اصحاب پیامبر ﷺ · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 3661

روایت‌شده توسط Abu Ad-Darda. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: اصحاب پیامبر ﷺ
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abu Ad-Darda

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنِي هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ، حَدَّثَنَا صَدَقَةُ بْنُ خَالِدٍ، حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ وَاقِدٍ، عَنْ بُسْرِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنْ عَائِذِ اللَّهِ أَبِي إِدْرِيسَ، عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ كُنْتُ جَالِسًا عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم إِذْ أَقْبَلَ أَبُو بَكْرٍ آخِذًا بِطَرَفِ ثَوْبِهِ حَتَّى أَبْدَى عَنْ رُكْبَتِهِ، فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَمَّا صَاحِبُكُمْ فَقَدْ غَامَرَ ‏"‏‏.‏ فَسَلَّمَ، وَقَالَ إِنِّي كَانَ بَيْنِي وَبَيْنَ ابْنِ الْخَطَّابِ شَىْءٌ فَأَسْرَعْتُ إِلَيْهِ ثُمَّ نَدِمْتُ، فَسَأَلْتُهُ أَنْ يَغْفِرَ لِي فَأَبَى عَلَىَّ، فَأَقْبَلْتُ إِلَيْكَ فَقَالَ ‏"‏ يَغْفِرُ اللَّهُ لَكَ يَا أَبَا بَكْرٍ ‏"‏‏.‏ ثَلاَثًا، ثُمَّ إِنَّ عُمَرَ نَدِمَ فَأَتَى مَنْزِلَ أَبِي بَكْرٍ فَسَأَلَ أَثَمَّ أَبُو بَكْرٍ فَقَالُوا لاَ‏.‏ فَأَتَى إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم، فَسَلَّمَ فَجَعَلَ وَجْهُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم يَتَمَعَّرُ حَتَّى أَشْفَقَ أَبُو بَكْرٍ، فَجَثَا عَلَى رُكْبَتَيْهِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، وَاللَّهِ أَنَا كُنْتُ أَظْلَمَ مَرَّتَيْنِ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنَّ اللَّهَ بَعَثَنِي إِلَيْكُمْ فَقُلْتُمْ كَذَبْتَ‏.‏ وَقَالَ أَبُو بَكْرٍ صَدَقَ‏.‏ وَوَاسَانِي بِنَفْسِهِ وَمَالِهِ، فَهَلْ أَنْتُمْ تَارِكُو لِي صَاحِبِي ‏"‏‏.‏ مَرَّتَيْنِ فَمَا أُوذِيَ بَعْدَهَا‏.‏

ترجمه

ابو درداء رضی الله عنه روایت می‌کند: در محضر پیامبر ﷺ نشسته بودم که ابوبکر رضی الله عنه در حالی که گوشه لباسش را گرفته و زانویش نمایان شده بود، وارد شد. پیامبر ﷺ فرمودند:

«همراه شما دچار مناقشه شده است.» ابوبکر سلام کرد و عرض کرد: «یا رسول‌الله ﷺ! میان من و ابن خطاب سخنی رد و بدل شد و من با او تندخویی کردم، سپس پشیمان شدم و از او طلب بخشش نمودم اما نپذیرفت، لذا نزد شما آمدم.» پیامبر ﷺ سه بار فرمودند: «ای ابوبکر! خدا تو را بیامرزد.» سپس عمر پشیمان شد و به خانه ابوبکر رفت و پرسید آیا ابوبکر اینجاست؟ گفتند: «نه.» پس نزد پیامبر ﷺ آمد و سلام کرد، اما چهره مبارک پیامبر ﷺ درهم رفت تا جایی که ابوبکر بر عمر دلسوزی کرد و بر زانو نشست و دو بار عرض کرد: «یا رسول‌الله ﷺ! به خدا سوگند، من نسبت به او ستمگرتر بودم.» آنگاه پیامبر ﷺ فرمودند: «خداوند مرا به سوی شما فرستاد، ولی شما گفتید: دروغ می‌گویی. اما ابوبکر گفت: راست می‌گوید. او با جان و مالش مرا یاری و تسلی داد. آیا دست از آزار همراه من برنخواهید داشت؟» این سخن را دو بار تکرار کردند و پس از آن هیچ‌کس ابوبکر را نیازرد.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

ابوبکر و پیامبر ﷺ نشان می‌دهند که توبه و آشتی چگونه روابط را ترمیم می‌کند.

پیشینه و سبب بیان

ابوبکر روایت می‌کند که میان او و عمر بن خطاب مشاجره‌ای رخ داد. او پشیمان شد، از عمر درخواست بخشش کرد و سپس نزد پیامبر ﷺ رفت.

توضیح واژه‌های دشوار
پسر خطاب

عمر بن خطاب، یکی از یاران پیامبر ﷺ.

با جان و مالش از من پشتیبانی کرد

ابوبکر با تلاش و دارایی خود از پیامبر ﷺ پشتیبانی می‌کرد.

یار من

پیامبر ﷺ در اینجا به ابوبکر، یار وفادارش، اشاره دارد.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که مؤمن پس از مشاجره‌ای تند باید پشیمان شود و درخواست بخشش کند. پیامبر ﷺ بر وفاداری ویژهٔ ابوبکر تأکید می‌کند و از مردم می‌خواهد او را نرنجانند. این روایت همچنین به رفع اختلاف و به‌رسمیت‌شناختن فضایل صحابه فرامی‌خواند؛ اما مجوزی برای نادیده‌گرفتن خطاها نیست، بلکه نشان می‌دهد فروتنی و آشتی چگونه باید با آن همراه باشد.

درس‌هایی برای امروز
  1. پس از مشاجره‌ای تند، صادقانه عذرخواهی کنید و منتظر نمانید تا طرف مقابل نخستین گام را بردارد.
  2. اگر کسی از شما درخواست بخشش کرد، با ملایمت پاسخ دهید و برای آشتی کمک کنید.
  3. تلاش دیگران را ارج بنهید و هنگامی که ناعادلانه آزرده می‌شوند، از آنان دفاع کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.