Sahih al-Bukhari، حدیث 3578
روایتشده توسط Anas ibn Malik. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Anas ibn Malik
صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ، أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ، يَقُولُ قَالَ أَبُو طَلْحَةَ لأُمِّ سُلَيْمٍ لَقَدْ سَمِعْتُ صَوْتَ، رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ضَعِيفًا، أَعْرِفُ فِيهِ الْجُوعَ فَهَلْ عِنْدَكِ مِنْ شَىْءٍ قَالَتْ نَعَمْ. فَأَخْرَجَتْ أَقْرَاصًا مِنْ شَعِيرٍ، ثُمَّ أَخْرَجَتْ خِمَارًا لَهَا فَلَفَّتِ الْخُبْزَ بِبَعْضِهِ، ثُمَّ دَسَّتْهُ تَحْتَ يَدِي وَلاَثَتْنِي بِبَعْضِهِ، ثُمَّ أَرْسَلَتْنِي إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ فَذَهَبْتُ بِهِ، فَوَجَدْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي الْمَسْجِدِ وَمَعَهُ النَّاسُ، فَقُمْتُ عَلَيْهِمْ فَقَالَ لِي رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " آرْسَلَكَ أَبُو طَلْحَةَ ". فَقُلْتُ نَعَمْ. قَالَ بِطَعَامٍ. فَقُلْتُ نَعَمْ. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِمَنْ مَعَهُ " قُومُوا ". فَانْطَلَقَ وَانْطَلَقْتُ بَيْنَ أَيْدِيهِمْ حَتَّى جِئْتُ أَبَا طَلْحَةَ فَأَخْبَرْتُهُ. فَقَالَ أَبُو طَلْحَةَ يَا أُمَّ سُلَيْمٍ، قَدْ جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِالنَّاسِ، وَلَيْسَ عِنْدَنَا مَا نُطْعِمُهُمْ. فَقَالَتِ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ. فَانْطَلَقَ أَبُو طَلْحَةَ حَتَّى لَقِيَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، فَأَقْبَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَبُو طَلْحَةَ مَعَهُ، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " هَلُمِّي يَا أُمَّ سُلَيْمٍ مَا عِنْدَكِ ". فَأَتَتْ بِذَلِكَ الْخُبْزِ، فَأَمَرَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَفُتَّ، وَعَصَرَتْ أُمُّ سُلَيْمٍ عُكَّةً فَأَدَمَتْهُ، ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِيهِ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَقُولَ، ثُمَّ قَالَ " ائْذَنْ لِعَشَرَةٍ ". فَأَذِنَ لَهُمْ، فَأَكَلُوا حَتَّى شَبِعُوا ثُمَّ خَرَجُوا، ثُمَّ قَالَ " ائْذَنْ لِعَشَرَةٍ ". فَأَذِنَ لَهُمْ، فَأَكَلُوا حَتَّى شَبِعُوا ثُمَّ خَرَجُوا، ثُمَّ قَالَ " ائْذَنْ لِعَشَرَةٍ ". فَأَذِنَ لَهُمْ، فَأَكَلُوا حَتَّى شَبِعُوا ثُمَّ خَرَجُوا ثُمَّ قَالَ " ائْذَنْ لِعَشَرَةٍ ". فَأَكَلَ الْقَوْمُ كُلُّهُمْ وَشَبِعُوا، وَالْقَوْمُ سَبْعُونَ ـ أَوْ ثَمَانُونَ ـ رَجُلاً.
عبدالله بن یوسف برای ما حدیث نقل کرد، مالک به او خبر داد، از اسحاق بن عبدالله بن ابی طلحه، که شنید انس بن مالک میگفت: ابوطَلحه به اُمّ سُلَیم گفت:
«من در صدای رسول الله ﷺ ضعفی احساس کردم که گمان میکنم ناشی از گرسنگی است؛ آیا نزد تو چیزی هست؟» گفت: «بله.» سپس چند قرص نان جو بیرون آورد و روسری خود را نیز آورد؛ بخشی از نان را در قسمتی از آن پیچید و زیر دست من گذاشت و با بخش دیگرش مرا پوشاند، سپس مرا نزد رسول الله ﷺ فرستاد. من رفتم و رسول الله ﷺ را در مسجد یافتم در حالی که مردم همراه ایشان بودند. بر آنان ایستادم و رسول الله ﷺ به من فرمودند: «آیا ابوطَلحه تو را فرستاده است؟» گفتم: «بله.» فرمودند: «با غذا؟» گفتم: «بله.» آنگاه رسول الله ﷺ به کسانی که همراهشان بودند فرمودند: «برخیزید.» پس حرکت کردند و من پیشاپیش آنان رفتم تا به ابوطَلحه رسیدم و او را خبر دادم. ابوطَلحه گفت: «ای اُمّ سُلَیم! رسول الله ﷺ با مردم آمدهاند و ما غذایی نداریم که به آنان بدهیم.» او گفت: «الله و رسولش داناترند.» سپس ابوطَلحه رفت تا با رسول الله ﷺ دیدار کرد. رسول الله ﷺ آمدند و ابوطَلحه همراه ایشان بود. رسول الله ﷺ فرمودند: «ای اُمّ سُلَیم! آنچه داری بیاور.» او آن نان را آورد. رسول الله ﷺ دستور دادند تا نان تکهتکه شود و اُمّ سُلَیم از مشک روغن، کره فشرد و آن را مزهدار کرد. سپس رسول الله ﷺ هر چه الله خواست بر آن خواندند و بعد فرمودند: «به ده نفر اجازه ورود بده.» به آنان اجازه داده شد؛ خوردند تا سیر شدند و بیرون رفتند. سپس فرمودند: «به ده نفر دیگر اجازه بده.» به آنان نیز اجازه داده شد؛ خوردند تا سیر شدند و بیرون رفتند. باز فرمودند: «به ده نفر دیگر اجازه بده.» به آنان اجازه داده شد؛ خوردند تا سیر شدند و بیرون رفتند. سپس فرمودند: «به ده نفر دیگر اجازه بده.» بدین ترتیب همه قوم خوردند و سیر شدند، در حالی که هفتاد یا هشتاد مرد بودند.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
غذایی اندک به برکت خداوند برای هفتاد یا هشتاد مرد کافی شد.
نانهایی که از آرد جو تهیه شدهاند.
کیسهای از چرم که کره یا مایعات دیگر را در آن نگهداری میکردند.
خیر و فزونی از سوی خداوند که چیزی را بیشتر یا کافی میگرداند.
عالمان کلاسیک، از جمله ابن حجر، این رویداد را معجزه و نشانهای از پیامبری رسول خدا ﷺ دانستهاند: مقدار محدودی غذا به برکت خداوند برای گروهی بزرگ کافی شد. این روایت همچنین بخشندگی ابوطَلحه و اُمّ سُلَیم و توجه پیامبر ﷺ به یارانش را برجسته میکند. روایت نشان میدهد که توکل بر خدا با اقدام همراه است: خانواده غذای موجود را آوردند و سپس پیامبر ﷺ مردم را دعوت کرد.
- آنچه دارید با دیگران تقسیم کنید، حتی اگر امکاناتتان محدود باشد.
- به خدا توکل کنید و در عین حال اقدامهای عملیِ در توان خود را انجام دهید.
- قدر غذا را بدانید و از آن برای مهماننوازی و مراقبت متقابل بهره ببرید.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.