Sahih al-Bukhari، حدیث 4146
روایتشده توسط Aisha. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Aisha
صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنِي بِشْرُ بْنُ خَالِدٍ، أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ سُلَيْمَانَ، عَنْ أَبِي الضُّحَى، عَنْ مَسْرُوقٍ، قَالَ دَخَلْنَا عَلَى عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ وَعِنْدَهَا حَسَّانُ بْنُ ثَابِتٍ يُنْشِدُهَا شِعْرًا، يُشَبِّبُ بِأَبْيَاتٍ لَهُ وَقَالَ: حَصَانٌ رَزَانٌ مَا تُزَنُّ بِرِيبَةٍ وَتُصْبِحُ غَرْثَى مِنْ لُحُومِ الْغَوَافِلِ فَقَالَتْ لَهُ عَائِشَةُ لَكِنَّكَ لَسْتَ كَذَلِكَ. قَالَ مَسْرُوقٌ فَقُلْتُ لَهَا لِمَ تَأْذَنِينَ لَهُ أَنْ يَدْخُلَ عَلَيْكِ. وَقَدْ قَالَ اللَّهُ تَعَالَى {وَالَّذِي تَوَلَّى كِبْرَهُ مِنْهُمْ لَهُ عَذَابٌ عَظِيمٌ}. فَقَالَتْ وَأَىُّ عَذَابٍ أَشَدُّ مِنَ الْعَمَى. قَالَتْ لَهُ إِنَّهُ كَانَ يُنَافِحُ ـ أَوْ يُهَاجِي ـ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم.
مَسروق روایت میکند: بر عایشه رضی الله عنها وارد شدیم، در حالی که حَسّان بن ثابت نزد او بود و اشعاری برای او میخواند. او ابیاتی در ستایش پاکدامنی زنان سرود و گفت:
«بانویی عفیف و باوقار که هرگز مورد سوءظن قرار نمیگیرد و به خاطر نخوردن گوشت زنان غافل، گرسنه بیدار میشود.» عایشه به او فرمود: «اما تو چنین نیستی.» مَسروق میگوید: از او پرسیدم: «چرا اجازه میدهی او نزد تو بیاید، در حالی که خداوند متعال فرموده است: ﴿وَالَّذِي تَوَلَّى كِبْرَهُ مِنْهُمْ لَهُ عَذَابٌ عَظِيمٌ﴾ (و آن کس از ایشان که بخش بزرگ این گناه را بر عهده گرفت، عذابی بزرگ دارد - نور: ۱۱)؟» عایشه پاسخ داد: «چه مجازاتی سختتر از نابینایی است؟» سپس افزود: «او از رسول الله ﷺ دفاع میکرد — یا در برابر مشرکان شعر هجو میسرود.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
عایشه حسن را بخشید و دفاع شاعرانهٔ او از پیامبر ﷺ را ارج نهاد.
آیهای دربارهٔ تهمت به عایشه و مجازات کسانی که نقش بزرگی در آن داشتند.
شعری که از پیامبر ﷺ در برابر حملههای مخالفان دفاع میکرد.
عایشه به نابینایی حسن بهعنوان آزمایشی سخت و کیفری سنگین اشاره میکند.
عالمان از این روایت چنین برداشت میکنند که شعر هنگامی که در خدمت حقیقت و دفاع از پیامبر ﷺ باشد، و در آن ستم یا دروغ نباشد، میتواند جایز باشد. رفتار عایشه با حسن همچنین نشان میدهد که لغزشی بزرگ، همهٔ کارهای نیک بعدی را از میان نمیبرد و توبه و نیکیها نیز در نظر گرفته میشوند. این روایت نکوهش تهمت را از میان نمیبرد و شعر توهینآمیز یا دروغین را جایز نمیکند.
- از استعدادهایت، مانند نوشتن یا سخنگفتن، برای دفاع از حقیقت و عدالت بهره بگیر.
- با تهمت همراهی نکن: پیش از بازنشر یا تکرار خبرها، آنها را بررسی کن.
- دربارهٔ مردم منصفانه داوری کن و کارهای خوبشان را به رسمیت بشناس، بیآنکه خطاهایشان را پنهان کنی یا توجیه کنی.
این روایت واکنش عایشه را هنگامی که به حسن توهین میشود بیان میکند و با تأیید او از دفاع حسن از پیامبر ﷺ پیوند دارد.
Sahih al-Bukhari · #4144 (Sahih)این روایت نیز به آیه و رویدادی میپردازد که در این متن به آن اشاره شده است.
Sahih al-Bukhari · #4147 (Sahih)این روایت دفاع شاعرانهٔ حسن را روشن میکند و بهخوبی سخنان عایشه را تکمیل میکند.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.