تفسیر نبوی قرآن · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 4495

روایت‌شده توسط Aisha. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: تفسیر نبوی قرآن
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Aisha

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّهُ قَالَ قُلْتُ لِعَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَأَنَا يَوْمَئِذٍ حَدِيثُ السِّنِّ أَرَأَيْتِ قَوْلَ اللَّهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى ‏{‏إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ فَمَنْ حَجَّ الْبَيْتَ أَوِ اعْتَمَرَ فَلاَ جُنَاحَ عَلَيْهِ أَنْ يَطَّوَّفَ بِهِمَا‏}‏ فَمَا أُرَى عَلَى أَحَدٍ شَيْئًا أَنْ لاَ يَطَّوَّفَ بِهِمَا‏.‏ فَقَالَتْ عَائِشَةُ كَلاَّ لَوْ كَانَتْ كَمَا تَقُولُ كَانَتْ فَلاَ جُنَاحَ عَلَيْهِ أَنْ لاَ يَطَّوَّفَ بِهِمَا، إِنَّمَا أُنْزِلَتْ هَذِهِ الآيَةُ فِي الأَنْصَارِ، كَانُوا يُهِلُّونَ لِمَنَاةَ، وَكَانَتْ مَنَاةُ حَذْوَ قُدَيْدٍ، وَكَانُوا يَتَحَرَّجُونَ أَنْ يَطُوفُوا بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ، فَلَمَّا جَاءَ الإِسْلاَمُ سَأَلُوا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ ذَلِكَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ ‏{‏إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ فَمَنْ حَجَّ الْبَيْتَ أَوِ اعْتَمَرَ فَلاَ جُنَاحَ عَلَيْهِ أَنْ يَطَّوَّفَ بِهِمَا‏}‏

ترجمه

عبدالله بن یوسف برای ما حدیث کرد، مالک به ما خبر داد، از هشام بن عروه، از پدرش که گفت: به عایشه همسر پیامبر ﷺ گفتم، در حالی که در آن روز نوجوانی بیش نبودم:

«نظر تو درباره سخن خدای تبارک و تعالی چیست: {همانا صفا و مروه از شعایر الهی هستند؛ پس هر کس خانه خدا را حج کند یا عمره به جا آورد، گناهی بر او نیست که میان آن دو طواف (سعی) کند}؟ به نظر من گناهی بر کسی نیست که میان آن دو طواف (سعی) نکند.» عایشه فرمود: «هرگز چنین نیست! اگر چنان بود که تو می‌گویی، آیه این‌گونه نازل می‌شد: 'گناهی بر او نیست که میان آن دو طواف نکند.' همانا این آیه درباره انصار نازل شده است. آنان پیش از اسلام برای منات احرام می‌بستند و منات در نزدیکی قدید قرار داشت. آنان پس از اسلام آوردن، از طواف بین صفا و مروه پرهیز می‌کردند و آن را ناروا می‌دانستند. چون اسلام آمد، از رسول خدا ﷺ در این باره پرسیدند، پس خداوند این آیه را نازل فرمود: {همانا صفا و مروه از شعایر الهی هستند؛ پس هر کس خانه خدا را حج کند یا عمره به جا آورد، گناهی بر او نیست که میان آن دو طواف (سعی) کند}.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

عایشه توضیح می‌دهد که چرا سعی میان صفا و مروه بخشی از حج است.

پیشینه و سبب بیان

انصار پیش از اسلام مَنات را پرستش می‌کردند و پس از اسلام آوردن، از رفت‌وآمد میان صفا و مروه پرهیز داشتند. آنان دربارهٔ این موضوع از پیامبر ﷺ پرسیدند و در پی آن، آیهٔ مربوط به صفا و مروه نازل شد.

توضیح واژه‌های دشوار
صفا و مروه

دو تپه در نزدیکی کعبه که زائران هنگام حج و عمره میان آن‌ها رفت‌وآمد می‌کنند.

مَنات

بتی که برخی از عرب‌ها پیش از اسلام آن را می‌پرستیدند.

انصار

ساکنان مدینه که از پیامبر ﷺ و مسلمانان نخستین پشتیبانی کردند.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک، از جمله بخاری که این روایت را در باب تفسیر خود آورده است، تأکید می‌کنند که عبارت «گناهی بر او نیست» به این معنا نیست که سعی عملی اختیاری است. عایشه توضیح می‌دهد که آیه تردید کسانی را برطرف کرد که این عمل عبادی را با بت‌پرستی پیشین مرتبط می‌دانستند. چهار مذهب فقهی اهل‌سنت سعی را بخشی مقرر از حج و عمره می‌دانند؛ اما دربارهٔ حکم دقیق فقهی آن و پیامدهای ترک آن اختلاف‌نظر دارند.

درس‌هایی برای امروز
  1. آیات قرآن را در بافت و زمینهٔ خود بخوانید و هرگاه عبارتی پرسش‌برانگیز بود، از اهل دانش بپرسید.
  2. سعی را به‌عنوان بخشی از حج یا عمره انجام دهید و پیشاپیش معنای این آیین را بیاموزید.
  3. اجازه ندهید پیوندی مربوط به گذشته با بت‌پرستی شما را از انجام حکمی که خدا مقرر کرده بازدارد.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.