غزوات · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 4088

روایت‌شده توسط Anas ibn Malik. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: غزوات
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Anas ibn Malik

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ، عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ بَعَثَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم سَبْعِينَ رَجُلاً لِحَاجَةٍ يُقَالُ لَهُمُ الْقُرَّاءُ، فَعَرَضَ لَهُمْ حَيَّانِ مِنْ بَنِي سُلَيْمٍ رِعْلٌ وَذَكْوَانُ، عِنْدَ بِئْرٍ يُقَالُ لَهَا بِئْرُ مَعُونَةَ، فَقَالَ الْقَوْمُ وَاللَّهِ مَا إِيَّاكُمْ أَرَدْنَا، إِنَّمَا نَحْنُ مُجْتَازُونَ فِي حَاجَةٍ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم، فَقَتَلُوهُمْ فَدَعَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَلَيْهِمْ شَهْرًا فِي صَلاَةِ الْغَدَاةِ، وَذَلِكَ بَدْءُ الْقُنُوتِ وَمَا كُنَّا نَقْنُتُ‏.‏ قَالَ عَبْدُ الْعَزِيزِ وَسَأَلَ رَجُلٌ أَنَسًا عَنِ الْقُنُوتِ أَبَعْدَ الرُّكُوعِ، أَوْ عِنْدَ فَرَاغٍ مِنَ الْقِرَاءَةِ قَالَ لاَ بَلْ عِنْدَ فَرَاغٍ مِنَ الْقِرَاءَةِ‏.‏

ترجمه

ابو معمر به ما حدیث کرد، عبدالوارث به ما حدیث کرد، عبدالعزیز به ما حدیث کرد، او از انس رضی الله عنه روایت نمود که گفت: پیامبر ﷺ هفتاد مرد را برای کاری فرستادند که به آنان قُرّاء (قرائت‌کنندگان قرآن) گفته می‌شد. سپس دو قبیله از بنی‌سلیم به نام‌های رِعْل و ذَکْوان در نزدیکی چاهی به نام بِئْر مَعُونه در برابرشان ظاهر شدند. آن گروه (قُرّاء) گفتند:

«به خدا سوگند! ما قصد آزار شما را نداریم، بلکه تنها در راه انجام مأموریتی برای پیامبر ﷺ از اینجا عبور می‌کنیم.» اما آنان همه‌ی ایشان را کشتند. سپس پیامبر ﷺ به مدت یک ماه در نماز صبح علیه آنان دعا کرد. این آغاز قنوت بود و پیش از آن ما قنوت نمی‌خواندیم. عبدالعزیز گفت: مردی از انس درباره‌ی قنوت پرسید که آیا بعد از رکوع خوانده می‌شود یا پس از پایان قرائت؟ او پاسخ داد: «خیر، بلکه پس از پایان قرائت.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پس از کشتار بِئرِ مَعونه، پیامبر ﷺ به مدت یک ماه قنوت خواند.

پیشینه و سبب بیان

این حدیث به واقعهٔ بِئرِ مَعونه اشاره دارد: هفتاد مرد که به قُرّاء شهرت داشتند، به دست رِعل و ذَکوان کشته شدند؛ با آن‌که گفته بودند فقط برای انجام مأموریتی از سوی پیامبر ﷺ از آنجا می‌گذشتند.

توضیح واژه‌های دشوار
قُرّاء

مردانی که به تلاوت و دانش قرآن شناخته می‌شدند.

قنوت

دعایی که در هنگام نماز خوانده می‌شود.

رکوع

خم‌شدن در نماز.

برداشت‌های عالمان

عالمان از پاسخ انس برداشت کرده‌اند که در این واقعه، قنوت پس از تلاوت قرآن و پیش از رکوع خوانده شد. روایت‌های دیگری قنوت را پس از رکوع توصیف می‌کنند؛ ازاین‌رو فقیهان بیش از یک جایگاه نقل‌شده برای آن را به رسمیت می‌شناسند. مذاهب فقهی دربارهٔ خواندن همیشگی آن در نمازهای روزانه اختلاف نظر دارند، اما قنوت هنگام مصیبت را به‌عنوان عملی نقل‌شده بررسی می‌کنند. بنا بر روایت انس، دعای علیه عاملان یک ماه ادامه داشت و به مصیبتی مشخص مربوط بود.

درس‌هایی برای امروز
  1. در دعاهایتان برای کسانی که قربانی ستم و خشونت شده‌اند، جایی در نظر بگیرید.
  2. صورت‌های گوناگون قنوت را که در روایت‌ها آمده‌اند بیاموزید و در این زمینه از دانش معتبر و شیوهٔ نماز جماعت خود پیروی کنید.
  3. قصد صلح‌آمیز کسی را تحریف نکنید: قُرّاء روشن کردند که فقط از آنجا می‌گذشتند.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.