Sahih al-Bukhari، حدیث 3827
روایتشده توسط Abdullah ibn Umar. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Abdullah ibn Umar
صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
قَالَ مُوسَى حَدَّثَنِي سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، وَلاَ أَعْلَمُهُ إِلاَّ تُحُدِّثَ بِهِ عَنِ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ زَيْدَ بْنَ عَمْرِو بْنِ نُفَيْلٍ خَرَجَ إِلَى الشَّأْمِ، يَسْأَلُ عَنِ الدِّينِ وَيَتْبَعُهُ فَلَقِيَ عَالِمًا مِنَ الْيَهُودِ، فَسَأَلَهُ عَنْ دِينِهِمْ، فَقَالَ إِنِّي لَعَلِّي أَنْ أَدِينَ دِينَكُمْ، فَأَخْبِرْنِي. فَقَالَ لاَ تَكُونُ عَلَى دِينِنَا حَتَّى تَأْخُذَ بِنَصِيبِكَ مِنْ غَضَبِ اللَّهِ. قَالَ زَيْدٌ مَا أَفِرُّ إِلاَّ مِنْ غَضَبِ اللَّهِ، وَلاَ أَحْمِلُ مِنْ غَضَبِ اللَّهِ شَيْئًا أَبَدًا، وَأَنَّى أَسْتَطِيعُهُ فَهَلْ تَدُلُّنِي عَلَى غَيْرِهِ قَالَ مَا أَعْلَمُهُ إِلاَّ أَنْ يَكُونَ حَنِيفًا. قَالَ زَيْدٌ وَمَا الْحَنِيفُ قَالَ دِينُ إِبْرَاهِيمَ لَمْ يَكُنْ يَهُودِيًّا وَلاَ نَصْرَانِيًّا وَلاَ يَعْبُدُ إِلاَّ اللَّهَ. فَخَرَجَ زَيْدٌ فَلَقِيَ عَالِمًا مِنَ النَّصَارَى، فَذَكَرَ مِثْلَهُ، فَقَالَ لَنْ تَكُونَ عَلَى دِينِنَا حَتَّى تَأْخُذَ بِنَصِيبِكَ مِنْ لَعْنَةِ اللَّهِ. قَالَ مَا أَفِرُّ إِلاَّ مِنْ لَعْنَةِ اللَّهِ، وَلاَ أَحْمِلُ مِنْ لَعْنَةِ اللَّهِ وَلاَ مِنْ غَضَبِهِ شَيْئًا أَبَدًا، وَأَنَّى أَسْتَطِيعُ فَهَلْ تَدُلُّنِي عَلَى غَيْرِهِ قَالَ مَا أَعْلَمُهُ إِلاَّ أَنْ يَكُونَ حَنِيفًا. قَالَ وَمَا الْحَنِيفُ قَالَ دِينُ إِبْرَاهِيمَ لَمْ يَكُنْ يَهُودِيًّا وَلاَ نَصْرَانِيًّا وَلاَ يَعْبُدُ إِلاَّ اللَّهَ. فَلَمَّا رَأَى زَيْدٌ قَوْلَهُمْ فِي إِبْرَاهِيمَ ـ عَلَيْهِ السَّلاَمُ ـ خَرَجَ، فَلَمَّا بَرَزَ رَفَعَ يَدَيْهِ فَقَالَ اللَّهُمَّ إِنِّي أَشْهَدُ أَنِّي عَلَى دِينِ إِبْرَاهِيمَ.
موسی گفت: سالم بن عبدالله برایم حدیث کرد، و گمان نمیکنم جز اینکه آن را از ابن عمر شنیده باشد، که زید بن عمرو بن نفیل به سوی شام رفت تا درباره دین حق پرسوجو کند و از آن پیروی نماید. او با یکی از علمای یهود برخورد کرد و از دینشان پرسید و گفت:
«شاید دین شما را بپذیرم، پس مرا از آن آگاه کن.» آن عالم گفت: «تو بر دین ما نخواهی بود مگر آنکه سهم خود را از خشم الله بپذیری.» زید گفت: «من جز از خشم الله نمیگریزم و اگر توانایی داشته باشم، هرگز ذرهای از خشم الله را تحمل نخواهم کرد. آیا مرا به دینی دیگر راهنمایی میکنی؟» او گفت: «جز حنیف دینی نمیشناسم.» زید پرسید: «حنیف چیست؟» پاسخ داد: «دین ابراهیم است؛ او نه یهودی بود و نه نصرانی، و تنها الله را میپرستید.» سپس زید بیرون رفت و با یکی از علمای نصارا ملاقات کرد و همان سخنان پیشین را تکرار نمود. آن عالم گفت: «تو بر دین ما نخواهی بود مگر آنکه سهم خود را از لعنت الله بپذیری.» زید گفت: «من جز از لعنت الله نمیگریزم و اگر توانایی داشته باشم، هرگز ذرهای از لعنت یا خشم الله را تحمل نخواهم کرد. آیا مرا به دینی دیگر راهنمایی میکنی؟» او گفت: «جز حنیف دینی نمیشناسم.» زید پرسید: «حنیف چیست؟» پاسخ داد: «دین ابراهیم است؛ او نه یهودی بود و نه نصرانی، و تنها الله را میپرستید.» چون زید سخنانشان را درباره ابراهیم علیهالسلام شنید، از آنجا خارج شد و چون به فضای باز رسید، دستانش را بالا برد و عرض کرد: «بار الها! من گواهی میدهم که بر دین ابراهیم هستم.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
زید با صداقت در پی عبادت خالصانهٔ الله بود.
کسی که صادقانه به سوی الله روی میآورد و شرک را رد میکند؛ در اینجا به راه ایمان ابراهیم ﷺ اشاره دارد.
نام تاریخی منطقهای در سرزمین شام.
عالمان از جستوجوی زید بن عمرو اهمیتِ طلب صادقانهٔ حقیقت و ردّ باوری را برداشت میکنند که انسان را گرفتار خشم یا لعنت الهی میسازد. توصیف ابراهیم ﷺ بهعنوان پرستندهٔ الله یگانه، جوهر توحید را برجسته میکند. این روایت همچنین میآموزد که میتوان دربارهٔ ایمان از اهل دانش پرسید، در حالی که حقیقت در نهایت با هدایت الله سنجیده میشود.
- برای پرسشهای ایمانی، در پی دانش معتبر باش و پرسشهای صادقانه مطرح کن.
- عبادتت را تنها به الله اختصاص بده و بررسی کن که آیا باورهایت با این اصل سازگارند.
- در جستوجویت حقیقت را راهنما قرار بده، نه صرفاً هویت گروهی یا عادت را.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.