فضایل انصار · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 3804

روایت‌شده توسط Abu Sa'id al-Khudri. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: فضایل انصار
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

از البخاري تا أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ

Sahih (معتبر)
  1. 1مُحَمَّدُ بْنُ عَرْعَرَةَآن را به البخاري روایت کرد
  2. 2شُعْبَةُ
  3. 3سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ
  4. 4أَبِي أُمَامَةَ بْنِ سَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ
  5. 5أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَرْعَرَةَ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ أَبِي أُمَامَةَ بْنِ سَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ أُنَاسًا نَزَلُوا عَلَى حُكْمِ سَعْدِ بْنِ مُعَاذٍ، فَأَرْسَلَ إِلَيْهِ فَجَاءَ عَلَى حِمَارٍ، فَلَمَّا بَلَغَ قَرِيبًا مِنَ الْمَسْجِدِ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ قُومُوا إِلَى خَيْرِكُمْ أَوْ سَيِّدِكُمْ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ يَا سَعْدُ، إِنَّ هَؤُلاَءِ نَزَلُوا عَلَى حُكْمِكَ ‏"‏‏.‏ قَالَ فَإِنِّي أَحْكُمُ فِيهِمْ أَنْ تُقْتَلَ مُقَاتِلَتُهُمْ وَتُسْبَى ذَرَارِيُّهُمْ‏.‏ قَالَ ‏"‏ حَكَمْتَ بِحُكْمِ اللَّهِ، أَوْ بِحُكْمِ الْمَلِكِ ‏"‏‏.‏

ترجمه

محمد بن عرعرة به ما حدیث کرد، شعبه از سعد بن ابراهیم، از ابوامامه بن سهل بن حنیف، از ابوسعید خدری رضی الله عنه روایت کرده است که گروهی حکم سعد بن معاذ را پذیرفتند. پس پیامبر ﷺ کسی را نزد او فرستاد و او سوار بر الاغ آمد. هنگامی که به نزدیک مسجد رسید، پیامبر ﷺ فرمودند:

«برای بهترینِ خود یا سرور خود برخیزید.» سپس فرمودند: «ای سعد! این قوم به حکم تو تن داده‌اند.» سعد گفت: «من در باره آنان چنین حکم می‌کنم که جنگجویانشان کشته شوند و زنان و کودکانشان به اسارت گرفته شوند.» پیامبر ﷺ فرمودند: «تو به حکم خدا یا حکم پادشاه داوری کردی.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ به سعد احترام گذاشت و داوری او دربارهٔ بنی‌قریظه را تأیید کرد.

پیشینه و سبب بیان

این روایت دربارهٔ بنی‌قریظه است که پس از درگیری با جامعهٔ مسلمانان پذیرفتند سعد بن معاذ دربارهٔ آنان داوری کند.

توضیح واژه‌های دشوار
انصار

ساکنان مدینه که پیامبر ﷺ و مسلمانان مهاجر را پذیرفتند و یاری کردند.

جنگجویان

مردان مسلحی که در جنگ شرکت کرده بودند.

پذیرفتن داوری

موافقت با رأی قاضی‌ای که برای داوری تعیین شده است.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک رفتار پیامبر ﷺ با سعد را دلیلی می‌دانند بر اینکه شایسته است فردی دانشمند و صاحب فضیلت مورد احترام قرار گیرد. این سخن همچنین نشان می‌دهد که طرف‌های یک اختلاف می‌توانند داوریِ یک داورِ صلاحیت‌دار را بپذیرند و قاضی باید در محدودهٔ اختیار خود با دقت حکم کند. عبارت پیامبر ﷺ داوری سعد را مطابق با حکم خدا تأیید می‌کند؛ اما مجوزی عمومی برای افراد نیست تا خودسرانه به خشونت یا اسیرکردن دیگران دست بزنند. چنین احکامی به مقام‌های صلاحیت‌دار و ضوابط زمانه و بافت مربوط تعلق دارند.

درس‌هایی برای امروز
  1. برای افراد دانشمند و کسانی که خدمت شایسته‌ای کرده‌اند، ارزش و احترامی را که سزاوارند قائل شوید.
  2. اختلاف‌ها را به داوریِ داوری صلاحیت‌دار و مورد اعتماد بسپارید و به حدود اختیارات مورد توافق او احترام بگذارید.
  3. سخنان مربوط به جنگ و اسارت را در بافت تاریخی و حقوقی خود بخوانید و خودسرانه به کار نبندید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.