فضائل النبي ﷺ وأصحابه · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 3571

روایت‌شده توسط Imran ibn Husayn. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: فضائل النبي ﷺ وأصحابه
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Imran ibn Husayn

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ، حَدَّثَنَا سَلْمُ بْنُ زَرِيرٍ، سَمِعْتُ أَبَا رَجَاءٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عِمْرَانُ بْنُ حُصَيْنٍ، أَنَّهُمْ كَانُوا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي مَسِيرٍ، فَأَدْلَجُوا لَيْلَتَهُمْ حَتَّى إِذَا كَانَ وَجْهُ الصُّبْحِ عَرَّسُوا فَغَلَبَتْهُمْ أَعْيُنُهُمْ حَتَّى ارْتَفَعَتِ الشَّمْسُ، فَكَانَ أَوَّلَ مَنِ اسْتَيْقَظَ مِنْ مَنَامِهِ أَبُو بَكْرٍ، وَكَانَ لاَ يُوقَظُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ مَنَامِهِ حَتَّى يَسْتَيْقِظَ، فَاسْتَيْقَظَ عُمَرُ فَقَعَدَ أَبُو بَكْرٍ عِنْدَ رَأْسِهِ فَجَعَلَ يُكَبِّرُ وَيَرْفَعُ صَوْتَهُ، حَتَّى اسْتَيْقَظَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَنَزَلَ وَصَلَّى بِنَا الْغَدَاةَ، فَاعْتَزَلَ رَجُلٌ مِنَ الْقَوْمِ لَمْ يُصَلِّ مَعَنَا فَلَمَّا انْصَرَفَ قَالَ ‏"‏ يَا فُلاَنُ مَا يَمْنَعُكَ أَنْ تُصَلِّيَ مَعَنَا ‏"‏‏.‏ قَالَ أَصَابَتْنِي جَنَابَةٌ‏.‏ فَأَمَرَهُ أَنْ يَتَيَمَّمَ بِالصَّعِيدِ، ثُمَّ صَلَّى وَجَعَلَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي رَكُوبٍ بَيْنَ يَدَيْهِ، وَقَدْ عَطِشْنَا عَطَشًا شَدِيدًا فَبَيْنَمَا نَحْنُ نَسِيرُ إِذَا نَحْنُ بِامْرَأَةٍ سَادِلَةٍ رِجْلَيْهَا بَيْنَ مَزَادَتَيْنِ، فَقُلْنَا لَهَا أَيْنَ الْمَاءُ فَقَالَتْ إِنَّهُ لاَ مَاءَ‏.‏ فَقُلْنَا كَمْ بَيْنَ أَهْلِكِ وَبَيْنَ الْمَاءِ قَالَتْ يَوْمٌ وَلَيْلَةٌ‏.‏ فَقُلْنَا انْطَلِقِي إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏ قَالَتْ وَمَا رَسُولُ اللَّهِ فَلَمْ نُمَلِّكْهَا مِنْ أَمْرِهَا حَتَّى اسْتَقْبَلْنَا بِهَا النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم، فَحَدَّثَتْهُ بِمِثْلِ الَّذِي حَدَّثَتْنَا غَيْرَ أَنَّهَا حَدَّثَتْهُ أَنَّهَا مُؤْتِمَةٌ، فَأَمَرَ بِمَزَادَتَيْهَا فَمَسَحَ فِي الْعَزْلاَوَيْنِ، فَشَرِبْنَا عِطَاشًا أَرْبَعِينَ رَجُلاً حَتَّى رَوِينَا، فَمَلأْنَا كُلَّ قِرْبَةٍ مَعَنَا وَإِدَاوَةٍ، غَيْرَ أَنَّهُ لَمْ نَسْقِ بَعِيرًا وَهْىَ تَكَادُ تَنِضُّ مِنَ الْمِلْءِ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ هَاتُوا مَا عِنْدَكُمْ ‏"‏‏.‏ فَجُمِعَ لَهَا مِنَ الْكِسَرِ وَالتَّمْرِ، حَتَّى أَتَتْ أَهْلَهَا قَالَتْ لَقِيتُ أَسْحَرَ النَّاسِ، أَوْ هُوَ نَبِيٌّ كَمَا زَعَمُوا، فَهَدَى اللَّهُ ذَاكَ الصِّرْمَ بِتِلْكَ الْمَرْأَةِ فَأَسْلَمَتْ وَأَسْلَمُوا‏.‏

ترجمه

ابو ولید ما را حدیث کرد، سلم بن زریر ما را حدیث کرد، از ابو رجاء شنیدم که گفت: عمران بن حصین برایمان حدیث کرد که آنان همراه پیامبر ﷺ در سفری بودند. تمام شب را طی کردند تا اینکه هنگام سپیده‌دم اتراق کردند و خواب بر آنان غلبه کرد تا آنکه خورشید بالا آمد. نخستین کسی که از خواب بیدار شد ابوبکر بود. رسول خدا ﷺ هرگز از خواب بیدار نمی‌شدند مگر اینکه خودشان بیدار می‌شدند. سپس عمر بیدار شد و ابوبکر نزد سر مبارک پیامبر نشست و با صدای بلند تکبیر گفتن آغاز کرد تا اینکه پیامبر ﷺ بیدار شدند. سپس ایشان پیاده شدند و نماز صبح را به ما خواندند. مردی از میان مردم کنار کشید و با ما نماز نخواند. چون نماز تمام شد، پیامبر ﷺ فرمودند:

«ای فلانی، چه چیزی تو را از نماز خواندن با ما باز داشت؟» او گفت: «جنب شده‌ام.» پس ایشان دستور دادند که با خاک تیمم کند، سپس او نماز خواند. آنگاه رسول خدا ﷺ مرا در مرکبی پیش روی خود سوار کردند و ما بسیار تشنه بودیم. همین‌طور که در حرکت بودیم، ناگهان به زنی رسیدیم که پاهایش را میان دو مشک آب آویزان کرده بود. به او گفتیم: «آب کجاست؟» گفت: «آبی نیست.» پرسیدیم: «فاصله میان اهل تو و آب چقدر است؟» گفت: «یک روز و یک شب راه.» گفتیم: «به سوی رسول خدا ﷺ بیا.» پرسید: «رسول خدا کیست؟» ما اختیار کار را از دست او خارج کردیم تا اینکه او را به محضر پیامبر ﷺ آوردیم. او همان سخنی را که به ما گفته بود به ایشان نیز گفت، جز اینکه افزود او سرپرست یتیمان است. پس پیامبر ﷺ دستور دادند دو مشک او را آوردند و بر دهانه آن‌ها دست کشیدند. ما چهل مرد تشنه بودیم و آن‌قدر نوشیدیم تا سیراب شدیم و تمام مشک‌ها و ظرف‌های همراهمان را پر کردیم، اما شتری را سیراب نکردیم، در حالی که مشک از پر بودن نزدیک بود بترکد. سپس پیامبر ﷺ فرمودند: «هر چه دارید بیاورید.» پس تکه‌های نان و خرما برای آن زن جمع شد. وقتی نزد قومش بازگشت گفت: «من با ساحرترین مردم ملاقات کردم، یا او پیامبری است چنان‌که گمان می‌کنند.» پس خداوند به واسطه آن زن، آن قبیله را هدایت کرد و آن زن مسلمان شد و همه آنان نیز اسلام آوردند.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ به مسافران تشنه آب رساند و مردمی را به سوی اسلام هدایت کرد.

توضیح واژه‌های دشوار
تیمم

پاکیزگی آیینی با خاک پاک، هنگامی که آب در دسترس نیست یا استفاده از آن ممکن نیست.

جُنُب

حالت ناپاکی بزرگ آیینی، برای مثال پس از رابطهٔ جنسی، که معمولاً پیش از نماز غسل کامل را لازم می‌کند.

مَشک آب

کیسه‌ای چرمی که مسافران آب را در آن نگه می‌دارند.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که کسی که جُنُب است و نمی‌تواند از آب استفاده کند، تیمم می‌کند و نماز می‌خواند. مذاهب فقهی شرایط دقیق تیمم را بر پایهٔ چندین متن بررسی می‌کنند؛ این روایت تأیید می‌کند که نبود آب، پاکیزگی با خاک را مجاز می‌سازد. عالمان آب فراوان را معجزه‌ای از سوی الله می‌دانند که به‌واسطهٔ پیامبر ﷺ رخ داد. همچنین از روایت، توجه ابوبکر به پیامبر ﷺ و این نکته روشن می‌شود که نیکوکاری و رفتار سنجیده می‌تواند مردم را به اسلام رهنمون شود.

درس‌هایی برای امروز
  1. اگر آب در دسترس نیست و باید نماز بخوانی، بیاموز چه زمانی تیمم صحیح است و آن را با دقت انجام بده.
  2. آنچه داری با نیازمندان قسمت کن؛ مسافران پس از نوشیدن آب آن زن، به او خوراکی دادند.
  3. با مردم با مهربانی و احترام رفتار کن، زیرا کمک صادقانه می‌تواند آنان را به ایمان نزدیک‌تر کند.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.