غزوات · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 4191

روایت‌شده توسط Ka'b ibn Ujra. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: غزوات
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

از البخاري تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1مُحَمَّدُ بْنُ هِشَامٍ أَبُو عَبْدِ اللَّهِآن را به البخاري روایت کرد
  2. 2هُشَيْمٌ
  3. 3أَبِي بِشْرٍ
  4. 4مُجَاهِدٍ
  5. 5عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى
  6. 6كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ
  7. 7رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ هِشَامٍ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، عَنْ أَبِي بِشْرٍ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى، عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ، قَالَ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِالْحُدَيْبِيَةِ وَنَحْنُ مُحْرِمُونَ، وَقَدْ حَصَرَنَا الْمُشْرِكُونَ ـ قَالَ ـ وَكَانَتْ لِي وَفْرَةٌ فَجَعَلَتِ الْهَوَامُّ تَسَّاقَطُ عَلَى وَجْهِي، فَمَرَّ بِي النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ أَيُؤْذِيكَ هَوَامُّ رَأْسِكَ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ نَعَمْ‏.‏ قَالَ وَأُنْزِلَتْ هَذِهِ الآيَةُ ‏{‏فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ مَرِيضًا أَوْ بِهِ أَذًى مِنْ رَأْسِهِ فَفِدْيَةٌ مِنْ صِيَامٍ أَوْ صَدَقَةٍ أَوْ نُسُكٍ‏}‏

ترجمه

محمد بن هشام ابوعبدالله به ما حدیث کرد، هشیم به ما حدیث کرد، از ابوبشر، از مجاهد، از عبدالرحمن بن ابی‌لیلی، از کعب بن عُجره که گفت: ما در حدیبیه همراه رسول الله ﷺ بودیم و در حال احرام بودیم، در حالی که مشرکان راه را بر ما بسته بودند. او گفت: موهای سرم انبوه بود و شپش‌ها بر صورتم می‌ریختند. پیامبر ﷺ از کنار من گذشتند و فرمودند:

«آیا شپش‌های سرت تو را آزار می‌دهد؟» گفتم: بله. ایشان فرمودند: سپس این آیه نازل شد: {پس هر کس از شما بیمار باشد یا در سر خود آسیبی داشته باشد (و سر بتراشد)، باید فدیه‌ای بپردازد؛ یا روزه گرفتن است یا صدقه دادن یا قربانی کردن}.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ ناراحتی کعب را به رسمیت شناخت و او را به فدیهٔ مقرر راهنمایی کرد.

پیشینه و سبب بیان

کعب بن عجره و همراهانش در حدیبیه در حال احرام بودند، در حالی که مشرکان راه آنان را به سوی کعبه بسته بودند. کعب از شپش‌هایی که از انبوه موهایش بر صورتش می‌ریختند، رنج می‌برد؛ سپس آیهٔ یادشده دربارهٔ فدیه تلاوت شد.

توضیح واژه‌های دشوار
احرام

حالت مقدسی برای حج یا عمره که در آن برخی کارها ممنوع است.

فدیه

جبرانی مقرر که وقتی کسی به دلیلی موجه نمی‌تواند یکی از احکام حج را رعایت کند، پرداخت می‌شود.

نُسُک

حیوانی که به‌عنوان بخشی از فدیه قربانی می‌شود.

برداشت‌های عالمان

عالمان از آیهٔ یادشده چنین برداشت می‌کنند که اگر فرد مُحرم به‌سبب بیماری یا آزار شدید سر ناچار باشد، می‌تواند موهایش را بتراشد و فدیه بدهد: روزه بگیرد، به نیازمندان غذا بدهد یا قربانی کند. فقیهان چهار مذهب اهل‌سنت دربارهٔ چگونگی دقیق و شرایط این گزینه‌ها بحث کرده‌اند؛ روایت تأکید می‌کند که ضرورت در نظر گرفته می‌شود، اما وجوب فدیه از میان نمی‌رود. همچنین رفتار پیامبر ﷺ نشان می‌دهد که به ناراحتی مشخص افراد توجه داشت.

درس‌هایی برای امروز
  1. از کسی که آشکارا ناراحت است بپرسید چه شده و کمک شایسته‌ای به او پیشنهاد کنید.
  2. هنگام یادگیری احکام حج و عمره، استثناهای مجاز و فدیهٔ مربوط به آن‌ها را نیز بیاموزید.
  3. در موارد استثنای شرعی، به‌جای انتخاب جبران از پیش خود، از حکم مقرر پیروی کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.