتی ما اجازه ورود خواستیم، تو هم همراه ما وارد شو.» او چنین کرد و ده برده برای عایشه فرستاد و عایشه آنها را در کفاره نذر خود آزاد ساخت. سپس پیوسته بردگان را آزاد کرد تا اینکه تعدادشان به چهل نفر رسید. آنگاه گفت: «کاش هنگامی که قسم خوردم، کاری مشخص را تعیین میکردم تا در صورت شکستن قسم، آن را انجام دهم و کار بر من آسان میشد.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
عایشه صدقهای فراوان داد و بردگانی را آزاد کرد تا کفارهٔ سوگندش را بهجا آورد.
بخشش داوطلبانهای که انسان برای خشنودی الله میدهد.
گفتاری قاطعانه که در آن انسان الله را گواه میگیرد.
رها کردن افرادی که در بردگی به سر میبردند؛ این کار کفارهٔ برخی سوگندهای شکسته نیز بهشمار میآمد.
عالمان کلاسیک از این روایت برداشت کردهاند که سوگند به قطع رابطهای نیکو نباید مانع آشتی خویشاوندان شود. عایشه سوگندش را شکست و با آزاد کردن افرادی، عملی برای کفاره انجام داد. مذاهب فقهی دربارهٔ کفارهٔ لازم برای انواع گوناگون سوگند بحث کردهاند؛ جزئیات به عبارت و محتوای سوگند بستگی دارد. بخشندگی او نمونهای از صدقه است، اما این روایت تشویقی به نادیده گرفتن مخارج زندگی خود یا حقوق افراد تحت تکفل نیست.
- با سخاوت صدقه دهید، اما حقوق و نیازهای خانوادهتان را نیز در نظر بگیرید.
- نگذارید خشم یا سوگندی شتابزده به گسستی طولانی با خویشاوندان بینجامد.
- در هنگام اختلاف، میانجیای مورد اعتماد بجویید و با اقدامی عملی رابطه را ترمیم کنید.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.