نمازها · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 399

روایت‌شده توسط Al-Bara' ibn Azib. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: نمازها
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

از البخاري تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1عَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَجَاءٍآن را به البخاري روایت کرد
  2. 2إِسْرَائِيلُ
  3. 3أَبِي إِسْحَاقَ
  4. 4الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ
  5. 5رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَجَاءٍ، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنِ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم صَلَّى نَحْوَ بَيْتِ الْمَقْدِسِ سِتَّةَ عَشَرَ أَوْ سَبْعَةَ عَشَرَ شَهْرًا، وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُحِبُّ أَنْ يُوَجَّهَ إِلَى الْكَعْبَةِ، فَأَنْزَلَ اللَّهُ ‏{‏قَدْ نَرَى تَقَلُّبَ وَجْهِكَ فِي السَّمَاءِ‏}‏ فَتَوَجَّهَ نَحْوَ الْكَعْبَةِ، وَقَالَ السُّفَهَاءُ مِنَ النَّاسِ ـ وَهُمُ الْيَهُودُ ـ مَا وَلاَّهُمْ عَنْ قِبْلَتِهِمُ الَّتِي كَانُوا عَلَيْهَا ‏{‏قُلْ لِلَّهِ الْمَشْرِقُ وَالْمَغْرِبُ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ إِلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ‏}‏ فَصَلَّى مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم رَجُلٌ ثُمَّ خَرَجَ بَعْدَ مَا صَلَّى، فَمَرَّ عَلَى قَوْمٍ مِنَ الأَنْصَارِ فِي صَلاَةِ الْعَصْرِ نَحْوَ بَيْتِ الْمَقْدِسِ فَقَالَ هُوَ يَشْهَدُ أَنَّهُ صَلَّى مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، وَأَنَّهُ تَوَجَّهَ نَحْوَ الْكَعْبَةِ‏.‏ فَتَحَرَّفَ الْقَوْمُ حَتَّى تَوَجَّهُوا نَحْوَ الْكَعْبَةِ‏.‏

ترجمه

عبدالله بن رجاء به ما حدیث کرد و گفت: اسرائیل از ابواسحاق، و او از براء بن عازب رضی الله عنهما روایت کرده است که گفت: رسول خدا ﷺ شانزده یا هفده ماه به سوی بیت‌المقدس نماز خواندند. رسول خدا ﷺ دوست داشتند که رو به کعبه نماز بخوانند، پس خداوند این آیه را نازل فرمود:

«به راستی ما چرخاندن روی تو را به سوی آسمان می‌بینیم.» سپس ایشان به سوی کعبه متوجه شدند. آنگاه سفیهان مردم، یعنی یهودیان، گفتند: «چه چیزی آنان را از قبله‌ای که بر آن بودند بازگرداند؟» خداوند فرمود: «بگو مشرق و مغرب از آنِ خداست؛ هر که را بخواهد به راه راست هدایت می‌کند.» پس مردی با پیامبر ﷺ نماز خواند و پس از اتمام نماز بیرون رفت. او بر گروهی از انصار گذشت که در حال نماز عصر رو به بیت‌المقدس بودند. آن مرد گفت: «شهادت می‌دهم که با رسول خدا ﷺ رو به کعبه نماز خواندم.» پس آن قوم تغییر جهت دادند و رو به کعبه کردند.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

قبله به فرمان وحی از بیت‌المقدس به سوی کعبه تغییر یافت.

پیشینه و سبب بیان

پیامبر ﷺ شانزده یا هفده ماه به سوی بیت‌المقدس نماز گزارد. پس از نزول آیهٔ ۱۴۴ سورهٔ بقره، به سوی کعبه روی آورد؛ یکی از صحابه این خبر را هنگام نماز عصر به انصار رساند و آنان بی‌درنگ جهت خود را تغییر دادند.

توضیح واژه‌های دشوار
قبله

جهتی که مسلمانان هنگام نماز رو به آن می‌ایستند.

بیت‌المقدس

اورشلیم؛ جهتی که پیامبر ﷺ در آغاز به سوی آن نماز می‌خواند.

انصار

ساکنان مدینه که از پیامبر ﷺ و مسلمانان حمایت کردند.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک از این روایت نتیجه می‌گیرند که قبله به فرمان خدا تغییر یافت و صحابه خبر معتبر دربارهٔ جهت تازه را بی‌درنگ، حتی در میانهٔ نماز، به کار بستند. این روایت همچنین دلیلی است بر اینکه جماعت نمازگزار می‌تواند هنگام نماز، پس از آگاهی از قبلهٔ درست، جهت خود را تغییر دهد. مذاهب فقهی برای کسی که توانایی دارد، نماز خواندن به سوی کعبه را واجب می‌دانند؛ در صورت تردید، باید قواعد بررسی دقیق جهت را رعایت کرد.

درس‌هایی برای امروز
  1. نماز را به سوی کعبه بخوان و اگر تردید داری، قبله را با دقت بررسی کن.
  2. هرگاه دانش دینی معتبری به تو رسید، آن را به کار ببند؛ حتی اگر انجام کاری را آغاز کرده باشی.
  3. اطلاعات مهم را روشن و دقیق منتقل کن تا دیگران بتوانند بی‌درنگ بر اساس آن عمل کنند.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.