تفسیر نبوی قرآن · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 4581

روایت‌شده توسط Abu Sa'id al-Khudri. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: تفسیر نبوی قرآن
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abu Sa'id al-Khudri

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ، حَدَّثَنَا أَبُو عُمَرَ، حَفْصُ بْنُ مَيْسَرَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ أُنَاسًا فِي زَمَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ، هَلْ نَرَى رَبَّنَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ نَعَمْ، هَلْ تُضَارُّونَ فِي رُؤْيَةِ الشَّمْسِ بِالظَّهِيرَةِ، ضَوْءٌ لَيْسَ فِيهَا سَحَابٌ ‏"‏‏.‏ قَالُوا لاَ‏.‏ قَالَ ‏"‏ وَهَلْ تُضَارُّونَ فِي رُؤْيَةِ الْقَمَرِ لَيْلَةَ الْبَدْرِ، ضَوْءٌ لَيْسَ فِيهَا سَحَابٌ ‏"‏‏.‏ قَالُوا لاَ‏.‏ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَا تُضَارُّونَ فِي رُؤْيَةِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ يَوْمَ الْقِيَامَةِ، إِلاَّ كَمَا تُضَارُّونَ فِي رُؤْيَةِ أَحَدِهِمَا، إِذَا كَانَ يَوْمُ الْقِيَامَةِ أَذَّنَ مُؤَذِّنٌ تَتْبَعُ كُلُّ أُمَّةٍ مَا كَانَتْ تَعْبُدُ‏.‏ فَلاَ يَبْقَى مَنْ كَانَ يَعْبُدُ غَيْرَ اللَّهِ مِنَ الأَصْنَامِ وَالأَنْصَابِ إِلاَّ يَتَسَاقَطُونَ فِي النَّارِ، حَتَّى إِذَا لَمْ يَبْقَ إِلاَّ مَنْ كَانَ يَعْبُدُ اللَّهَ، بَرٌّ أَوْ فَاجِرٌ وَغُبَّرَاتُ أَهْلِ الْكِتَابِ، فَيُدْعَى الْيَهُودُ فَيُقَالُ لَهُمْ مَنْ كُنْتُمْ تَعْبُدُونَ قَالُوا كُنَّا نَعْبُدُ عُزَيْرَ ابْنَ اللَّهِ‏.‏ فَيُقَالُ لَهُمْ كَذَبْتُمْ، مَا اتَّخَذَ اللَّهُ مِنْ صَاحِبَةٍ وَلاَ وَلَدٍ، فَمَاذَا تَبْغُونَ فَقَالُوا عَطِشْنَا رَبَّنَا فَاسْقِنَا‏.‏ فَيُشَارُ أَلاَ تَرِدُونَ، فَيُحْشَرُونَ إِلَى النَّارِ كَأَنَّهَا سَرَابٌ، يَحْطِمُ بَعْضُهَا بَعْضًا فَيَتَسَاقَطُونَ فِي النَّارِ، ثُمَّ يُدْعَى النَّصَارَى، فَيُقَالُ لَهُمْ مَنْ كُنْتُمْ تَعْبُدُونَ قَالُوا كُنَّا نَعْبُدُ الْمَسِيحَ ابْنَ اللَّهِ‏.‏ فَيُقَالُ لَهُمْ كَذَبْتُمْ، مَا اتَّخَذَ اللَّهُ مِنْ صَاحِبَةٍ وَلاَ وَلَدٍ‏.‏ فَيُقَالُ لَهُمْ مَاذَا تَبْغُونَ فَكَذَلِكَ مِثْلَ الأَوَّلِ، حَتَّى إِذَا لَمْ يَبْقَ إِلاَّ مَنْ كَانَ يَعْبُدُ اللَّهَ مِنْ بَرٍّ أَوْ فَاجِرٍ، أَتَاهُمْ رَبُّ الْعَالَمِينَ فِي أَدْنَى صُورَةٍ مِنَ الَّتِي رَأَوْهُ فِيهَا، فَيُقَالُ مَاذَا تَنْتَظِرُونَ تَتْبَعُ كُلُّ أُمَّةٍ مَا كَانَتْ تَعْبُدُ‏.‏ قَالُوا فَارَقْنَا النَّاسَ فِي الدُّنْيَا عَلَى أَفْقَرِ مَا كُنَّا إِلَيْهِمْ، وَلَمْ نُصَاحِبْهُمْ، وَنَحْنُ نَنْتَظِرُ رَبَّنَا الَّذِي كُنَّا نَعْبُدُ‏.‏ فَيَقُولُ أَنَا رَبُّكُمْ، فَيَقُولُونَ لاَ نُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا‏.‏ مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلاَثًا ‏"‏‏.‏

ترجمه

محمد بن عبدالعزیز به من حدیث کرد، ابوعمر حفص بن میسره برای ما روایت نمود از زید بن اسلم، از عطاء بن یسار، از ابوسعید خدری رضی الله عنه که در زمان پیامبر ﷺ گروهی گفتند: ای رسول خدا ﷺ! آیا پروردگارمان را در روز قیامت خواهیم دید؟ پیامبر ﷺ فرمودند:

«آری؛ آیا در دیدن خورشید در نیمروز هنگامی که نورانی است و ابری در آسمان نیست، دچار دشواری می‌شوید؟» گفتند: خیر. فرمودند: «و آیا در دیدن ماه در شب بدر (چهاردهم) هنگامی که نورانی است و ابری نیست، دچار دشواری می‌شوید؟» گفتند: خیر. پیامبر ﷺ فرمودند: «در دیدن خداوند عزوجل در روز قیامت نیز دچار دشواری نخواهید شد، همان‌گونه که در دیدن یکی از آن دو دچار دشواری نمی‌شوید. چون روز قیامت فرا رسد، منادی ندا می‌دهد: هر امتی باید پیروی از چیزی کند که آن را می‌پرستید. پس هر کس غیر از الله بت‌ها و انصاب را می‌پرستید، همگی در آتش فرو می‌ریزند، تا زمانی که جز کسانی که الله را می‌پرستیدند باقی نماند، چه نیکوکار و چه گناهکار، و باقیمانده‌ای از اهل کتاب. سپس یهودیان خوانده می‌شوند و به آنان گفته می‌شود: چه کسی را می‌پرستیدید؟ می‌گویند: عُزَیر پسر الله را می‌پرستیدیم. به آنان گفته می‌شود: دروغ می‌گویید، الله نه همسری گرفته و نه فرزندی. اکنون چه می‌خواهید؟ می‌گویند: ای پروردگار ما! تشنه هستیم، ما را سیراب کن. به آنان اشاره می‌شود که آیا آب نمی‌نوشید؟ سپس به سوی جهنم رانده می‌شوند که مانند سرابی است که اجزایش یکدیگر را درهم می‌شکنند و آنان در آتش فرو می‌ریزند. سپس نصارا (مسیحیان) خوانده می‌شوند و به آنان گفته می‌شود: چه کسی را می‌پرستیدید؟ می‌گویند: مسیح پسر الله را می‌پرستیدیم. به آنان گفته می‌شود: دروغ می‌گویید، الله نه همسری گرفته و نه فرزندی. سپس به آنان گفته می‌شود: چه می‌خواهید؟ آنان نیز همانند گروه پیشین پاسخ می‌دهند. تا وقتی که جز کسانی که الله را می‌پرستیدند باقی نماند، چه نیکوکار و چه گناهکار. آنگاه رب‌العالمین در نزدیک‌ترین صورتی که ایشان او را در دنیا دیده بودند نزدشان می‌آید. گفته می‌شود: منتظر چه هستید؟ هر امتی پیروی از معبود خود کرده است. می‌گویند: ما مردم را در دنیا در حالی ترک کردیم که سخت بدان‌ها نیازمند بودیم ولی با آنان همراه نشدیم، و اکنون منتظر پروردگارمان هستیم که او را می‌پرستیدیم. پس الله می‌فرماید: من پروردگار شما هستم. آنان دو یا سه بار می‌گویند: ما هیچ‌کس را شریک الله قرار نمی‌دهیم.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

مؤمنان در روز قیامت الله را خواهند دید و تنها او را عبادت خواهند کرد.

توضیح واژه‌های دشوار
روز رستاخیز

روزی که الله مردم را زنده می‌کند و دربارهٔ اعمالشان داوری می‌کند.

اهل کتاب

عنوانی برای گروه‌هایی از جمله یهودیان و مسیحیان.

توحید

باور به اینکه تنها الله خداست و هیچ شریکی ندارد.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک اهل سنت این روایت را دلیلی می‌دانند بر اینکه مؤمنان در آخرت حقیقتاً الله را خواهند دید، به شیوه‌ای شایستهٔ او و بی‌آنکه او را به آفریدگان تشبیه کنند. تشبیه به خورشید و ماه روشن می‌کند که این دیدار دشواری یا ابهامی ندارد؛ این تشبیه به معنای شباهت الله به آفریدگان نیست. این بخش همچنین تأکید می‌کند که عبادت تنها سزاوار الله است و ادعای ایمان، شرک‌ورزیدن به او را جبران نمی‌کند.

درس‌هایی برای امروز
  1. عبادت خود را تنها برای الله خالص کنید و از هر آنچه شرک در بر دارد دوری جویید.
  2. امید دیدار الله در آخرت را انگیزه‌ای برای ایمان خالصانه و کردار نیک قرار دهید.
  3. دربارهٔ متون مربوط به الله با احترام سخن بگویید و او را به آفریدگانش تشبیه نکنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.