غزوات · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 4159

روایت‌شده توسط Ka'b ibn Ujra. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: غزوات
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Ka'b ibn Ujra

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ خَلَفٍ، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ يُوسُفَ، عَنْ أَبِي بِشْرٍ، وَرْقَاءَ، عَنِ ابْنِ أَبِي نَجِيحٍ، عَنْ مُجَاهِدٍ، قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي لَيْلَى، عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَآهُ وَقَمْلُهُ يَسْقُطُ عَلَى وَجْهِهِ فَقَالَ ‏ "‏ أَيُؤْذِيكَ هَوَامُّكَ ‏"‏‏.‏ قَالَ نَعَمْ‏.‏ فَأَمَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ يَحْلِقَ وَهْوَ بِالْحُدَيْبِيَةِ، لَمْ يُبَيِّنْ لَهُمْ أَنَّهُمْ يَحِلُّونَ بِهَا، وَهُمْ عَلَى طَمَعٍ أَنْ يَدْخُلُوا مَكَّةَ، فَأَنْزَلَ اللَّهُ الْفِدْيَةَ، فَأَمَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ يُطْعِمَ فَرَقًا بَيْنَ سِتَّةِ مَسَاكِينَ، أَوْ يُهْدِيَ شَاةً، أَوْ يَصُومَ ثَلاَثَةَ أَيَّامٍ‏.‏

ترجمه

حسن بن خلف به ما حدیث کرد و گفت: اسحاق بن یوسف از ابوبشر و ورقاء، از ابن ابی نجیح، از مجاهد برای ما حدیث کرد؛ او گفت: عبدالرحمن بن ابی لیلی از کعب بن عجره برایم حدیث کرد که رسول خدا ﷺ او را دید در حالی که شپش‌هایش بر صورتش می‌ریخت. پس فرمودند:

«آیا این حشرات موذی تو را آزار می‌دهند؟» عرض کرد: «بله.» سپس رسول خدا ﷺ در حالی که در حدیبیه بودند، به او دستور دادند سرش را بتراشد. در آن زمان هنوز برای صحابه روشن نشده بود که در همان جا از احرام خارج خواهند شد و آنان همچنان امیدوار بودند که وارد مکه شوند. سپس خداوند حکم فدیه را نازل فرمود و رسول خدا ﷺ به او دستور دادند که یک فَرَق غذا به شش مسکین بدهد، یا یک گوسفند قربانی کند، و یا سه روز روزه بگیرد.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

در صورت وجود آزار شدید در حالت احرام، تراشیدن سر با پرداخت فدیهٔ مقرر جایز است.

پیشینه و سبب بیان

کعب بن عجره در جریان لشکرکشی حدیبیه چنان از شپش‌ها رنج می‌برد که روی صورتش می‌افتادند. پیامبر ﷺ به او اجازه داد سرش را بتراشد و میان غذا دادن به شش نیازمند، قربانی کردن یک گوسفند یا سه روز روزه گرفتن مخیرش کرد.

توضیح واژه‌های دشوار
احرام

حالت آیینیِ حج یا عمره که در آن انجام برخی کارها ممنوع است.

فدیه

جبرانی مقرر که فرد به‌دلیل عذری موجه، نتواند یکی از احکام احرام را رعایت کند.

فَرَق

واحد قدیمی اندازه‌گیری حجم مواد غذایی؛ مقدار دقیق آن با توجه به پیمانهٔ مورد استفاده تفاوت دارد.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که اگر آزار یا ضرورت اقتضا کند، فرد در احرام می‌تواند سر خود را بتراشد، اما باید فدیه بپردازد. سه گزینهٔ یادشده عبارت‌اند از غذا دادن به شش نیازمند، قربانی کردن یک گوسفند یا سه روز روزه گرفتن؛ انتخاب میان آن‌ها جایز است. مذاهب فقهی در آثار فقهی خود دربارهٔ مقدار دقیق غذا و شرایط فدیه بحث کرده‌اند.

درس‌هایی برای امروز
  1. اگر در حال احرام دچار آزار شدید شدید، پیش از انجام کاری ممنوع از فردی آگاه در امور دینی راهنمایی بگیرید.
  2. برای رفع ضروری ناراحتی، تعهدات دینی مربوط را با دقت به‌جا آورید.
  3. پیامبر ﷺ به نیاز جسمانی توجه کرد و در عین حال راه مشخصی برای پرداخت فدیه بیان فرمود.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.