غزوات · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 4119

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Umar. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: غزوات
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

از البخاري تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَسْمَاءَآن را به البخاري روایت کرد
  2. 2جُوَيْرِيَةُ بْنُ أَسْمَاءَ
  3. 3نَافِعٍ
  4. 4ابْنِ عُمَرَ
  5. 5رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَسْمَاءَ، حَدَّثَنَا جُوَيْرِيَةُ بْنُ أَسْمَاءَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ الأَحْزَابِ ‏ "‏ لاَ يُصَلِّيَنَّ أَحَدٌ الْعَصْرَ إِلاَّ فِي بَنِي قُرَيْظَةَ ‏"‏‏.‏ فَأَدْرَكَ بَعْضُهُمُ الْعَصْرَ فِي الطَّرِيقِ، فَقَالَ بَعْضُهُمْ لاَ نُصَلِّي حَتَّى نَأْتِيَهَا‏.‏ وَقَالَ بَعْضُهُمْ بَلْ نُصَلِّي، لَمْ يُرِدْ مِنَّا ذَلِكَ، فَذُكِرَ ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَلَمْ يُعَنِّفْ وَاحِدًا مِنْهُمْ‏.‏

ترجمه

عبدالله بن محمد بن اسماء به ما حدیث کرد، جویریه بن اسماء از نافع و او از ابن عمر رضی الله عنهما روایت کرد که فرمود: پیامبر ﷺ در روز احزاب فرمودند:

«هیچ‌یک از شما نماز عصر را جز در محل بنی‌قریظه اقامه نکند.» سپس وقت نماز عصر برای برخی از آنان در بین راه فرا رسید. گروهی گفتند: «ما تا به آنجا نرسیم نماز نمی‌خوانیم.» و گروهی دیگر گفتند: «بلکه ما همین‌جا نماز می‌خوانیم؛ پیامبر ﷺ چنین قصدی از ما نداشت.» بعدها این ماجرا به پیامبر ﷺ گزارش شد و ایشان هیچ‌یک از دو گروه را سرزنش نکردند.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ هیچ‌یک از دو گروه را به‌خاطر برداشتشان از فرمان ایشان سرزنش نکرد.

پیشینه و سبب بیان

در روز جنگ احزاب، پیامبر ﷺ یارانش را به سوی بنی‌قریظه فرستاد و به آنان دستور داد نماز عصر را در آنجا بخوانند. در راه، وقت نماز فرا رسید و آنان درباره مقصود سخن ایشان اختلاف نظر پیدا کردند.

توضیح واژه‌های دشوار
عصر

نماز واجب بعدازظهر که در هنگام عصر خوانده می‌شود.

بنی‌قریظه

گروهی در مدینه که یاران پیامبر ﷺ در جریان این لشکرکشی به سوی آنان فرستاده شدند.

احزاب

هم‌پیمانان؛ ائتلافی که مدینه را محاصره کرد.

برداشت‌های عالمان

دانشمندان از این روایت نتیجه می‌گیرند که گاهی یک متن هم برداشت لفظی را برمی‌تابد و هم تفسیری را که مقصود آن را در نظر می‌گیرد. گروه نخست سخن را به‌صورت لفظی فهمید و رسیدن به بنی‌قریظه را در اولویت گذاشت؛ گروه دوم آن را تشویقی به شتاب دانست و نماز را در راه خواند. پیامبر ﷺ هیچ‌یک از دو گروه را سرزنش نکرد. دانشمندان کلاسیک، از جمله ابن حجر، این روایت را دلیلی بر اجتهاد و معذور بودن کسی می‌دانند که صادقانه متنی را تفسیر می‌کند. چهار مذهب فقهی اهل‌سنت بر اهمیت خواندن نماز در وقت تأکید دارند؛ این واقعه اجازه‌ای کلی برای خواندن نماز واجب خارج از وقتش بدون عذر معتبر نیست.

درس‌هایی برای امروز
  1. دستور دینی را با دقت بخوانید و هم به واژگان آن و هم به مقصودش توجه کنید.
  2. اختلاف‌نظرها را محترمانه مطرح کنید و برای تلاش صادقانه در فهم یک متن ارزش قائل شوید.
  3. نمازهای واجب را به‌موقع بخوانید و یک رویداد استثنایی را قاعده‌ای کلی تلقی نکنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.