غزوات · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 3979

روایت‌شده توسط Aisha. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: غزوات
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

از البخاري تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1عُبَيْدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَآن را به البخاري روایت کرد
  2. 2أَبُو أُسَامَةَ
  3. 3هِشَامٍ
  4. 4أَبِيهِ
  5. 5رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنِي عُبَيْدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ ذُكِرَ عِنْدَ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّ ابْنَ عُمَرَ رَفَعَ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنَّ الْمَيِّتَ يُعَذَّبُ فِي قَبْرِهِ بِبُكَاءِ أَهْلِهِ ‏"‏‏.‏ فَقَالَتْ إِنَّمَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنَّهُ لَيُعَذَّبُ بِخَطِيئَتِهِ وَذَنْبِهِ، وَإِنَّ أَهْلَهُ لَيَبْكُونَ عَلَيْهِ الآنَ ‏"‏‏.‏ قَالَتْ وَذَاكَ مِثْلُ قَوْلِهِ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَامَ عَلَى الْقَلِيبِ وَفِيهِ قَتْلَى بَدْرٍ مِنَ الْمُشْرِكِينَ، فَقَالَ لَهُمْ مَا قَالَ إِنَّهُمْ لَيَسْمَعُونَ مَا أَقُولُ‏.‏ إِنَّمَا قَالَ ‏"‏ إِنَّهُمُ الآنَ لَيَعْلَمُونَ أَنَّ مَا كُنْتُ أَقُولُ لَهُمْ حَقٌّ ‏"‏‏.‏ ثُمَّ قَرَأَتْ ‏{‏إِنَّكَ لاَ تُسْمِعُ الْمَوْتَى‏}‏ ‏{‏وَمَا أَنْتَ بِمُسْمِعٍ مَنْ فِي الْقُبُورِ‏}‏ تَقُولُ حِينَ تَبَوَّءُوا مَقَاعِدَهُمْ مِنَ النَّارِ‏.‏

ترجمه

عبید بن اسماعیل برایم حدیث کرد، ابواسامه برایمان حدیث کرد، از هشام، از پدرش که گفت: در نزد عایشه رضی الله عنها ذکر شد که ابن عمر این سخن را به پیامبر ﷺ نسبت داده است:

«همانا مرده در قبرش به خاطر گریهٔ خانواده‌اش عذاب می‌شود.» پس عایشه فرمود: «رسول خدا ﷺ فرمودند: همانا او به سبب خطا و گناه خودش عذاب می‌شود، در حالی که خانواده‌اش اکنون بر او می‌گریند.» او افزود: «و این مانند سخن رسول خدا ﷺ است آنگاه که بر لب چاهی ایستاد که اجساد مشرکان کشته‌شده در بدر در آن بود و با آنان آنچه گفتنی بود گفت و فرمود: آنها سخنان مرا می‌شنوند. همانا ایشان تنها فرمودند: آنها اکنون به خوبی می‌دانند آنچه به آنان می‌گفتم حق بود.» سپس عایشه خواند: {تو نمی‌توانی مردگان را بشنوانی} و {تو شنوندهٔ کسانی که در گورهایند نیستی}؛ یعنی هنگامی که جایگاهشان را در آتش جهنم گرفتند.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

عایشه روشن می‌کند که درگذشته به‌سبب گناهان خودش عذاب می‌شود.

پیشینه و سبب بیان

عایشه در پاسخ به سخنی منسوب به ابن‌عمر درباره عذاب درگذشته به‌سبب گریه خانواده‌اش، به سخنان مربوط به کشته‌شدگان کنار چاه بدر اشاره می‌کند و برداشت خود را از آن‌ها بیان می‌کند.

توضیح واژه‌های دشوار
عذاب قبر

عذابی که بر اساس باور اسلامی ممکن است پیش از روز قیامت رخ دهد.

نوحه‌گری

گریه و شیون برای درگذشته؛ این با نشان دادن اندوه معمول تفاوت دارد.

چاه بدر

چاهی که پس از جنگ بدر، پیکر دشمنان کشته‌شده در آن انداخته شد.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک این روایت را در کنار روایت‌هایی بررسی کرده‌اند که می‌گویند درگذشته به‌سبب نوحه‌گری خانواده‌اش عذاب می‌شود. توضیح عایشه میان اندوه بازماندگان و نوحه‌گری بلند و بی‌تابانه تفاوت می‌گذارد و تأکید می‌کند که هیچ‌کس بار گناه دیگری را بر دوش نمی‌کشد. عالمان برای سازگار کردن این متون، از جمله گفته‌اند این عذاب به کسی مربوط است که نوحه‌گری را سفارش کرده یا از نهی آن کوتاهی کرده است، یا به رنجی که درگذشته هنگام شنیدن آن احساس می‌کند، نه به مسئولیت او در قبال کردار دیگران. مذاهب فقهی نوحه‌گری افراطی را حرام می‌دانند، اما گریه و اندوه معمول را جایز می‌شمارند.

درس‌هایی برای امروز
  1. برای درگذشته اندوهگین شوید، اما از نوحه‌گری افراطی بپرهیزید.
  2. گناه کردار دیگران را بر دوش نگیرید؛ هرکس بر پایه اعمال خودش داوری می‌شود.
  3. روایت‌های مرتبط را با دقت مقایسه کنید و سخنان را در بافت خود بخوانید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.