تفسیر نبوی قرآن · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 4538

روایت‌شده توسط Ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: تفسیر نبوی قرآن
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Ibn Abbas

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ، أَخْبَرَنَا هِشَامٌ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي مُلَيْكَةَ، يُحَدِّثُ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ،‏.‏ قَالَ وَسَمِعْتُ أَخَاهُ أَبَا بَكْرِ بْنَ أَبِي مُلَيْكَةَ، يُحَدِّثُ عَنْ عُبَيْدِ بْنِ عُمَيْرٍ، قَالَ قَالَ عُمَرُ ـ رضى الله عنه ـ يَوْمًا لأَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِيمَ تَرَوْنَ هَذِهِ الآيَةَ نَزَلَتْ ‏{‏أَيَوَدُّ أَحَدُكُمْ أَنْ تَكُونَ لَهُ جَنَّةٌ‏}‏ قَالُوا اللَّهُ أَعْلَمُ‏.‏ فَغَضِبَ عُمَرُ فَقَالَ قُولُوا نَعْلَمُ أَوْ لاَ نَعْلَمُ‏.‏ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فِي نَفْسِي مِنْهَا شَىْءٌ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ‏.‏ قَالَ عُمَرُ يَا ابْنَ أَخِي قُلْ وَلاَ تَحْقِرْ نَفْسَكَ‏.‏ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ ضُرِبَتْ مَثَلاً لِعَمَلٍ‏.‏ قَالَ عُمَرُ أَىُّ عَمَلٍ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ لِعَمَلٍ‏.‏ قَالَ عُمَرُ لِرَجُلٍ غَنِيٍّ يَعْمَلُ بِطَاعَةِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ، ثُمَّ بَعَثَ اللَّهُ لَهُ الشَّيْطَانَ فَعَمِلَ بِالْمَعَاصِي حَتَّى أَغْرَقَ أَعْمَالَهُ‏.‏ ‏{‏فَصُرْهُنَّ‏}‏ قَطِّعْهُنَّ‏.‏

ترجمه

ابراهیم به ما حدیث کرد، هشام به ما خبر داد، از ابن جریج، شنیدم که عبدالله بن ابی ملیکه از ابن عباس روایت می‌کرد. او گفت: و برادرش ابوبکر بن ابی ملیکه را نیز شنیدم که از عبید بن عمیر روایت می‌کرد. او گفت: روزی عمر رضی الله عنه به اصحاب پیامبر ﷺ فرمود:

«به نظر شما این آیه درباره چه چیزی نازل شده است: {آیا کسی از شما دوست دارد که باغی داشته باشد؟}» آنان گفتند: «الله داناتر است.» پس عمر خشمگین شد و گفت: «بگویید می‌دانیم یا نمی‌دانیم!» سپس ابن عباس گفت: «ای امیرالمؤمنین! در ذهن من سخنی درباره آن هست.» عمر فرمود: «ای برادرزاده‌ام! بگو و خودت را کوچک مشمار.» ابن عباس گفت: «این آیه مثالی برای یک عمل زده شده است.» عمر پرسید: «چه عملی؟» ابن عباس گفت: «برای یک عمل.» عمر توضیح داد: «مثال مردی ثروتمند است که در طاعت الله عزوجل عمل می‌کند، سپس الله شیطان را به سوی او می‌فرستد و او مرتکب گناهان می‌شود تا اینکه تمام اعمالش را نابود می‌سازد.» {پس آنها را نابود کرد} یعنی همه را از بین برد.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

کارهای نیک ممکن است به‌سبب گناهان از بین بروند؛ پس استوار و پایدار بمانید.

توضیح واژه‌های دشوار
امیرالمؤمنین

عنوانی برای رهبر مؤمنان؛ ابن‌عباس با این عنوان عمر را خطاب می‌کند.

فَصُرْهُنَّ

در توضیح نقل‌شده به معنای «آن‌ها را تکه‌تکه کن» دانسته شده است.

برداشت‌های عالمان

ابن‌عباس تصویر قرآنی را هشداری برای کسی می‌داند که کارهای نیک انجام می‌دهد و سپس با گناهان، پاداش خود را از میان می‌برد. عالمان کلاسیک با این بیان بر اهمیت پایداری و پاسداری از کارهای نیک تأکید می‌کنند. این روایت حکم فقهی مشخصی مقرر نمی‌کند؛ بلکه به توبه و پایداری در اطاعت فرامی‌خواند.

درس‌هایی برای امروز
  1. کارهای نیک را با اخلاص انجام دهید و از الله پایداری بخواهید.
  2. گناهان را جدی بگیرید: پس از لغزش، بی‌درنگ با توبه به سوی الله بازگردید.
  3. با احترام، بینشی را به دیگران منتقل کنید و همان‌گونه که عمر ابن‌عباس را تشویق کرد، خود را دست‌کم نگیرید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.