تفسیر نبوی قرآن · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 4579

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: تفسیر نبوی قرآن
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Abbas

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُقَاتِلٍ، حَدَّثَنَا أَسْبَاطُ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا الشَّيْبَانِيُّ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ،‏.‏ قَالَ الشَّيْبَانِيُّ وَذَكَرَهُ أَبُو الْحَسَنِ السُّوَائِيُّ وَلاَ أَظُنُّهُ ذَكَرَهُ إِلاَّ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، ‏{‏يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لاَ يَحِلُّ لَكُمْ أَنْ تَرِثُوا النِّسَاءَ كَرْهًا وَلاَ تَعْضُلُوهُنَّ لِتَذْهَبُوا بِبَعْضِ مَا آتَيْتُمُوهُنَّ‏}‏ قَالَ كَانُوا إِذَا مَاتَ الرَّجُلُ كَانَ أَوْلِيَاؤُهُ أَحَقَّ بِامْرَأَتِهِ، إِنْ شَاءَ بَعْضُهُمْ تَزَوَّجَهَا، وَإِنْ شَاءُوا زَوَّجُوهَا، وَإِنْ شَاءُوا لَمْ يُزَوِّجُوهَا، فَهُمْ أَحَقُّ بِهَا مِنْ أَهْلِهَا، فَنَزَلَتْ هَذِهِ الآيَةُ فِي ذَلِكَ‏.‏

ترجمه

محمد بن مقاتل به ما حدیث نقل کرد، اسباط بن محمد به او نقل کرد، شیبانی به او نقل کرد، از عکرمه، و او از ابن عباس. شیبانی گفت: ابوالحسن سوائی نیز این روایت را ذکر کرده است و گمان نمی‌کنم که آن را جز از ابن عباس نقل کرده باشد: {ای کسانی که ایمان آورده‌اید! برای شما حلال نیست که زنان را به اکراه به ارث ببرید و با آنان سخت‌گیری نکنید تا بخشی از آنچه به ایشان داده‌اید را بازپس گیرید.} او گفت: در گذشته هنگامی که مردی می‌مرد، اولیای او نسبت به همسرش حق بیشتری داشتند؛ اگر می‌خواستند یکی از آنان با او ازدواج می‌کرد، یا اگر می‌خواستند او را به شوهر می‌دادند، و اگر می‌خواستند اصلاً او را شوهر نمی‌دادند. آنان نسبت به خانواده خود زن، بر او مسلط‌تر بودند. سپس این آیه در همین باره نازل شد.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

خویشاوندان حق ندارند زن بیوه را به ارث ببرند یا درباره ازدواج او تصمیم بگیرند.

پیشینه و سبب بیان

ابن‌عباس رسم دوران پیش از اسلام را شرح می‌دهد که در آن خویشاوندان مردِ شوهرِ درگذشته درباره بیوه او تصمیم می‌گرفتند: خودشان می‌توانستند با او ازدواج کنند، او را به ازدواج دیگری درآورند یا مانع ازدواجش شوند.

توضیح واژه‌های دشوار
به ارث بردن زنان

رفتار با بیوه به‌عنوان دارایی‌ای که پس از مرگ شوهرش به خویشاوندان او می‌رسد.

مانع شدن

وادار کردن زن به کاری یا محدود کردن آزادی او؛ برای نمونه، به‌منظور پس گرفتن بخشی از مهریه‌اش.

مهریه

مالی که مرد به‌عنوان حق همسرش در ازدواج بر عهده دارد و متعلق به خود اوست.

برداشت‌های عالمان

مفسران کلاسیک این روایت را با آیه ۴:۱۹ قرآن مرتبط می‌دانند: بیوه ارثیه نیست و خانواده شوهر درگذشته‌اش نمی‌تواند ازدواج او را تحمیل یا از آن جلوگیری کند. این آیه همچنین فشار آوردن به زن برای پس گرفتن مهریه‌اش را منع می‌کند. مذاهب فقهی اهل‌سنت می‌پذیرند که زن بالغ باید برای ازدواجش رضایت دهد؛ جزئیات نقش ولیّ در ازدواج، بسته به مذهب متفاوت است.

درس‌هایی برای امروز
  1. به رضایت آزادانه زن برای ازدواج احترام بگذارید و نگذارید خویشاوندان به‌جای او درباره آینده‌اش تصمیم بگیرند.
  2. مهریه را حق زن بدانید و برای بازگرداندنش به او فشار نیاورید.
  3. به بیوه کمک کنید خودش انتخاب کند و از او در برابر اجبار یا سوءاستفاده حمایت کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.