Sahih al-Bukhari، حدیث 4341
روایتشده توسط Abu Musa al-Ash'ari. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Abu Musa al-Ash'ari
صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا مُوسَى، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ، عَنْ أَبِي بُرْدَةَ، قَالَ بَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَبَا مُوسَى وَمُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ إِلَى الْيَمَنِ، قَالَ وَبَعَثَ كُلَّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا عَلَى مِخْلاَفٍ قَالَ وَالْيَمَنُ مِخْلاَفَانِ ثُمَّ قَالَ " يَسِّرَا وَلاَ تُعَسِّرَا، وَبَشِّرَا وَلاَ تُنَفِّرَا ". فَانْطَلَقَ كُلُّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا إِلَى عَمَلِهِ، وَكَانَ كُلُّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا إِذَا سَارَ فِي أَرْضِهِ كَانَ قَرِيبًا مِنْ صَاحِبِهِ أَحْدَثَ بِهِ عَهْدًا، فَسَلَّمَ عَلَيْهِ، فَسَارَ مُعَاذٌ فِي أَرْضِهِ قَرِيبًا مِنْ صَاحِبِهِ أَبِي مُوسَى، فَجَاءَ يَسِيرُ عَلَى بَغْلَتِهِ حَتَّى انْتَهَى إِلَيْهِ، وَإِذَا هُوَ جَالِسٌ، وَقَدِ اجْتَمَعَ إِلَيْهِ النَّاسُ، وَإِذَا رَجُلٌ عِنْدَهُ قَدْ جُمِعَتْ يَدَاهُ إِلَى عُنُقِهِ فَقَالَ لَهُ مُعَاذٌ يَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ قَيْسٍ، أَيَّمَ هَذَا قَالَ هَذَا رَجُلٌ كَفَرَ بَعْدَ إِسْلاَمِهِ. قَالَ لاَ أَنْزِلُ حَتَّى يُقْتَلَ. قَالَ إِنَّمَا جِيءَ بِهِ لِذَلِكَ فَانْزِلْ. قَالَ مَا أَنْزِلُ حَتَّى يُقْتَلَ فَأَمَرَ بِهِ فَقُتِلَ ثُمَّ نَزَلَ فَقَالَ يَا عَبْدَ اللَّهِ، كَيْفَ تَقْرَأُ الْقُرْآنَ قَالَ أَتَفَوَّقُهُ تَفَوُّقًا. قَالَ فَكَيْفَ تَقْرَأُ أَنْتَ يَا مُعَاذُ قَالَ أَنَامُ أَوَّلَ اللَّيْلِ فَأَقُومُ وَقَدْ قَضَيْتُ جُزْئِي مِنَ النَّوْمِ، فَأَقْرَأُ مَا كَتَبَ اللَّهُ لِي، فَأَحْتَسِبُ نَوْمَتِي كَمَا أَحْتَسِبُ قَوْمَتِي.
از ابوبرده روایت شده است: رسول خدا ﷺ ابوموسی و معاذ بن جبل را به یمن فرستادند. ایشان هر یک از آن دو را بر یکی از دو استان یمن گماشتند، زیرا یمن دارای دو بخش بود. سپس فرمودند:
«آسان بگیرید و سخت نگیرید؛ بشارت دهید و مردم را دور نکنید.» پس هر یک از آن دو به سوی مأموریت خود روانه شدند. هرگاه یکی از آنان در قلمرو خود سفر میکرد و به مرز حوزه همکارش نزدیک میشد، به دیدار او میرفت و سلام میکرد. روزی معاذ در بخشی از قلمرو خود که نزدیک مرز ابوموسی بود، سوار بر قاطر خود به نزد او آمد و دید که ابوموسی نشسته و مردم گرد او جمع شدهاند. ناگهان مردی را دید که دستانش به گردنش بسته شده بود. معاذ پرسید: «ای عبدالله بن قیس! این چیست؟» ابوموسی پاسخ داد: «این مرد پس از اسلام آوردن، کافر شده است.» معاذ گفت: «پیاده نمیشوم تا اینکه کشته شود.» ابوموسی گفت: «او را برای همین کار آوردهاند، پس پیاده شو.» معاذ گفت: «پیاده نمیشوم تا اینکه کشته شود.» پس ابوموسی دستور داد و آن مرد کشته شد. سپس معاذ پیاده شد و پرسید: «ای عبدالله! قرآن را چگونه میخوانی؟» ابوموسی گفت: «آن را تکهتکه و در فواصل مختلف میخوانم.» معاذ پرسید: «و تو چگونه میخوانی ای معاذ؟» پاسخ داد: «ابتدای شب میخوابم و پس از اینکه سهم خوابم را ادا کردم، بیدار میشوم و آنچه الله برایم مقدر کرده است میخوانم؛ بدین ترتیب هم برای خوابم و هم برای بیداریام (عبادت شبانه) از الله پاداش طلب میکنم.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
پیامبر ﷺ به کارگزاران خود سفارش کرد که آسانگیری کنند و امید ببخشند.
پیامبر ﷺ ابوموسی و معاذ بن جبل را بهعنوان کارگزار به دو منطقه از یمن فرستاد و دربارهٔ رفتار با مردم به آنان راهنماییهایی کرد.
با مردم خردمندانه رفتار کنید و در آموزش و اداره، راهی را برگزینید که در چارچوب رهنمودهای اسلامی، قابلفهم و آسان باشد.
امید برانگیزید و مردم را تشویق کنید، نه اینکه آنان را از ایمان و کارهای نیک دور سازید.
ابوموسی قرآن را بهطور منظم و در بخشهای جداگانه تلاوت میکرد.
دانشمندانی چون نووی توضیح میدهند که سفارش به آسانگیری، اجازهٔ تغییر احکام دینی نیست؛ بلکه دعوت به مدارا و انتخابهای متناسب در چارچوب احکام است. هشدار دربارهٔ دورکردن مردم نشان میدهد که دعوت به اسلام باید خردمندانه و امیدبخش باشد. گفتوگو دربارهٔ نماز شب نشان میدهد که عبادت را میتوان متناسب با توان هر شخص تنظیم کرد و استراحت نیز، اگر با نیت نیک باشد، میتواند پاداش داشته باشد. بخش مربوط به مرتد، یک پروندهٔ قضایی تاریخی را توصیف میکند و فرمانی به افراد نیست که خودسرانه مجازات اجرا کنند؛ رسیدگی به چنین پروندههایی در صلاحیت حکومت ذیصلاح است و باید بر پایهٔ قوانین معتبر انجام شود.
- مسائل دینی را با مهربانی توضیح دهید و بیان خود را با آنچه مخاطبتان میتواند بفهمد هماهنگ کنید.
- با سخنان امیدبخش مردم را تشویق کنید، بیآنکه احکام اسلام را پنهان یا دگرگون سازید.
- عبادت را پایدار برنامهریزی کنید: نماز شب را با استراحت کافی همراه سازید و توان خود را در نظر بگیرید.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.