غزوات · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 4229

روایت‌شده توسط Jubayr ibn Mut'im. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: غزوات
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Jubayr ibn Mut'im

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ يُونُسَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، أَنَّ جُبَيْرَ بْنَ مُطْعِمٍ، أَخْبَرَهُ قَالَ مَشَيْتُ أَنَا وَعُثْمَانُ بْنُ عَفَّانَ، إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقُلْنَا أَعْطَيْتَ بَنِي الْمُطَّلِبِ مِنْ خُمْسِ خَيْبَرَ، وَتَرَكْتَنَا، وَنَحْنُ بِمَنْزِلَةٍ وَاحِدَةٍ مِنْكَ‏.‏ فَقَالَ ‏ "‏ إِنَّمَا بَنُو هَاشِمٍ وَبَنُو الْمُطَّلِبِ شَىْءٌ وَاحِدٌ ‏"‏‏.‏ قَالَ جُبَيْرٌ وَلَمْ يَقْسِمِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لِبَنِي عَبْدِ شَمْسٍ وَبَنِي نَوْفَلٍ شَيْئًا‏.‏

ترجمه

یحیی بن بُکیر برای ما حدیث کرد، گفت: لیث برای ما از یونس، از ابن شهاب، از سعید بن مسیب روایت کرد که جبیر بن مطعم به او خبر داد و گفت: من و عثمان بن عفان نزد پیامبر ﷺ رفتیم و گفتیم:

«تو از خُمس خیبر به بنی‌مطلب دادی و ما را با اینکه جایگاه ما و آنان نزد تو یکسان است، محروم ساختی.» پس ایشان فرمودند: «همانا بنی‌هاشم و بنی‌مطلب یک چیز واحد هستند.» جبیر گفت: و پیامبر ﷺ به بنی‌عبدشمس و بنی‌نوفل چیزی ندادند.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ بنی‌هاشم و بنی‌مطلب را در مسئلهٔ خمس یک گروه به شمار آورد.

پیشینه و سبب بیان

جبیر بن مطعم نقل می‌کند که او و عثمان بن عفان دربارهٔ تقسیم بخشی از خمس خیبر با پیامبر ﷺ گفت‌وگو کردند. آن دو اشاره کردند که خاندان‌هایشان با پیامبر ﷺ خویشاوندی دارند و پرسیدند چرا بنی‌مطلب سهمی دریافت می‌کند.

توضیح واژه‌های دشوار
خمس

یک‌پنجم غنیمت جنگی که طبق احکام اسلامی مصرف ویژه‌ای دارد.

بنی‌مطلب

تیره‌ای از قریش که در این روایت همراه با بنی‌هاشم یک گروه به شمار آمده است.

بنی‌عبدشمس و بنی‌نوفل

دو تیرهٔ دیگر از قریش که به گفتهٔ جبیر در این تقسیم سهمی دریافت نکردند.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک این روایت را در بحث تقسیم خمس و حقوق خویشاوندان پیامبر ﷺ بررسی می‌کنند. آنان از آن چنین برداشت می‌کنند که بنی‌هاشم و بنی‌مطلب در این حکم یک گروه محسوب شدند، در حالی که صرف خویشاوندی به‌تنهایی خودبه‌خود حقی برای دریافت سهم ایجاد نمی‌کرد. مذاهب فقهی با استناد به این و دیگر روایات، جزئیات کاربرد احکام خمس را بررسی می‌کنند؛ این حدیث به‌تنهایی همهٔ جزئیات تقسیم را تعیین نمی‌کند.

درس‌هایی برای امروز
  1. پیش از تقسیم منابع مشترک، معیارهایی روشن و عادلانه تعیین کنید و آن‌ها را یکسان به کار ببرید.
  2. اگر احساس کردید با شما ناعادلانه رفتار شده، با احترام موضوع را مطرح کنید و پیش از نتیجه‌گیری توضیح بخواهید.
  3. همبستگی در جامعه را ارج نهید، اما خویشاوندی را به‌تنهایی دلیل خودکارِ استحقاق یک امتیاز ندانید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.