Sahih al-Bukhari، حدیث 4342
روایتشده توسط Abu Musa al-Ash'ari. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Abu Musa al-Ash'ari
صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا مُوسَى، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ، عَنْ أَبِي بُرْدَةَ، قَالَ بَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَبَا مُوسَى وَمُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ إِلَى الْيَمَنِ، قَالَ وَبَعَثَ كُلَّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا عَلَى مِخْلاَفٍ قَالَ وَالْيَمَنُ مِخْلاَفَانِ ثُمَّ قَالَ " يَسِّرَا وَلاَ تُعَسِّرَا، وَبَشِّرَا وَلاَ تُنَفِّرَا ". فَانْطَلَقَ كُلُّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا إِلَى عَمَلِهِ، وَكَانَ كُلُّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا إِذَا سَارَ فِي أَرْضِهِ كَانَ قَرِيبًا مِنْ صَاحِبِهِ أَحْدَثَ بِهِ عَهْدًا، فَسَلَّمَ عَلَيْهِ، فَسَارَ مُعَاذٌ فِي أَرْضِهِ قَرِيبًا مِنْ صَاحِبِهِ أَبِي مُوسَى، فَجَاءَ يَسِيرُ عَلَى بَغْلَتِهِ حَتَّى انْتَهَى إِلَيْهِ، وَإِذَا هُوَ جَالِسٌ، وَقَدِ اجْتَمَعَ إِلَيْهِ النَّاسُ، وَإِذَا رَجُلٌ عِنْدَهُ قَدْ جُمِعَتْ يَدَاهُ إِلَى عُنُقِهِ فَقَالَ لَهُ مُعَاذٌ يَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ قَيْسٍ، أَيَّمَ هَذَا قَالَ هَذَا رَجُلٌ كَفَرَ بَعْدَ إِسْلاَمِهِ. قَالَ لاَ أَنْزِلُ حَتَّى يُقْتَلَ. قَالَ إِنَّمَا جِيءَ بِهِ لِذَلِكَ فَانْزِلْ. قَالَ مَا أَنْزِلُ حَتَّى يُقْتَلَ فَأَمَرَ بِهِ فَقُتِلَ ثُمَّ نَزَلَ فَقَالَ يَا عَبْدَ اللَّهِ، كَيْفَ تَقْرَأُ الْقُرْآنَ قَالَ أَتَفَوَّقُهُ تَفَوُّقًا. قَالَ فَكَيْفَ تَقْرَأُ أَنْتَ يَا مُعَاذُ قَالَ أَنَامُ أَوَّلَ اللَّيْلِ فَأَقُومُ وَقَدْ قَضَيْتُ جُزْئِي مِنَ النَّوْمِ، فَأَقْرَأُ مَا كَتَبَ اللَّهُ لِي، فَأَحْتَسِبُ نَوْمَتِي كَمَا أَحْتَسِبُ قَوْمَتِي.
از ابوبرده روایت شده است: رسول خدا ﷺ ابوموسی و معاذ بن جبل را به یمن فرستادند و هر یک از آنان را بر منطقهای گماشتند، زیرا یمن شامل دو منطقه بود. سپس فرمودند:
«آسان بگیرید و سخت نگیرید؛ بشارت دهید و مردم را دور نکنید.» پس هر کدام به سوی محل مأموریت خود رفتند. هرگاه یکی از آن دو در قلمرو خود سفر میکرد و به مرز منطقه همکارش نزدیک میشد، به دیدار او میرفت و سلام میکرد. روزی معاذ در بخشی از قلمرو خود که نزدیک منطقه همکارش ابوموسی بود، سفر میکرد. او سوار بر قاطر خود به نزد ابوموسی رسید و دید که او نشسته و مردم گرداگردش جمع شدهاند. ناگهان مردی را دید که دستانش به گردنش بسته شده بود. معاذ پرسید: «ای عبدالله بن قیس! این چیست؟» ابوموسی پاسخ داد: «این مرد پس از اسلام آوردن، کافر شده است.» معاذ گفت: «تا زمانی که کشته نشود، پیاده نخواهم شد.» ابوموسی گفت: «او را برای همین منظور آوردهاند، پس پیاده شو.» معاذ گفت: «تا کشته نشود، پیاده نمیشوم.» پس ابوموسی دستور داد و آن مرد کشته شد. سپس معاذ پیاده شد و پرسید: «ای عبدالله! قرآن را چگونه میخوانی؟» ابوموسی گفت: «آن را پارهپاره و در فواصل مختلف میخوانم.» معاذ پرسید: «و تو ای معاذ چگونه میخوانی؟» گفت: «اوایل شب میخوابم و پس از اینکه سهم خوابم را ادا کردم، بیدار میشوم و آنچه الله برایم مقدر کرده است میخوانم؛ بدین ترتیب برای خوابم همانگونه پاداش میطلبم که برای بیداری و عبادتم.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
رهبران باید دین را برای مردم آسان کنند و عبادت را با توانایی آنان هماهنگ سازند.
با مردم ملایمت کنید و دشواریهای غیرضروری بر آنان تحمیل نکنید.
ابوموسی تلاوت قرآن خود را در چند نوبت تقسیم میکرد، نه اینکه همه را یکباره بخواند.
معاذ استراحت کافی را پشتیبان عبادت میدانست و امیدوار بود برای آن نیز پاداش بگیرد.
عالمان از فرمان پیامبر ﷺ چنین برداشت میکنند که حاکمان و دعوتگران باید با مردم مهربانانه رفتار کنند، به آنان امید بدهند و بیدلیل موجب بیزاری نشوند. بخش مربوط به معاذ و ابوموسی همچنین نشان میدهد که در شیوههای تلاوت قرآن و عبادت شبانه گوناگونی رواست. معاذ تأکید میکند که اگر استراحت به عبادت کمک کند، با نیتی خالصانه میتوان برای آن نیز به پاداش امید داشت.
- احکام و مسائل دینی را با آرامش توضیح دهید و از سختگیری بیمورد بپرهیزید.
- هنگام اندرز دادن به مردم، به آنان امید و دلگرمی بدهید.
- برای تلاوت قرآن و عبادت، برنامهای متناسب با توان خود برگزینید و استراحت کافی داشته باشید.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.