Sahih al-Bukhari، حدیث 3915
روایتشده توسط Abdullah ibn Umar. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Abdullah ibn Umar
صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بِشْرٍ، حَدَّثَنَا رَوْحٌ، حَدَّثَنَا عَوْفٌ، عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ قُرَّةَ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو بُرْدَةَ بْنُ أَبِي مُوسَى الأَشْعَرِيُّ، قَالَ قَالَ لِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ هَلْ تَدْرِي مَا قَالَ أَبِي لأَبِيكَ قَالَ قُلْتُ لاَ. قَالَ فَإِنَّ أَبِي قَالَ لأَبِيكَ يَا أَبَا مُوسَى، هَلْ يَسُرُّكَ إِسْلاَمُنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهِجْرَتُنَا مَعَهُ، وَجِهَادُنَا مَعَهُ، وَعَمَلُنَا كُلُّهُ مَعَهُ، بَرَدَ لَنَا، وَأَنَّ كُلَّ عَمَلٍ عَمِلْنَاهُ بَعْدَهُ نَجَوْنَا مِنْهُ كَفَافًا رَأْسًا بِرَأْسٍ فَقَالَ أَبِي لاَ وَاللَّهِ، قَدْ جَاهَدْنَا بَعْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَصَلَّيْنَا، وَصُمْنَا، وَعَمِلْنَا خَيْرًا كَثِيرًا، وَأَسْلَمَ عَلَى أَيْدِينَا بَشَرٌ كَثِيرٌ، وَإِنَّا لَنَرْجُو ذَلِكَ. فَقَالَ أَبِي لَكِنِّي أَنَا وَالَّذِي نَفْسُ عُمَرَ بِيَدِهِ لَوَدِدْتُ أَنَّ ذَلِكَ بَرَدَ لَنَا، وَأَنَّ كُلَّ شَىْءٍ عَمِلْنَاهُ بَعْدُ نَجَوْنَا مِنْهُ كَفَافًا رَأْسًا بِرَأْسٍ. فَقُلْتُ إِنَّ أَبَاكَ وَاللَّهِ خَيْرٌ مِنْ أَبِي.
یحیی بن بِشر برای ما حدیث کرد، روح برای ما حدیث کرد، عوف برای ما حدیث کرد، از معاویه بن قُرّه که گفت: ابوبُردَه بن ابوموسی اَشعری برایم نقل کرد که گفت: عبدالله بن عمر به من فرمود:
«آیا میدانی پدرم به پدرت چه گفت؟» گفتم: «خیر.» فرمود: «پدرم به پدرت گفت: ‹ای ابوموسی! آیا خرسند میشوی اگر اسلام آوردنمان با رسول الله ﷺ، هجرتمان با ایشان، جهادمان با ایشان و تمام اعمالمان با ایشان، برایمان ذخیره پاداش گردد و هر عملی که پس از وفات ایشان انجام دادهایم، تنها برای نجات یافتنمان کافی باشد (یعنی خوبیها و بدیها برابر شوند و پاداش اضافی نباشد)؟› پدرم پاسخ داد: ‹نه، به خدا سوگند! ما پس از وفات رسول الله ﷺ نیز جهاد کردهایم، نماز خواندهایم، روزه گرفتهایم و کارهای خیر بسیاری انجام دادهایم. انسانهای زیادی به دست ما مسلمان شدهاند و ما قطعاً امیدوار پاداش این اعمال هستیم.› آنگاه پدرم فرمود: ‹اما من، سوگند به آن ذاتی که جان عمر در دست اوست، آرزو دارم که اعمال دوران پیامبر ﷺ برایمان مایه پاداش باشد و هر چه پس از آن انجام دادهایم، تنها برای نجاتمان از عذاب کافی گردد (خوبی و بدی برابر شود).›» سپس گفتم: «به خدا سوگند، پدر تو از پدر من برتر بود.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
عمر از حسابرسی بیم داشت و به رهایی امید میبست، بیآنکه برای خود فضیلت افزودهای ادعا کند.
یاران مدینه که مسلمانان نخستین و پیامبر ﷺ را پناه دادند و یاری کردند.
کوچ مسلمانان از مکه به مدینه برای آنکه بتوانند به دین خود عمل کنند.
بهمعنای تحتاللفظیِ «برابر با برابر»؛ در اینجا آرزوی رهایی از حسابرسی، بیکموکاست است.
عالمان در سخنان عمر نمونهای از بیم عمیق از خدا و فروتنی در برابر اعمال خویش میبینند، نه نومیدی از رحمت او. ابوموسی بهدرستی تأکید میکند که کارهای نیک پس از درگذشت پیامبر ﷺ، مانند نماز، روزه و راهنمایی مردم به اسلام، دلیلی برای امید به پاداشاند. بدینسان، این روایت میآموزد که امید و بیم را در کنار هم داشته باشیم: کار نیک انجام دهیم، بیآنکه دچار خودپسندی شویم، و از خدا پذیرش و رهایی بخواهیم.
- کارهای نیک را با امید خالصانه به پاداش خدا انجام دهید، اما آنها را مایهٔ خودپسندی ندانید.
- هر روز زمانی را برای سنجیدن نیتها و اعمال خود اختصاص دهید و از خدا آمرزش و پذیرش بخواهید.
- نیکیهای دیگران را به رسمیت بشناسید و دربارهٔ فضیلتهای خود فروتنانه سخن بگویید.
ابن عمر در این روایت از فضیلت پدرش عمر در هجرت دفاع میکند؛ این موضوع با ارزش والایی که روایت حاضر برای اعمال همراهی با پیامبر ﷺ قائل است، پیوند دارد.
Sahih al-Bukhari · #3913 (Sahih)خَبّاب روایت میکند که آنان همراه پیامبر ﷺ هجرت کردند؛ این موضوع با فضیلت هجرت که در گفتوگوی عمر و ابوموسی مطرح شده، ارتباط دارد.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.