غزوات · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 4108

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Umar. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: غزوات
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Umar

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى، أَخْبَرَنَا هِشَامٌ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَالِمٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ وَأَخْبَرَنِي ابْنُ طَاوُسٍ، عَنْ عِكْرِمَةَ بْنِ خَالِدٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ دَخَلْتُ عَلَى حَفْصَةَ وَنَسْوَاتُهَا تَنْطُفُ، قُلْتُ قَدْ كَانَ مِنْ أَمْرِ النَّاسِ مَا تَرَيْنَ، فَلَمْ يُجْعَلْ لِي مِنَ الأَمْرِ شَىْءٌ‏.‏ فَقَالَتِ الْحَقْ فَإِنَّهُمْ يَنْتَظِرُونَكَ، وَأَخْشَى أَنْ يَكُونَ فِي احْتِبَاسِكَ عَنْهُمْ فُرْقَةٌ‏.‏ فَلَمْ تَدَعْهُ حَتَّى ذَهَبَ، فَلَمَّا تَفَرَّقَ النَّاسُ خَطَبَ مُعَاوِيَةُ قَالَ مَنْ كَانَ يُرِيدُ أَنْ يَتَكَلَّمَ فِي هَذَا الأَمْرِ فَلْيُطْلِعْ لَنَا قَرْنَهُ، فَلَنَحْنُ أَحَقُّ بِهِ مِنْهُ وَمِنْ أَبِيهِ‏.‏ قَالَ حَبِيبُ بْنُ مَسْلَمَةَ فَهَلاَّ أَجَبْتَهُ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ فَحَلَلْتُ حُبْوَتِي وَهَمَمْتُ أَنْ أَقُولَ أَحَقُّ بِهَذَا الأَمْرِ مِنْكَ مَنْ قَاتَلَكَ وَأَبَاكَ عَلَى الإِسْلاَمِ‏.‏ فَخَشِيتُ أَنْ أَقُولَ كَلِمَةً تُفَرِّقُ بَيْنَ الْجَمْعِ، وَتَسْفِكُ الدَّمَ، وَيُحْمَلُ عَنِّي غَيْرُ ذَلِكَ، فَذَكَرْتُ مَا أَعَدَّ اللَّهُ فِي الْجِنَانِ‏.‏ قَالَ حَبِيبٌ حُفِظْتَ وَعُصِمْتَ‏.‏ قَالَ مَحْمُودٌ عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ وَنَوْسَاتُهَا‏.‏

ترجمه

ابراهیم بن موسی برایم حدیث نقل کرد، هشام به ما خبر داد، از معمر، از زهری، از سالم، از ابن عمر. او گفت: و ابن طاووس نیز به من خبر داد، از عکرمه بن خالد، از ابن عمر. او گفت:

«بر حفصه وارد شدم در حالی که قطرات آب از گیسوان بافته‌اش می‌چکید. گفتم: 'وضعیت مردم را که می‌بینی، اما هیچ سهمی از این امر (خلافت) به من داده نشده است.' حفصه گفت: 'به سوی آنان برو، زیرا منتظر تو هستند و بیم آن دارم که دوری تو از ایشان باعث تفرقه میان آنان شود.' پس حفصه دست از او برنداشت تا اینکه رفت. هنگامی که مردم دچار اختلاف شدند، معاویه خطبه خواند و گفت: 'هر کس می‌خواهد در این امر سخنی بگوید، باید خود را آشکار کند؛ زیرا ما و پدرانمان به این امر سزاوارتر از او و پدرش هستیم.' حبیب بن مسلمه گفت: 'چرا پاسخ او را ندادی؟' عبدالله (ابن عمر) گفت: 'بند ردایم را گشودم و قصد کردم بگویم: کسی که به خاطر اسلام با تو و پدرت جنگیده است، به این امر سزاوارتر از توست. اما ترسیدم که سخنی بگویم که موجب تفرقه در جمع شود، خونی ریخته گردد و مقصودم برخلاف آنچه گفتم تعبیر شود. آنگاه به یاد آوردم آنچه الله در بهشت‌ها آماده کرده است.' حبیب گفت: 'حفظ شدی و مصون ماندی (یعنی کار عاقلانه‌ای کردی).'» محمود از عبدالرزاق روایت کرده است با لفظ «و قطرات آب از موهایش می‌چکید».

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

ابن عمر برای جلوگیری از تفرقه و خون‌ریزی، از پاسخی تند خودداری کرد.

پیشینه و سبب بیان

این روایت از گردهمایی سیاسی‌ای سخن می‌گوید که در آن معاویه دربارهٔ رهبری صحبت کرد و ابن عمر از بیم تفرقه و خون‌ریزی تصمیم گرفت پاسخ ندهد.

توضیح واژه‌های دشوار
فتنه

آزمون یا ناآرامی شدیدی که ایمان، امنیت و روابط میان مردم را تهدید می‌کند.

باغ‌های بهشت

اشاره به پاداشی که الله در آخرت آماده کرده است.

ردا

پارچه‌ای که ابن عمر هنگام نشستن دور بدنش پیچیده بود.

برداشت‌های عالمان

دانشمندان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که گاهی کسی سخنی درست را بیان نمی‌کند، اگر شیوه یا زمان بیان آن ممکن است موجب تفرقهٔ شدید و خون‌ریزی شود. سکوت ابن عمر به معنای موافقت با سخن معاویه نبود؛ بلکه انتخابی برای جلوگیری از شر بزرگ‌تر و در نظر داشتن پاداش آخرت بود. این روایت دعوتی کلی به سکوت در برابر بی‌عدالتی نیست: پیامدها، نیت و شیوهٔ مناسب سخن گفتن نیز اهمیت دارند.

درس‌هایی برای امروز
  1. پیش از واکنش به بحثی پرتنش، بیندیش که آیا سخنت اوضاع را آرام می‌کند یا آن را بیش از پیش ملتهب می‌سازد.
  2. بی‌عدالتی را سنجیده مطرح کن، اما زمان و لحنی را برگزین که موجب آسیب یا تفرقهٔ بیهوده نشود.
  3. در تصمیم‌های دشوار، نه‌فقط منفعت فوری، بلکه مسئولیت خود در برابر الله و آخرت را نیز در نظر داشته باش.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.