تفسیر نبوی قرآن · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 4511

روایت‌شده توسط Sahl ibn Sa'd. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: تفسیر نبوی قرآن
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Sahl ibn Sa'd

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي مَرْيَمَ، حَدَّثَنَا أَبُو غَسَّانَ، مُحَمَّدُ بْنُ مُطَرِّفٍ حَدَّثَنِي أَبُو حَازِمٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ، قَالَ وَأُنْزِلَتْ ‏{‏وَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَكُمُ الْخَيْطُ الأَبْيَضُ مِنَ الْخَيْطِ الأَسْوَدِ‏}‏ وَلَمْ يُنْزَلْ ‏{‏مِنَ الْفَجْرِ‏}‏ وَكَانَ رِجَالٌ إِذَا أَرَادُوا الصَّوْمَ رَبَطَ أَحَدُهُمْ فِي رِجْلَيْهِ الْخَيْطَ الأَبْيَضَ وَالْخَيْطَ الأَسْوَدَ، وَلاَ يَزَالُ يَأْكُلُ حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَهُ رُؤْيَتُهُمَا، فَأَنْزَلَ اللَّهُ بَعْدَهُ ‏{‏مِنَ الْفَجْرِ‏}‏ فَعَلِمُوا أَنَّمَا يَعْنِي اللَّيْلَ مِنَ النَّهَارِ‏.‏

ترجمه

ابن ابی مریم برای ما حدیث کرد، ابوغسان محمد بن مطرّف برای ما حدیث کرد، ابوحازم از سهل بن سعد برای من حدیث کرد که فرمود: آیه‌ی {وَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَكُمُ الْخَيْطُ الأَبْيَضُ مِنَ الْخَيْطِ الأَسْوَدِ} نازل شده بود اما عبارت {مِنَ الْفَجْرِ} هنوز نازل نشده بود. از این رو برخی مردان هنگامی که قصد روزه گرفتن داشتند، نخ سفید و نخ سیاهی را به پاهای خود می‌بستند و همچنان به خوردن ادامه می‌دادند تا زمانی که تفاوت آن دو نخ برایشان آشکار شود. سپس خداوند پس از آن عبارت {مِنَ الْفَجْرِ} را نازل فرمود و بدین ترتیب دانستند که منظور از آن، شب و روز است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

نخ سفید و سیاه به روشنایی روز و تاریکی شب اشاره دارند، نه به نخ‌های واقعی.

پیشینه و سبب بیان

برخی افراد عبارت اولیه را به‌صورت لفظی برداشت کردند و از نخ‌های واقعیِ سفید و سیاه استفاده کردند. واژه‌های «از سپیده‌دم» روشن کرد که منظور، آغاز روز است.

توضیح واژه‌های دشوار
نخ سفید

تعبیری تصویری از نخستین روشنایی صبح که پدیدار می‌شود.

نخ سیاه

تعبیری تصویری از تاریکی شب.

از سپیده‌دم

توضیحی در قرآن ۲:۱۸۷ که روشن می‌کند این تمایز هنگام دمیدن سپیده رخ می‌دهد.

برداشت‌های عالمان

مفسران کلاسیک، از جمله ابن حجر، این روایت را به تفسیر قرآن ۲:۱۸۷ پیوند می‌دهند: روزه با سپیده‌دم حقیقی آغاز می‌شود؛ زمانی که روشنایی صبح در افق از تاریکی شب متمایز می‌گردد. برداشت لفظیِ اولیه با واژه‌های تکمیلی روشن شد. ازاین‌رو، مذاهب فقهی اهل‌سنت مقرر می‌کنند که با دمیدن سپیده‌دم حقیقی خوردن و آشامیدن متوقف شود و روزه تا غروب آفتاب ادامه یابد.

درس‌هایی برای امروز
  1. تعبیرهای تصویری قرآن را در پیوند با متن کامل و توضیح پیامبر ﷺ بخوانید.
  2. در آغاز روزه، به دمیدن سپیده‌دم حقیقی توجه کنید، نه به دیده‌شدن نخ‌های واقعی.
  3. پیش از نتیجه‌گیری عملی از عبارت‌های دینیِ مبهم، به دنبال توضیحی معتبر باشید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.