اصحاب پیامبر ﷺ · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 3672

روایت‌شده توسط Aisha. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: اصحاب پیامبر ﷺ
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Aisha

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّهَا قَالَتْ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي بَعْضِ أَسْفَارِهِ، حَتَّى إِذَا كُنَّا بِالْبَيْدَاءِ أَوْ بِذَاتِ الْجَيْشِ انْقَطَعَ عِقْدٌ لِي، فَأَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى الْتِمَاسِهِ، وَأَقَامَ النَّاسُ مَعَهُ، وَلَيْسُوا عَلَى مَاءٍ وَلَيْسَ مَعَهُمْ مَاءٌ، فَأَتَى النَّاسُ أَبَا بَكْرٍ، فَقَالُوا أَلاَ تَرَى مَا صَنَعَتْ عَائِشَةُ أَقَامَتْ بِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَبِالنَّاسِ مَعَهُ، وَلَيْسُوا عَلَى مَاءٍ وَلَيْسَ مَعَهُمْ مَاءٌ، فَجَاءَ أَبُو بَكْرٍ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَاضِعٌ رَأْسَهُ عَلَى فَخِذِي قَدْ نَامَ، فَقَالَ حَبَسْتِ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَالنَّاسَ، وَلَيْسُوا عَلَى مَاءٍ وَلَيْسَ مَعَهُمْ مَاءٌ قَالَتْ فَعَاتَبَنِي، وَقَالَ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَقُولَ، وَجَعَلَ يَطْعُنُنِي بِيَدِهِ فِي خَاصِرَتِي، فَلاَ يَمْنَعُنِي مِنَ التَّحَرُّكِ إِلاَّ مَكَانُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى فَخِذِي، فَنَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى أَصْبَحَ عَلَى غَيْرِ مَاءٍ فَأَنْزَلَ اللَّهُ آيَةَ التَّيَمُّمِ، فَتَيَمَّمُوا، فَقَالَ أُسَيْدُ بْنُ الْحُضَيْرِ مَا هِيَ بِأَوَّلِ بَرَكَتِكُمْ يَا آلَ أَبِي بَكْرٍ‏.‏ فَقَالَتْ عَائِشَةُ فَبَعَثْنَا الْبَعِيرَ الَّذِي كُنْتُ عَلَيْهِ فَوَجَدْنَا الْعِقْدَ تَحْتَهُ‏.‏

ترجمه

قتیبه بن سعید از مالک، از عبدالرحمن بن قاسم، از پدرش و از عایشه رضی الله عنها روایت کرده است که گفت: در یکی از سفرها همراه رسول الله ﷺ خارج شدیم. وقتی به بیدا یا ذات‌الجیش رسیدیم، گردنبند من پاره شد. رسول الله ﷺ برای جستجوی آن توقف کردند و مردم نیز همراه ایشان ایستادند، در حالی که در آن مکان آبی نبود و همراهانشان نیز آب نداشتند. مردم نزد ابوبکر آمدند و گفتند:

«آیا نمی‌بینی عایشه چه کرده است؟ او رسول الله ﷺ و مردم را در جایی متوقف کرده که نه آبی هست و نه آبی همراه دارند.» ابوبکر آمد در حالی که رسول الله ﷺ سر مبارکشان را بر ران من گذاشته و خوابیده بودند. او گفت: «تو رسول الله ﷺ و مردم را نگه داشتی، در حالی که در جایی هستند که آب نیست و آبی هم ندارند.» عایشه گفت: «او مرا سرزنش کرد و آنچه خدا خواست گفت و با دستش پهلویم را فشار می‌داد، اما حضور رسول الله ﷺ بر روی رانم مانع از حرکت من می‌شد.» رسول الله ﷺ تا صبح خوابیدند و آبی یافت نشد. سپس خداوند آیه تیمم را نازل فرمود و مردم تیمم کردند. اسید بن حضیر گفت: «ای خاندان ابوبکر! این نخستین برکت شما نیست.» عایشه گفت: «سپس شتری را که بر آن بودم بلند کردیم و گردنبند را زیر آن یافتیم.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

گم‌شدن گردنبند عایشه به نزول حکم تیمم انجامید.

پیشینه و سبب بیان

در سفری، گردنبند عایشه گم شد. گروه توقف کرد و آبی همراه نداشت. وقتی پیامبر ﷺ بیدار شد، هنوز آبی پیدا نشده بود؛ پس از آن، آیهٔ مربوط به تیمم نازل شد.

توضیح واژه‌های دشوار
تیمم

گونه‌ای از طهارت شرعی با خاک پاک است که هنگام نبودن آب یا ناتوانی از استفاده از آن انجام می‌شود.

البیداء یا ذات‌الجیش

نام مکان‌هایی در مسیر سفر که این ماجرا در آنجا رخ داد.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک از این روایت چنین برداشت می‌کنند که تیمم جایگزینی است که خداوند هنگام نبودن آب مقرر کرده و نماز با آن صحیح است. این ماجرا همچنین نشان می‌دهد پیامبر ﷺ به همراهان خود توجه داشت و گاهی یک آزمون می‌تواند به نعمتی پایدار از سوی خداوند بینجامد. مذاهب فقهی شرایط و شیوهٔ دقیق تیمم را بر پایهٔ این روایت و روایات دیگر بررسی می‌کنند.

درس‌هایی برای امروز
  1. احکام تیمم را بیاموزید تا بدانید در نبود آب چگونه طهارت بگیرید.
  2. در برابر دشواری‌ها شکیبا باشید و در پی خیر و نتیجهٔ نیکی باشید که خداوند از آنها پدید می‌آورد.
  3. با دلسوزی به یکدیگر تذکر دهید و شرایط دیگران را در نظر بگیرید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.