فضایل انصار · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 3921

روایت‌شده توسط Aisha bint Abi Bakr. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: فضایل انصار
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

از البخاري تا عَائِشَةَ

Sahih (معتبر)
  1. 1أَصْبَغُآن را به البخاري روایت کرد
  2. 2ابْنُ وَهْبٍ
  3. 3يُونُسَ
  4. 4ابْنِ شِهَابٍ
  5. 5عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ
  6. 6عَائِشَةَ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا أَصْبَغُ، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، عَنْ يُونُسَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ أَبَا بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ تَزَوَّجَ امْرَأَةً مِنْ كَلْبٍ يُقَالُ لَهَا أُمُّ بَكْرٍ، فَلَمَّا هَاجَرَ أَبُو بَكْرٍ طَلَّقَهَا، فَتَزَوَّجَهَا ابْنُ عَمِّهَا، هَذَا الشَّاعِرُ الَّذِي قَالَ هَذِهِ الْقَصِيدَةَ، رَثَى كُفَّارَ قُرَيْشٍ وَمَاذَا بِالْقَلِيبِ قَلِيبِ بَدْرٍ مِنَ الشِّيزَى تُزَيَّنُ بِالسَّنَامِ وَمَاذَا بِالْقَلِيبِ، قَلِيبِ بَدْرٍ مِنَ الْقَيْنَاتِ وَالشَّرْبِ الْكِرَامِ تُحَيِّي بِالسَّلاَمَةِ أُمُّ بَكْرٍ وَهَلْ لِي بَعْدَ قَوْمِي مِنْ سَلاَمِ يُحَدِّثُنَا الرَّسُولُ بِأَنْ سَنَحْيَا وَكَيْفَ حَيَاةُ أَصْدَاءٍ وَهَامِ

ترجمه

اصبغ برای ما حدیث کرد، ابن وهب برای ما حدیث کرد، از یونس، از ابن شهاب، از عروة بن زبیر، از عایشه که ابوبکر ـ رضی الله عنه ـ با زنی از قبیله کلب به نام ام‌بکر ازدواج کرد. هنگامی که ابوبکر هجرت نمود، او را طلاق داد و پسرعمویش با او ازدواج کرد؛ همان شاعری که این قصیده را در رثای کفار قریش سرود:

«در چاه چیست، در چاه بدر، (صاحبان) سینی‌های کوهان شتر بریان؟ در چاه چیست، در چاه بدر، (صاحبان) خواننده‌زن‌ها و یاران گرامی؛ که با هم می‌نوشیدند، ام‌بکر با سلام به ما درود می‌فرستد، اما آیا پس از رفتن قومم آرامشی برای من هست؟ رسول الله ﷺ به ما خبر می‌دهد که دوباره زنده خواهیم شد، اما زندگی جمجمه‌ها و جغدها چگونه خواهد بود؟»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

شاعری در حالی که برای کشته‌شدگان بدر سوگواری می‌کند، رستاخیز را به سخره می‌گیرد.

پیشینه و سبب بیان

ابوبکر با ام‌بکر از قبیلهٔ کلب ازدواج کرد. پس از هجرت، از او جدا شد؛ سپس ام‌بکر با پسرعمویش ازدواج کرد. او برای قریشیانی که در بدر کشته شده بودند سوگواری می‌کرد و رستاخیز را به سخره می‌گرفت.

توضیح واژه‌های دشوار
بدر

محلی که نخستین نبرد بزرگ میان مسلمانان و قریش در آن رخ داد.

رستاخیز

باوری که بر پایهٔ آن خداوند پس از مرگ، مردم را دوباره زنده می‌کند.

انصار

یاران مدینه که از پیامبر ﷺ و مهاجران پشتیبانی کردند.

برداشت‌های عالمان

شارحان کلاسیک این روایت را گزارشی زندگی‌نامه‌ای دربارهٔ ازدواج ابوبکر و نمونه‌ای از اشعاری می‌دانند که پس از بدر سروده شد. انکار رستاخیز در شعر، باور شاعر است نه باور پیامبر ﷺ. فقیهان تنها بر پایهٔ این گزارش، قاعده‌ای کلی دربارهٔ طلاق استنباط نمی‌کنند؛ احکام آن بر اساس متون و شرایط مربوط تعیین می‌شوند.

درس‌هایی برای امروز
  1. میان سخنان شاعری که روایت شده و آموزه‌های پیامبر ﷺ تفاوت بگذارید.
  2. هنگام اندیشیدن به مرگ و فقدان، به باور رستاخیز توجه کنید.
  3. گزارش‌های تاریخی را با دقت بخوانید و بدون مراجعه به منابع مربوط، از یک رویداد حکم فقهی کلی استخراج نکنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.