اصحاب پیامبر ﷺ · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 3733

روایت‌شده توسط Aisha. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: اصحاب پیامبر ﷺ
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Aisha

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عَلِيٌّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ ذَهَبْتُ أَسْأَلُ الزُّهْرِيَّ عَنْ حَدِيثِ الْمَخْزُومِيَّةِ، فَصَاحَ بِي، قُلْتُ لِسُفْيَانَ فَلَمْ تَحْتَمِلْهُ عَنْ أَحَدٍ قَالَ وَجَدْتُهُ فِي كِتَابٍ كَانَ كَتَبَهُ أَيُّوبُ بْنُ مُوسَى عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها أَنَّ امْرَأَةً مِنْ بَنِي مَخْزُومٍ سَرَقَتْ، فَقَالُ��ا مَنْ يُكَلِّمُ فِيهَا النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَلَمْ يَجْتَرِئْ أَحَدٌ أَنْ يُكَلِّمَهُ، فَكَلَّمَهُ أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ، فَقَالَ ‏ "‏ إِنَّ بَنِي إِسْرَائِيلَ كَانَ إِذَا سَرَقَ فِيهِمُ الشَّرِيفُ تَرَكُوهُ، وَإِذَا سَرَقَ الضَّعِيفُ قَطَعُوهُ، لَوْ كَانَتْ فَاطِمَةُ لَقَطَعْتُ يَدَهَا ‏"‏‏.‏

ترجمه

علی به ما حدیث کرد، سفیان به ما حدیث کرد و گفت: برای پرسیدن درباره حدیث زن مخزومی نزد زهری رفتم، اما او بر من فریاد زد. به سفیان گفتم: آیا این حدیث را از کس دیگری نپذیرفته‌ای؟ گفت: آن را در کتابی یافتم که ایوب بن موسی از زهری، او از عروه، و او از عایشه رضی الله عنها نوشته بود که زنی از بنی‌مخزوم دزدی کرد. مردم گفتند:

«چه کسی جرأت دارد با پیامبر ﷺ درباره او صحبت کند؟» هیچ‌کس جرأت نکرد با ایشان سخن بگوید، تا اینکه اسامة بن زید با ایشان صحبت کرد. سپس پیامبر ﷺ فرمودند: «بنی‌اسرائیل هنگامی که فرد شریفی در میان آنان دزدی می‌کرد، او را رها می‌ساختند؛ اما وقتی فرد ضعیفی دزدی می‌کرد، دستش را قطع می‌کردند. اگر فاطمه نیز دزدی می‌کرد، قطعاً دستش را قطع می‌کردم.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

عدالت ایجاب می‌کند که قانون برای افراد بانفوذ و آسیب‌پذیر یکسان اجرا شود.

پیشینه و سبب بیان

زنی از بنی‌مخزوم دزدی کرده بود. مردم در پی کسی بودند که نزد پیامبر ﷺ برای او وساطت کند؛ اسامه بن زید این کار را انجام داد. پیامبر ﷺ به داوری نابرابر در میان بنی‌اسرائیل اشاره کرد و فرمود اگر فاطمه نیز مرتکب دزدی می‌شد، از مجازات مستثنا نمی‌بود.

توضیح واژه‌های دشوار
بنی‌مخزوم

تیره‌ای بانفوذ از قریش، قبیله مکه.

وساطت

درخواستی از فردی صاحب‌نفوذ برای شفاعت و دفاع از شخصی دیگر.

فاطمه

فاطمه دختر پیامبر ﷺ بود؛ یادکرد نام او تأکید می‌کند که خویشاوندی نیز امتیاز ویژه‌ای ایجاد نمی‌کند.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که عدالت اقتضا دارد اجرای احکام به تبار، جایگاه یا نفوذ افراد وابسته نباشد. نباید از وساطت برای گریزاندن فردی برخوردار از امتیاز از مجازاتی که جرمش ثابت شده استفاده کرد. سخن درباره فاطمه بر این اصل تأکید دارد و مجوز اقدام خودسرانه نیست: اجرای مجازات‌های قانونی بر عهده مرجع صلاحیت‌دار است و باید شرایط مربوط به آن فراهم باشد. چهار مذهب فقهی اهل‌سنت در فقه خود درباره دزدی و شرایط مجازات مقرر بحث می‌کنند؛ این روایت اجازه نمی‌دهد کسی بدون صلاحیت یا دلیل، دیگری را مجازات کند.

درس‌هایی برای امروز
  1. تخلف را بدون توجه به تبار یا جایگاه اجتماعی فرد، بر اساس قواعد یکسان ارزیابی کنید.
  2. از نفوذ یا روابط شخصی برای دور نگه‌داشتن کسی از رسیدگی عادلانه استفاده نکنید.
  3. اجرای مجازات‌های قانونی را فقط به مرجع صلاحیت‌دار بسپارید و شرایط و ادله لازم را رعایت کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.