غزوات · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 4339

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Umar. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: غزوات
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Umar

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنِي مَحْمُودٌ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، وَحَدَّثَنِي نُعَيْمٌ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَالِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ بَعَثَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم خَالِدَ بْنَ الْوَلِيدِ إِلَى بَنِي جَذِيمَةَ، فَدَعَاهُمْ إِلَى الإِسْلاَمِ فَلَمْ يُحْسِنُوا أَنْ يَقُولُوا أَسْلَمْنَا‏.‏ فَجَعَلُوا يَقُولُونَ صَبَأْنَا، صَبَأْنَا‏.‏ فَجَعَلَ خَالِدٌ يَقْتُلُ مِنْهُمْ وَيَأْسِرُ، وَدَفَعَ إِلَى كُلِّ رَجُلٍ مِنَّا أَسِيرَهُ، حَتَّى إِذَا كَانَ يَوْمٌ أَمَرَ خَالِدٌ أَنْ يَقْتُلَ كُلُّ رَجُلٍ مِنَّا أَسِيرَهُ فَقُلْتُ وَاللَّهِ لاَ أَقْتُلُ أَسِيرِي، وَلاَ يَقْتُلُ رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِي أَسِيرَهُ، حَتَّى قَدِمْنَا عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرْنَاهُ، فَرَفَعَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَدَهُ فَقَالَ ‏ "‏ اللَّهُمَّ إِنِّي أَبْرَأُ إِلَيْكَ مِمَّا صَنَعَ خَالِدٌ ‏"‏‏.‏ مَرَّتَيْنِ‏.‏

ترجمه

محمود برایم حدیث کرد، عبدالرزاق برایمان حدیث گفت، معمر ما را خبر داد؛ و نعیم برایم حدیث کرد، عبدالله ما را خبر داد، معمر ما را خبر داد، از زهری، او از سالم، او از پدرش روایت کرده است که گفت: پیامبر ﷺ خالد بن ولید را به سوی قبیله بنی جذیمه فرستادند. خالد آنان را به اسلام دعوت کرد، اما آنان نتوانستند بگویند

«اسلمنا» (مسلمان شدیم)، بلکه می‌گفتند: «صبأنا، صبأنا» (از دینی به دین دیگر درآمدیم). آنگاه خالد گروهی از ایشان را کشت و عده‌ای را اسیر کرد و به هر یک از ما اسیری سپرد. تا اینکه روزی خالد فرمان داد که هر یک از ما اسیر خود را بکشد. من گفتم: «به خدا سوگند! نه من اسیرم را می‌کشم و نه هیچ‌یک از یارانم اسیرشان را خواهند کشت.» چون نزد پیامبر ﷺ بازگشتیم، ماجرا را برای ایشان بازگو کردیم. آنگاه پیامبر ﷺ دستان خویش را بالا بردند و دو بار فرمودند: «بارالها! من از آنچه خالد انجام داده است، به درگاه تو برائت می‌جویم.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ اقدام خالد را رد کرد و از حق برخورداری از بررسی دقیق حمایت کرد.

پیشینه و سبب بیان

پیامبر ﷺ خالد بن ولید را به سوی بنی‌جذیمه فرستاد تا آنان را به اسلام دعوت کند. خالد عبارت مبهم آنان را پذیرش اسلام تلقی نکرد و دستور داد افرادی کشته و اسیر شوند. عبدالله بن عمر از کشتن اسیر خودداری کرد. هنگامی که ماجرا به پیامبر ﷺ گزارش شد، ایشان دو بار اعلام کرد که از اقدام خالد بیزاری می‌جوید.

توضیح واژه‌های دشوار
بنی‌جذیمه

قبیله‌ای عرب که خالد بن ولید به سوی آن فرستاده شد.

صَبَأنا

عبارتی که آنان برای بیان تغییر دینشان از آیین پیشین به کار بردند؛ سخنشان دقیقاً همان عبارت رایجِ «مسلمان شدیم» نبود.

من بیزاری خود را اعلام می‌کنم

پیامبر ﷺ از خدا خواست گواه باشد که اقدام خالد را تأیید نمی‌کند و از آن فاصله می‌گیرد.

برداشت‌های عالمان

شارحان کلاسیک تأکید می‌کنند که سخنان مبهم را نباید بی‌بررسی دقیق، مبنای خشونت قرار داد. این روایت می‌آموزد که فرمان یک رهبر، ارتکاب ستمِ ممنوع را توجیه نمی‌کند؛ عبدالله بن عمر از کشتن اسیر خودداری کرد. پیامبر ﷺ آن اقدام را نادرست دانست و بدین‌سان نشان داد که خطای یک فرمانده را نباید با معیار اسلامی یکی شمرد. عالمان همچنین از این روایت اهمیت عدالت، احتیاط و پاسداری از جان انسان‌ها را برداشت کرده‌اند.

درس‌هایی برای امروز
  1. هنگام روبه‌رو شدن با سخنان مبهم، پیش از تصمیمی مهم نخست توضیح بخواهید.
  2. از فرمانی که مستلزم ستم یا کشتن اسیر است پیروی نکنید.
  3. خطاهای صاحبان قدرت را صادقانه بپذیرید و برای جبران ستمِ واردشده اقدام کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.