غزوات · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 4123

روایت‌شده توسط Al-Bara ibn Azib. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: غزوات
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

از البخاري تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1الْحَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍآن را به البخاري روایت کرد
  2. 2شُعْبَةُ
  3. 3عَدِيٌّ
  4. 4الْبَرَاءَ
  5. 5رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا الْحَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ، أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَدِيٌّ، أَنَّهُ سَمِعَ الْبَرَاءَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لِحَسَّانَ ‏ "‏ اهْجُهُمْ ـ أَوْ هَاجِهِمْ ـ وَجِبْرِيلُ مَعَكَ ‏"‏‏.‏

ترجمه

حجاج بن منهال برای ما حدیث کرد، شعبه به ما خبر داد و گفت: عدی به من خبر داد که از براء رضی الله عنه شنید که گفت: پیامبر ﷺ به حسان فرمودند: «آن‌ها را هجو کن — یا بر آن‌ها بتاز — و جبرئیل با توست.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ از حسّان خواست با شعر به مخالفان پاسخ دهد.

پیشینه و سبب بیان

در روایت صحیح بخاری آمده است که پیامبر ﷺ این سخن را در روز محاصرهٔ بنی‌قریظه به حسّان گفت.

توضیح واژه‌های دشوار
حسّان

حسّان بن ثابت، از صحابه‌ای که به شاعری شناخته می‌شد.

آنان را هجو کن

با شعر به حمله‌هایشان پاسخ بده؛ روایت دیگر در متن روشن می‌کند که مقصود، مقابله با آنان از راه شعر است.

جبرئیل

فرشتهٔ وحی؛ این سخن نشان می‌دهد که او در این کار از حسّان پشتیبانی می‌کرد.

برداشت‌های عالمان

دانشمندان از این روایت نتیجه می‌گیرند که استفاده از شعر برای دفاع از پیامبر ﷺ و جامعهٔ مسلمانان جایز است، مشروط بر آنکه محتوایش راست و روا باشد. سخن دربارهٔ جبرئیل نشان‌دهندهٔ پشتیبانی ویژهٔ او از حسّان در این دفاع است؛ اما مجوزی کلی برای توهین یا دروغ‌گویی نیست. چهار مذهب فقهی اهل‌سنت شعر را بر پایهٔ محتوا و هدف آن ارزیابی می‌کنند: سخنِ روا جایز است و محتوای ممنوع همچنان ممنوع می‌ماند.

درس‌هایی برای امروز
  1. از استعدادهایت، مانند نوشتن یا سخن گفتن، برای دفاع از حقیقت و عدالت بهره بگیر.
  2. بدون دروغ‌گویی، تهمت‌زنی یا فراتر رفتن از حدود ادب، به حمله‌ها پاسخ بده.
  3. هنگامی که برای هدفی عادلانه تلاش می‌کنی، از الله یاری بخواه.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.