فضایل انصار · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 3866

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Umar. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: فضایل انصار
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Umar

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ حَدَّثَنِي عُمَرُ، أَنَّ سَالِمًا، حَدَّثَهُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، قَالَ مَا سَمِعْتُ عُمَرَ، لِشَىْءٍ قَطُّ يَقُولُ إِنِّي لأَظُنُّهُ كَذَا‏.‏ إِلاَّ كَانَ كَمَا يَظُنُّ، بَيْنَمَا عُمَرُ جَالِسٌ إِذْ مَرَّ بِهِ رَجُلٌ جَمِيلٌ فَقَالَ لَقَدْ أَخْطَأَ ظَنِّي، أَوْ إِنَّ هَذَا عَلَى دِينِهِ فِي الْجَاهِلِيَّةِ، أَوْ لَقَدْ كَانَ كَاهِنَهُمْ، عَلَىَّ الرَّجُلَ، فَدُعِيَ لَهُ، فَقَالَ لَهُ ذَلِكَ، فَقَالَ مَا رَأَيْتُ كَالْيَوْمِ اسْتُقْبِلَ بِهِ رَجُلٌ مُسْلِمٌ، قَالَ فَإِنِّي أَعْزِمُ عَلَيْكَ إِلاَّ مَا أَخْبَرْتَنِي‏.‏ قَالَ كُنْتُ كَاهِنَهُمْ فِي الْجَاهِلِيَّةِ‏.‏ قَالَ فَمَا أَعْجَبُ مَا جَاءَتْكَ بِهِ جِنِّيَّتُكَ قَالَ بَيْنَمَا أَنَا يَوْمًا فِي السُّوقِ جَاءَتْنِي أَعْرِفُ فِيهَا الْفَزَعَ، فَقَالَتْ أَلَمْ تَرَ الْجِنَّ وَإِبْلاَسَهَا وَيَأْسَهَا مِنْ بَعْدِ إِنْكَاسِهَا وَلُحُوقَهَا بِالْقِلاَصِ وَأَحْلاَسِهَا قَالَ عُمَرُ صَدَقَ، بَيْنَمَا أَنَا عِنْدَ آلِهَتِهِمْ إِذْ جَاءَ رَجُلٌ بِعِجْلٍ فَذَبَحَهُ، فَصَرَخَ بِهِ صَارِخٌ، لَمْ أَسْمَعْ صَارِخًا قَطُّ أَشَدَّ صَوْتًا مِنْهُ يَقُولُ يَا جَلِيحْ، أَمْرٌ نَجِيحْ رَجُلٌ فَصِيحْ يَقُولُ لاَ إِلَهَ إِلاَّ أَنْتَ‏.‏ فَوَثَبَ الْقَوْمُ قُلْتُ لاَ أَبْرَحُ حَتَّى أَعْلَمَ مَا وَرَاءَ هَذَا ثُمَّ نَادَى يَا جَلِيحْ، أَمْرٌ نَجِيحْ، رَجُلٌ فَصِيحْ، يَقُولُ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ‏.‏ فَقُمْتُ فَمَا نَشِبْنَا أَنْ قِيلَ هَذَا نَبِيٌّ‏.‏

ترجمه

یحیی بن سلیمان برای ما حدیث کرد و گفت: ابن وهب برایم حدیث کرد و گفت: عمر برایم حدیث کرد که سالم از عبدالله بن عمر نقل کرده است. عبدالله بن عمر فرمود: هرگز نشنیدم که عمر درباره چیزی بگوید

«گمان می‌کنم چنین باشد» مگر اینکه دقیقاً همان‌طور بود که گمان می‌کرد. روزی عمر نشسته بود که مردی خوش‌سیما از کنارش گذشت. عمر فرمود: «یا گمان من اشتباه است، یا این مرد هنوز بر دین دوران جاهلیت است، و یا کاهن آنان بوده است. آن مرد را فرا خوانید.» او را آوردند و عمر نظر خود را با او در میان گذاشت. آن مرد گفت: «هرگز روزی مانند امروز ندیده‌ام که مسلمانی با چنین اتهامی روبرو شود.» عمر فرمود: «تو را اکیداً قسم می‌دهم که حقیقت را به من بگویی.» مرد گفت: «من در دوران جاهلیت کاهن آنان بودم.» عمر پرسید: «شگفت‌انگیزترین خبری که جنّ ماده‌ات برایت آورده چه بوده است؟» گفت: «روزی در بازار بودم که نزد من آمد و وحشت را در چهره‌اش دیدم. گفت: آیا ندیدی که جنیان چگونه ناامید شدند و پس از رانده شدن از آسمان، به دنبال شترسواران افتادند؟» عمر فرمود: «راست گفت.» سپس عمر افزود: «روزی نزد بت‌هایشان بودم که مردی گوساله‌ای آورد و آن را قربانی کرد. ناگهان فریادگری فریاد زد — هرگز صدایی بلندتر از او نشنیده بودم — که می‌گفت: ای جلیح! امری موفقیت‌آمیز! مردی فصیح می‌گوید: لا إله إلا أنت (هیچ معبودی جز تو نیست). مردم پراکنده شدند، اما من گفتم: از اینجا نمی‌روم تا بدانم پشت این ماجرا چیست. سپس دوباره ندا آمد: ای جلیح! امری موفقیت‌آمیز! مردی فصیح می‌گوید: لا إله إلا الله. برخاستم و دیری نپایید که گفته شد: این پیامبر است.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

عمر نشانه‌های آمدن پیامبر ﷺ را تشخیص داد و یگانگی خدا را تأیید کرد.

توضیح واژه‌های دشوار
جاهلیت

دوران ناآگاهی پیش از اسلام که با کفر و بت‌پرستی شناخته می‌شد.

غیب‌گو

کسی که ادعا می‌کرد به دانش پنهان دست می‌یابد؛ در این روایت، از راه یک جن مؤنث.

توحید

باور به اینکه تنها الله سزاوار پرستش است.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت برداشت می‌کنند که الله به عمر بینش و قدرت تشخیص نیرومندی عطا کرده بود؛ اما گمان‌های او وحی نبودند و منبعی مستقل برای دین به شمار نمی‌آیند. این روایت همچنین نشان می‌دهد که پیش از آمدن پیامبر ﷺ نشانه‌هایی وجود داشت و پیام توحید، بت‌پرستی را رد می‌کرد. غیب‌گویی راهی مجاز برای کسب دانش نیست؛ مسلمانان باور و کردار خود را بر قرآن و سنت معتبر استوار می‌کنند.

درس‌هایی برای امروز
  1. باور و تصمیم‌های مهم خود را بر قرآن و سنت معتبر استوار کنید، نه بر غیب‌گویی یا ادعای آگاهی از امور پنهان.
  2. ادعاها را با دقت بررسی کنید و اگر اطلاعات معتبر در دسترس قرار گرفت، آمادهٔ بازنگری در داوری خود باشید.
  3. توحید را محور قرار دهید: عبادت تنها از آنِ الله است.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.