Sahih al-Bukhari، حدیث 4145
متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
روایت
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدَةُ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ ذَهَبْتُ أَسُبُّ حَسَّانَ عِنْدَ عَائِشَةَ فَقَالَتْ لاَ تَسُبَّهُ، فَإِنَّهُ كَانَ يُنَافِحُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم. وَقَالَتْ عَائِشَةُ اسْتَأْذَنَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فِي هِجَاءِ الْمُشْرِكِينَ قَالَ " كَيْفَ بِنَسَبِي ". قَالَ لأَسُلَّنَّكَ مِنْهُمْ كَمَا تُسَلُّ الشَّعْرَةُ مِنَ الْعَجِينِ. وَقَالَ مُحَمَّدٌ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ فَرْقَدٍ، سَمِعْتُ هِشَامًا، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ سَبَبْتُ حَسَّانَ، وَكَانَ مِمَّنْ كَثَّرَ عَلَيْهَا.
عثمان بن ابیشیبه برای ما حدیث کرد، عبده برای ما حدیث کرد، از هشام، از پدرش که گفت: نزد عایشه رفتم تا به حسان دشنام دهم، پس او فرمود:
«به او دشنام مده، زیرا او از رسول خدا ﷺ دفاع میکرد.» عایشه همچنین گفت: حسان از پیامبر ﷺ اجازه خواست تا علیه مشرکان شعر هجو بگوید. پیامبر ﷺ پرسیدند: «پس خویشاوندان من چه میشوند؟» حسان پاسخ داد: «من شما را از میان آنان چنان بیرون میکشم که مو از خمیر بیرون کشیده میشود.» محمد گفت: عثمان بن فرقد برای ما حدیث کرد، شنیدم هشام از پدرش میگفت: به حسان دشنام دادم و او از کسانی بود که درباره عایشه سخنان بسیار گفته بود.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
حسّان با شعر از پیامبر ﷺ دفاع کرد و به همین سبب از او حمایت شد.
حسّان بن ثابت، صحابیای که به شعرش شناخته میشد.
اشعاری که مخالفان را نقد یا مسخره میکند.
تصویری کنایی از وعدهٔ حسّان که پیامبر ﷺ را در اشعار هجوآمیزش از توهین مستثنا کند.
عالمان از این روایت چنین برداشت کردهاند که میتوان از شعر برای دفاع از پیامبر ﷺ و جامعه استفاده کرد، به شرط آنکه محتوای آن جایز باشد. پیامبر ﷺ از حسّان خواست که خویشاوندی او را در نظر بگیرد؛ حسّان نیز وعده داد او را از هجویههایش مستثنا کند. عایشه یادآور شد که با وجود سخنان حسّان دربارهٔ او، باید از او بهخاطر دفاعش از پیامبر ﷺ قدردانی کرد. این روایت مجوزی کلی برای توهین یا افترا نیست.
- کارهای نیک افراد را به رسمیت بشناس، حتی اگر خطاهایشان را نپذیری.
- از سخنان و تواناییهایت برای رد کردن بیعدالتی استفاده کن، بیآنکه خودت بیانصافی کنی.
- پیش از محکوم کردن کسی، همهٔ ماجرای او را بررسی کن.
حسّان نزد عایشه اشعاری میخواند که در آنها او را میستاید؛ این با قدردانی عایشه از خدمات او همخوان است.
Sahih al-Bukhari · #3531 (Sahih)این روایت نیز بیان میکند که حسّان با شعر از پیامبر ﷺ دفاع کرد.
Sahih al-Bukhari · #4144 (Sahih)این روایت دربارهٔ اتهامهایی است که به عایشه زده شد و به توضیح اشاره به سخنان حسّان دربارهٔ او کمک میکند.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.